Amerikanët kanë nevojë për kinezët që të garantojnë stabilitetin financiar.
Kriza ekonomike që po zhvillohet nuk do të njihet në histori si “Plasaritja e madhe e vitit 2008-të”. Është e qartë se do të ketë lëvizje të mëdha dytësore në ekonominë botërore. Ekonomia e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, tashmë, ka dalë nga një fazë e gjatë e rritjes së qëndrueshme, një nga me të gjatat e shekullit të fundit. Në gjysmën e viteve ’90-të, rritja e fortë, si edhe shtimi i papunësisë, si edhe bazës inflacioniste kishin shtyrë me shumë se një studiues të fliste rreth një “ekonomie të re” në SHBA. E “re”, pasi nuk ishte me e lidhur me ciklin ekonomik. Në fakt, në 15 vitet e fundit janë thyer në mënyre drastike të gjithë variablat makroekonomike (rritja e popullsisë, konsumi, investimet, inflacioni, papunësia).
Kjo çoroditje, në pakicë, e treguesve ekonomikë, ka treguar një rënie të fuqishme të rreziqeve të perceptuar nga operatorët dhe është përdorur si një justifikim i madh për mungesën e pamundësisë për të prodhuar dhe vene në eficiencë produkte financiare të rrezikshme. Sot dihet me siguri se ligjet tradicionale të ekonomisë janë akoma të vlefshme: euforia ndjek rënien, “lulëzimi” pasohet nga sprapsja.
“Tsunami” financiar e bënë të vështirë mëkëmbjen e ekonomisë së SHBA-së.
Faza e gjatë e rritjes e bazuar mbi zgjerimin e kërkesës së brendshme, ulja e menjëhershme e kursimeve, rreziku i madh i borxheve, ka sjellë një disavantazh të madh ekonomik. Duke përdorur një gjuhë bashkëkohore evropiane “industria amerikane ka grumbulluar problemin e një konkurrence false”.
Gjatë 8 viteve të qeverisjes së Xhorxh W. Bush, në krye të Shtëpisë së Bardhë, deficitit tregtar i është shtuar edhe deficiti financiar i provokuar nga përmasat e taksave, si edhe nga shpenzimet gjigante për luftën ne Afganistan e në Irak. Parashikimet e kryera për të përballuar krizën financiare do të keqësojnë deficitin e brendshëm dhe borxhin federal.
Sot, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, përbejnë borxhliun më të madh neto, botëror, me një deficit të barabarte me rreth 700 miliardë dollarë në vit, si edhe me një stok borxhi të jashtëm të barabarte me rreth 2.5 trilion dollarë.
Deficiti buxhetor ka kaluar shumën prej rreth 10 trilion dollarë dhe në masën 44%, i është faturuar të huajve, për me shume bankave qendrore të huaja, veçanërisht asaj japoneze dhe kineze, interlokutore të detyrueshëm të presidentit të Fed-it, Ben Bernanke.
Se fundmi, gjithnjë e me shumë po flitet për nevojën e një “Bretton Woods-i” të ri. Ideja është e drejtë edhe për të evituar rikthimin e mbrojtjes dhe ridizenjimit të aktiveve të sistemit financiar botëror. Do të kërkohet një riorganizim i institucioneve ndërkombëtare, si FMN-ja, Banka Botërore, shumë të ndikuara nga ana e SHBA-se. Po kush mund të dalë si garant i tregtisë dhe sistemit financiar botëror në këto kushte? Shkëmbimi i lirë tregtar dhe stabiliteti financiar janë të mira publike.
Nga kjo papërgjegjshmëri lindi Marrëveshja e “Bretton Woods” në vitin 1944 (e frymëzuar nga Presidenti amerikan Franklin Delano Roosevelt). Krijimi dhe mirëmbajtja e një ekonomie botërore te integruar dhe të lirë, kërkon një udhëheqës të fuqishëm që do të jetë i gatshëm të marrë përgjegjësitë për të furnizuar këto të mira publike, duke zhvilluar, nëse është e nevojshme, një rol “huadhënësi të minutës se fundit” (Kindleberger).
