Me një mjet ligjor pagese mund të paguash gjithnjë – pavarësisht se me marrëveshje mund të jetë rënë dakord për një mjet tjetër pagese. Por në shumë vende, konsumatorët nuk mund të paguajnë dot ngado e sa duan në para kesh, pasi shumë nga qeveritë në BE po çojnë përpara një fushatë për kufizimin, apo nxjerrjen “jashtë loje” të parasë fizike në qarkullim. Përse?
Në fakt, çështja është e qartë. Paragrafi 128 i marrëveshjes së BE-së përcakton saktë se bankënotat e shtypura nga Banka Qendrore Europiane janë të vetmet që vlejnë brenda Unionit si “monedha të ligjshme”. Me një mjet ligjor pagese mund të paguash gjithnjë – pavarësisht se me marrëveshje mund të jetë rënë dakord për një mjet tjetër pagese.
“Cash is king”? Me gjithë këtë përqasje ligjore të garantuar të bankënotave të nxjerra në qarkullim nga shteti, shumë nga qeveritë e vendeve të BE-së po çojnë përpara një fushatë për kufizimin apo nxjerrjen “jashtë loje” të parasë fizike në qarkullim. Ajo në disa qarqe libertariane e kritike ndaj shtetit, cilësohet shpesh si “luftë kundër parasë cash“.
Një hap spekulativ në drejtim të së ardhmes pa para cash po tenton të bëjë qeveria daneze. Ajo ka hartuar pikërisht një plan qeveritar për të stimuluar ekonominë, për bizneset e vogla, pikat e karburanteve, restorantet etj., për t’ua hequr atyre detyrimin e deritanishëm ligjor për të mbledhur para cash.
Kjo nismë arsyetohet me kostot që sjell me vete pagimi dhe përpunimi i parasë cash. Në vendet nordike, pagesat elektronike prej kohësh tashmë e kanë tejkaluar kohën e humbur me numërimin e parave cash përtej elementeve të tjera pozitive.
“Cash is king”?
Vendet romanike – sipas gazetës së specializuar gjermane të financave, “Handeslblatt” – prej disa viteve po ecin në një rrugë tjetër, me synimin për të penguar lulëzimin e ekonomisë së zezë e informale dhe për të penguar evazionin fiskal, duke kufizuar përdorimin e parasë cash. Ato e ndalojnë pagesën e llogarive të mëdha e ndërkaq, edhe të atyre të mesme me para “të thata”.
Qeveria franceze po planifikon që shtetasit me pasaportë franceze ta ulin vlerën e kufizimit me të cilin lejohet të paguash cash nga 1.500 euro në 1.000 euro.
Në Itali, ky kufi për pagesat cash ka hyrë në fuqi që prej fundit të vitit 2011. Ish–shefi i qeverisë italiane, Silvio Berlusconi, foli asokohe për “një rrezik real, nëse kalohet kufiri për policën shtetërore fiskale”.
Në Greqi, kufiri mund shkojë në 70 euro
Në Greqi, kufiri për pagesat në cash u zbrit deri në 500 euro dhe në negociatat me kredidhënësit europianë madje po përflitet të hyjë në fuqi edhe kufiri prej 70 eurosh. Shteti federal amerikan i Luizianës e ndaloi së fundmi shitjen e çdo malli të këmbyer me para cash.
Blogeri financiar libertarian, Martin Armstrong, përballë të tilla zhvillimeve, flet për “epokën e totalitarizmit ekonomik”.
Edhe në Gjermani, ku paraja cash përdoret ende rëndom, shteti ka një marrëdhënie të paqartë me të, sipas “Handelblatt”. Në ligjin e Bankës Federale, është e sanksionuar se bankënotat në euro janë të vetmet mjete pagese “ligjore të pakufizuara”.
Por si “Thesar” ai refuzon të pranojë këtë “mjet pagese të pakufizuar ligjor” për balancimin e borxheve e të taksave. Sidoqoftë, në vlerësimet tatimore, paratë cash nuk pranohen.
