Kriza ekonomike e shkaktuar nga pandemia COVID-19, po përhapet në mbarë botën, e veçanërisht në Kosovë.
Lidhur me këtë Oda Tregtare Kosovaro-Turke përmes anëtarëve të saj bëri një përmbledhje rreth efektit të krizës COVID-19- në ekonomi dhe sugjerimeve për të dalë nga kriza.
“Është e rëndësishme që pakoja mbështetëse të zbatohet sa më shpejt që të jetë e mundur. Në të kundërtën, bizneset mund të pësojnë dëme strukturore. Kriza tashmë po ndihet intensivisht në sektorin e shërbimeve dhe sektorin real, por brenda një kohe të shkurtër do të prekë të gjithë sektorët e ekonomisë. Pavarësisht nga vlerësimet politike, zgjerimi i pakos mbështetëse duhet të merret në konsideratë. Mbështetjet duhet të bazohen në mesataren, dhe jo në kriteret minimale, dhe duhet të përfshijnë tërë vitin”, thuhet në njëra nga pikat e sugjeruara.
Lista e plotë e rekomandimeve të propozuara
– Sektori privat ka një strukturë të ndjeshme në zhvillim. Është shumë i varur nga tregjet e huaja dhe rënia ekonomike ndikon ndjeshëm tek bizneset. Nëse bizneset mbeten të mbyllura ose me një kapacitet minimal për më shumë se 2 muaj, menaxhimi i krizave do të bëhet shumë më i vështirë dhe në mënyrë të zinxhiruar do të preken të gjithë sektorët e ekonomisë.
– Disa nga bizneset u detyruan të ndalonin aktivitetet e tyre në përputhje me vendimet e qeverisë. Pothuajse të gjitha bizneset në radhë të parë morën masa për të zvogëluar shpenzimet e tyre operacionale dhe ndaluan aktivitetet e tyre jo të detyrueshme. Projektet e investimeve janë pezulluar. Sektorët të cilëve iu lejua puna, morën masa mbrojtëse shtesë; kompanitë kaluan në platformën online. Sidoqoftë, situata aktuale nuk është e qëndrueshme për sektorin privat.
– Për shkak të mungesës së kërkesës dhe mungesës të së ardhurave, disa nga ndërmarrjet po përballen me rrezikun e mbylljes. Kjo situatë detyron që masat e largimit të personelit nga puna të zbatohen; e cila mund të shkaktojë një krizë sociale krahas ekonomisë.
– Pakoja e mbështetjes së sektorit privat e ndërmarrë nga qeveria u mirëprit. Sidoqoftë, mendohet se nuk është e mjaftueshme për të menaxhuar dhe kapërcyer krizën dhe duhet të zgjerohet në kuptim të kohëzgjatjes dhe shtrirjes së saj.
– Mendohet se duhet të përfundohen të gjitha marrëveshjet e duhura ligjore dhe ti hapet rruga qeverisë për huazime. Pas përfundimit të pandemisë, për të ringjallur ekonominë, me mbështetjen e Fondit Kosovar për Garanci Kreditore dhe përmes bankave tregtare duhen të sigurohen kredi afatgjata me interes të ulët.
– Është e rëndësishme që pakoja mbështetëse të zbatohet sa më shpejt që të jetë e mundur. Në të kundërtën, bizneset mund të pësojnë dëme strukturore. Kriza tashmë po ndihet intensivisht në sektorin e shërbimeve dhe sektorin real, por brenda një kohe të shkurtër do të prekë të gjithë sektorët e ekonomisë. Pavarësisht nga vlerësimet politike, zgjerimi i pakos mbështetëse duhet të merret në konsideratë. Mbështetjet duhet të bazohen në mesataren, dhe jo në kriteret minimale, dhe duhet të përfshijnë tërë vitin.
– Deklarimi i taksave (TVSH-së, tatimit mbi të ardhurave) dhe shtyrja e pagesave të tyre duhet të mundësohet deri në fund të vitit për të gjitha bizneset me vështirësi në pagesa.
– Në kuadër të masave të marra për shkak të pandemisë COVID-19, kompanitë duhet të shmangin largimin e personelit nga puna nëse nuk është e nevojshme. (në situata jo të domosdoshme të ndalohet largimi nga puna i personelit).
– Tregtia pa kontakte dhe mundësitë e shërbimit online duhet të inkurajohen; krijimi i infrastrukturës online duhet të mbështetet.
– Me marrjen e mendimeve të ekspertëve në lidhje me shëndetin publik, dhe me zvogëlimin e rasteve të pandemisë, tek sektorët pa kontakte ose me më pak kontakte masat e sigurisë duhet të rriten dhe kthimi gradual në punë duhet të fillohet.