Në të vërtetë, historia ka qenë dëshmitare e dy fuqive të mëdha në këtë rol:
Britania e Madhe në fazën e parë të globalizimit mes viteve 1870 e 1914, si dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës nga viti 1945 deri në ditët e sotme. Në të dy rastet, fuqia udhëheqëse ishte një vend kreditues, që kishte përparësi në bilancin korrent, si dhe kishte qenë huadhënësi më i madh botëror.
Në vitin 1945, për shembull, SHBA-ja, me Planin “Marshall” u kthyen në “huadhënësin e minutës së fundit” përsa i takon Evropës, duke i dhënë asaj shansin e rimëkëmbjes.
A është e mundur të mbahet ekonomia botërore, pa një vend udhëheqës? Eksperienca e dy shekujve të fundit tregon se një gjë e tillë nuk ka ndodhur asnjëherë. Depresioni i madh i vitit 1929, provokoi një luftë me tarifë të lartë, një rënie të ekonomisë botërore, e cila u përkeqësua dhe provokoi stanjacion.
Mungonte një dominim i fuqishëm, i gatshëm të siguronte shkëmbimet dhe të kundërvepronte ndaj shtytjeve proteksioniste. Britania e Madhe në Luftën e Parë Botërore, tregoi se ishte ekonomia e parë botërore, ndërsa SHBA-ja ishte duke ravijëzuar rolin që do të merrte.
Sot, Kina, fuqia e madhe industriale botërore, me përparimin gjigant tregtar është kreditorja më e madhe neto. Përsa i takon përmasave dhe peshës, janë elemente të cilët e bëjnë këtë vend të gatshëm për të ushtruar të gjitha funksionet e një udhëheqësi. Tashmë është thelbësore të bindet Kina, të marrë të gjitha përgjegjësitë, për të drejtuar rindërtimin e një rendi të ri ekonomik, favorizues ndaj shkëmbimeve dhe zhvillimit. “Bretton Woods-i i ri” duhet të organizohet në Shangai. FMN-ja dhe Banka Botërore duhet të transferohen në Pekin.
Promo
Reklamo këtuLufta Prigozhin - Putin
Më shumëNga Rubrika
![Rizvanolli takohet me dy ministra sllovenë, diskutohet për rritje të investimeve në Kosovë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/rizvanolli-380x233.jpg)
Rizvanolli takohet me dy ministra sllovenë, diskutohet për rritje të investimeve në Kosovë
![Vendimi për pagën minimale ngre dilema ligjore, Ministria e Financave hesht](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Screenshot_3-7-380x233.jpg)
Vendimi për pagën minimale ngre dilema ligjore, Ministria e Financave hesht
![Bajrami i reagon kryeministrit Kurti për Investimet e Huaja Direkte: Kjo ka ndodhur nga blerja e banesave nga mërgata](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/04/Hykmete-Bajrami-interviste-foto-Ridvan-Slivova-3-e1721299230545-380x233.jpg)
Bajrami i reagon kryeministrit Kurti për Investimet e Huaja Direkte: Kjo ka ndodhur nga blerja e banesave nga mërgata
![Inaugurohet investimi më i ri për lumturinë e fëmijëve - ATC Kids](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/458216587_820520910284184_8393573606200948371_n-e1725349498412-780x439.jpg)
Inaugurohet investimi më i ri për lumturinë e fëmijëve - ATC Kids
![Për flokë dhe lëkurë rrezatuese: Këto 3 lloje të kolagjenit janë gjithçka që ju duhet](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/428008500_706434971670592_3929487759942558757_n-e1725363546448-780x439.jpg)
Për flokë dhe lëkurë rrezatuese: Këto 3 lloje të kolagjenit janë gjithçka që ju duhet
![IPKO angazhohet për një vit të suksesshëm shkollor në Kosovë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/458133920_798314932220072_7363093371029153986_n-e1725347641291-780x439.gif)
IPKO angazhohet për një vit të suksesshëm shkollor në Kosovë