Në vende të rajonit tonë, si Serbia apo Mali i Zi, janë reduktuar në minimum përdorimi i parasë cash dhe janë bërë disa hapa për formalizimin e ekonomisë, por, nga ana tjetër, kufizimi në nivele kaq të ulëta i përdorimit të parasë cash në vende ku sidomos të ardhurat dhe këmbimet janë të ulëta, ka sjellë kritika të bazuara. Sidoqoftë, dilema mes aksiomës, “Cach is King” dhe idesë moderne të përdorimit të parasë në qarkullim e pagesa, sipas ekspertëve, do të tronditet rëndë në vitet e dekadat në vijim. /Telegrafi/
Promo
Reklamo këtuLufta Prigozhin - Putin
Më shumëNga Rubrika
![Shijuat verën, por humbët formën? Ja si të riktheheni në formë pa pasur nevojë të dilni nga shtëpia](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/20240904-Telegrafi-Deals-01-1-380x233.png)
Shijuat verën, por humbët formën? Ja si të riktheheni në formë pa pasur nevojë të dilni nga shtëpia
![Lëngjet Relax, produkti shqiptar më i shitur në Itali](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/0-1-380x233.jpg)
Lëngjet Relax, produkti shqiptar më i shitur në Itali
![Situata afariste në gjigandin “Trepça”, 80 sistemime në ecurinë e prodhimit në njësinë Trepça – Stan Tërg, po përgatitet edhe trajnimi i 19 minandezësve](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Trepca-380x233.jpg)
Situata afariste në gjigandin “Trepça”, 80 sistemime në ecurinë e prodhimit në njësinë Trepça – Stan Tërg, po përgatitet edhe trajnimi i 19 minandezësve
![Bisha Lamborghini Revuelto tani në Kosovë, ekskluzivisht nga Auto SHERRETI](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/2da525c5-a404-488c-ab33-ffb261bdea1b-780x439.jpeg)
Bisha Lamborghini Revuelto tani në Kosovë, ekskluzivisht nga Auto SHERRETI
![Shijuat verën, por humbët formën? Ja si të riktheheni në formë pa pasur nevojë të dilni nga shtëpia](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/20240904-Telegrafi-Deals-01-1-780x439.png)
Shijuat verën, por humbët formën? Ja si të riktheheni në formë pa pasur nevojë të dilni nga shtëpia
![Për flokë dhe lëkurë rrezatuese: Këto 3 lloje të kolagjenit janë gjithçka që ju duhet](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/428008500_706434971670592_3929487759942558757_n-e1725363546448-780x439.jpg)
Për flokë dhe lëkurë rrezatuese: Këto 3 lloje të kolagjenit janë gjithçka që ju duhet
![Udhëto sigurt drejt top destinacioneve evropiane me Prishtina Ticket](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Prishtina-Ticket-e1725433483413-780x439.jpg)
Udhëto sigurt drejt top destinacioneve evropiane me Prishtina Ticket
![Inaugurohet investimi më i ri për lumturinë e fëmijëve - ATC Kids](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/ATC-Kids-e1725435968676-780x439.png)
Inaugurohet investimi më i ri për lumturinë e fëmijëve - ATC Kids
![Shkollat e UBT-së hapin dyert për vitin e ri shkollor 2024/25](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Kolegji-UBT-e1725284915631-780x439.jpg)
Shkollat e UBT-së hapin dyert për vitin e ri shkollor 2024/25
![Investoni në të ardhmen tuaj – bli banesë në ‘Arbëri’ tani! ID-140](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/Screenshot-2024-02-20-142648-380x233.png)
Investoni në të ardhmen tuaj – bli banesë në ‘Arbëri’ tani! ID-140
![Shitet banesa në Fushë Kosovë në një vendodhje perfekte – 80.5m², çmimi 62,000Euro! ID-254](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/1a-1-380x233.jpg)
Shitet banesa në Fushë Kosovë në një vendodhje perfekte – 80.5m², çmimi 62,000Euro! ID-254
![Ideale për zyre – në qendër të Prishtinës lëshohet banesa me qira ID-253](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/DSC00994-380x233.jpg)
Ideale për zyre – në qendër të Prishtinës lëshohet banesa me qira ID-253
![Bli shtëpinë e ëndrrave tuaja në Prishtinë – ZBRITJE në çmim, kapni mundësinë tani! ID-123](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2023/07/foto-kryesore-per-tlgre-380x233.jpg)
Bli shtëpinë e ëndrrave tuaja në Prishtinë – ZBRITJE në çmim, kapni mundësinë tani! ID-123
![Krijo hapësirën tënde të biznesit – zyre me qira te 4 Llulat – 300€/muaj ID-252](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/Template-per-Instagram-380x233.jpg)
Krijo hapësirën tënde të biznesit – zyre me qira te 4 Llulat – 300€/muaj ID-252
Më të lexuarat
![](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/yamal-780x439.png)
"A u shit Yamal nga Barcelona te Betisi shkaku i krizës?", pamje që kanë lënë tifozët katalunas të shokuar
![Me listën e të nominuarëve tashmë publike: Kush është favoriti për Topin e Artë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/ballon-dor-780x439.png)
Me listën e të nominuarëve tashmë publike: Kush është favoriti për Topin e Artë
![Liverpooli tashmë ka gjetur zëvendësuesin e Salah, luan te Real Madridi](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/salah-780x439.png)
Liverpooli tashmë ka gjetur zëvendësuesin e Salah, luan te Real Madridi
![“I harxhonte lekët me gra të tjera, veprova në gjaknxehtësi”, dëshmia në polici e 30-vjeçarit që vrau babanë në një fshat të Durrësit](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Screenshot_6-5-780x439.jpg)
“I harxhonte lekët me gra të tjera, veprova në gjaknxehtësi”, dëshmia në polici e 30-vjeçarit që vrau babanë në një fshat të Durrësit
![Kush janë aleatët kryesorë të Donald Trump në Evropë?](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Screenshot_13-1-780x439.jpg)
Kush janë aleatët kryesorë të Donald Trump në Evropë?
![HISTORIKE: Granit Xhaka nominohet për Topin e Artë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/xhaka-780x439.png)
HISTORIKE: Granit Xhaka nominohet për Topin e Artë