– Fondet e BE-së, kreditë nga BERZH, FMN dhe Bankës Botërore si dhe fondet e aseteve të Kosovës duhet të përdoren në mënyrë efektive për rimëkëmbjen e sektorit privat dhe rritjen e kapaciteteve. /Telegrafi/
Promo
Reklamo këtuLufta Prigozhin - Putin
Më shumë![Produktet arrore që duhet patjetër t’i provoni](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/457076498_440152418394280_1094979475468526810_n-e1725625824310-780x439.jpg)
Produktet arrore që duhet patjetër t’i provoni
![Emona Center ka zgjedhur sot fituesit e lojës së madhe shpërblyese](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Emona-Center-780x439.png)
Emona Center ka zgjedhur sot fituesit e lojës së madhe shpërblyese
![Si të gjeni punën e përkryer pa shpenzuar orë të tëra në kërkim – Telegrafi Jobs ka zgjidhjen](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/08/Telegrafi-Jobs-780x439.png)
Si të gjeni punën e përkryer pa shpenzuar orë të tëra në kërkim – Telegrafi Jobs ka zgjidhjen
![Shijoni ushqimet japoneze në shtëpinë tuaj - Japanos tani me porosi online](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Japanos-780x439.png)
Shijoni ushqimet japoneze në shtëpinë tuaj - Japanos tani me porosi online
![Për flokë dhe lëkurë rrezatuese: Këto 3 lloje të kolagjenit janë gjithçka që ju duhet](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/428008500_706434971670592_3929487759942558757_n-e1725363546448-780x439.jpg)
Për flokë dhe lëkurë rrezatuese: Këto 3 lloje të kolagjenit janë gjithçka që ju duhet
![Bisha Lamborghini Revuelto tani në Kosovë, ekskluzivisht nga Auto SHERRETI](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/2da525c5-a404-488c-ab33-ffb261bdea1b-780x439.jpeg)
Bisha Lamborghini Revuelto tani në Kosovë, ekskluzivisht nga Auto SHERRETI
![Investoni në të ardhmen tuaj – bli banesë në ‘Arbëri’ tani! ID-140](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/Screenshot-2024-02-20-142648-380x233.png)
Investoni në të ardhmen tuaj – bli banesë në ‘Arbëri’ tani! ID-140
![Shitet banesa në Fushë Kosovë në një vendodhje perfekte – 80.5m², çmimi 62,000Euro! ID-254](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/1a-1-380x233.jpg)
Shitet banesa në Fushë Kosovë në një vendodhje perfekte – 80.5m², çmimi 62,000Euro! ID-254
![Ideale për zyre – në qendër të Prishtinës lëshohet banesa me qira ID-253](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/DSC00994-380x233.jpg)
Ideale për zyre – në qendër të Prishtinës lëshohet banesa me qira ID-253
![Bli shtëpinë e ëndrrave tuaja në Prishtinë – ZBRITJE në çmim, kapni mundësinë tani! ID-123](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2023/07/foto-kryesore-per-tlgre-380x233.jpg)
Bli shtëpinë e ëndrrave tuaja në Prishtinë – ZBRITJE në çmim, kapni mundësinë tani! ID-123
![Krijo hapësirën tënde të biznesit – zyre me qira te 4 Llulat – 300€/muaj ID-252](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/Template-per-Instagram-380x233.jpg)
Krijo hapësirën tënde të biznesit – zyre me qira te 4 Llulat – 300€/muaj ID-252
Më të lexuarat
![Leo Messi befasoi me zgjedhjen e tij kur përmendi lojtarin më të mirë që ka parë ndonjëherë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/leo-780x439.jpg)
Leo Messi befasoi me zgjedhjen e tij kur përmendi lojtarin më të mirë që ka parë ndonjëherë
![Merr fund historia e biznesit me shezlongët? Ndreu jep lajmin e mirë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Pjerin-Ndreu-780x439.jpg)
Merr fund historia e biznesit me shezlongët? Ndreu jep lajmin e mirë
![Pas transferimeve të raketave balistike nga Irani në Rusi, SHBA-ja vjen me një paralajmërim](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Screenshot_23-8-780x439.png)
Pas transferimeve të raketave balistike nga Irani në Rusi, SHBA-ja vjen me një paralajmërim
![Kosova rrezikon të mbetet jashtë Procesit të Berlinit, shkak masa e sigurisë me Serbinë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/kosova-cefta-780x439.jpg)
Kosova rrezikon të mbetet jashtë Procesit të Berlinit, shkak masa e sigurisë me Serbinë
![Notat e lojtarëve, Ukrainë 1-2 Shqipëri: Ismajli dhe Manaj me paraqitje fantastike](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/shqiepria-780x439.jpg)
Notat e lojtarëve, Ukrainë 1-2 Shqipëri: Ismajli dhe Manaj me paraqitje fantastike
![Shqipëria me përmbysje spektakolare ndaj Ukrainës merr tri pikët e para në Ligën e Kombeve](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/albania-3-780x439.jpg)
Shqipëria me përmbysje spektakolare ndaj Ukrainës merr tri pikët e para në Ligën e Kombeve