![Horizon School mirëpret nxënësit për ditën e parë të shkollës](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/COVER-780x439.jpg)
Horizon School mirëpret nxënësit për ditën e parë të shkollës
![Albafone: Internet 3GB për vetëm 1 EUR në 35 vende të Evropës](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/08/Albafone_Oferta_780x439-780x439.jpg)
Albafone: Internet 3GB për vetëm 1 EUR në 35 vende të Evropës
![Vendimi për pagën minimale ngre dilema ligjore, Ministria e Financave hesht](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Screenshot_3-7-780x439.jpg)
Vendimi për pagën minimale ngre dilema ligjore, Ministria e Financave hesht
![Investoni në të ardhmen tuaj – bli banesë në ‘Arbëri’ tani! ID-140](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/Screenshot-2024-02-20-142648-380x233.png)
Investoni në të ardhmen tuaj – bli banesë në ‘Arbëri’ tani! ID-140
![Shitet banesa në Fushë Kosovë në një vendodhje perfekte – 80.5m², çmimi 62,000Euro! ID-254](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/1a-1-380x233.jpg)
Shitet banesa në Fushë Kosovë në një vendodhje perfekte – 80.5m², çmimi 62,000Euro! ID-254
![Ideale për zyre – në qendër të Prishtinës lëshohet banesa me qira ID-253](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/DSC00994-380x233.jpg)
Ideale për zyre – në qendër të Prishtinës lëshohet banesa me qira ID-253
![Bli shtëpinë e ëndrrave tuaja në Prishtinë – ZBRITJE në çmim, kapni mundësinë tani! ID-123](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2023/07/foto-kryesore-per-tlgre-380x233.jpg)
Bli shtëpinë e ëndrrave tuaja në Prishtinë – ZBRITJE në çmim, kapni mundësinë tani! ID-123
![Krijo hapësirën tënde të biznesit – zyre me qira te 4 Llulat – 300€/muaj ID-252](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/02/Template-per-Instagram-380x233.jpg)
Krijo hapësirën tënde të biznesit – zyre me qira te 4 Llulat – 300€/muaj ID-252
Më të lexuarat
![Çanak tregon se ku i morën informacionet që Beogradi po përgatit zhvendosjen e serbëve nga veriu i Kosovës në Sanxhak](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/nenad-canak-1-780x439.jpg)
Çanak tregon se ku i morën informacionet që Beogradi po përgatit zhvendosjen e serbëve nga veriu i Kosovës në Sanxhak
![BE-ja ka ndryshuar rregullat për bagazhet e dorës - si do të ndikojë kjo tek udhëtarët?](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/theme_flight_baggage_attendant_gettyimages-1053526912_universal_within-usage-period_90693-e1725311263278-780x439.jpg)
BE-ja ka ndryshuar rregullat për bagazhet e dorës - si do të ndikojë kjo tek udhëtarët?
![Loci nuk shpreh pendesë: Në gishta i njoh ata që i kam rrahur](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Screenshot_9-780x439.jpg)
Loci nuk shpreh pendesë: Në gishta i njoh ata që i kam rrahur
![](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/Screenshot_11-1-780x439.jpg)
"Bënin jetë luksi”, media britanike: Bosëve të bandave shqiptare u jepej leja e qëndrimit në Britani, martoheshin me gra nga vendet e BE-së
![Dënimi i pazakontë që Hansi Flick i dhuroi Yamalit pasi theu një rregull të brendshëm të ekipit](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/yamal-780x439.jpg)
Dënimi i pazakontë që Hansi Flick i dhuroi Yamalit pasi theu një rregull të brendshëm të ekipit
![Zbulohet favoriti kryesor për ta zëvendësuar Ten Hagun në rast se Man Utd vendos ta shkarkojë atë](https://telegrafi.com/wp-content/uploads/2024/09/ten-hag-1-780x439.jpg)
Zbulohet favoriti kryesor për ta zëvendësuar Ten Hagun në rast se Man Utd vendos ta shkarkojë atë