I dobëti në konkurrencë
Jo vetëm Kosova, por edhe vende të tjera të Evropës Juglindore që e kanë kaluar periudhën e të qenurit i dobët, pra i përcjellur me dobësi të brendshme dhe konkurrencës së të tjerëve, pothuajse që të gjithë nga shpërbërja e sistemit komunist, vuajnë nga kjo sëmundje, e cila në shikim të parë të krijonte përshtypjen se mund të jetë e pashërueshme, sepse strukturat ekzistuese dhe ato që përgatiteshin për marrjen e përgjegjësive për ta udhëhequr vendin e tyre, nuk ishin të përgatitura sa duhet për t’i lëvizur proceset e zhvillimit as si duhet e as sa duhet.
Të gjitha arritjet e dikurshme të shoqërive komuniste të “stërfryra” nuk mjaftuan që t’i përgjigjen kërkesave të rendit të ri demokratik, dhe, nën presionin e madh të nevojave dhe problemeve të akumuluara me vite të tëra, disa nga vendet e Evropës Juglindore ka qenë të sfiduara për të ecur vertikalisht.
Një fjalë e urtë thotë se zgjidhja e problemeve fillon pikërisht atëherë kur pranohet realiteti me gjithë të mirat e këqijat e veta. Para kësaj domethënie logjike të fjalës së urtë, disa shoqëri postkomuniste të udhëhequra më shumë me nostalgjinë e së kaluarës dhe mungesën e vizionit për të sotmen, ose kishin vendnumëruar ose u mbërthyen nga përplasjet e brendshme (Shqipëria), që quan deri në zhbërjen e institucioneve dhe sërish u kthyen tek pika zero.
Një kontribut për të mirë apo për të keq e kishin dhënë lidershipet e atyre partive politike që ose nuk i kishin freskuar strukturat e tyre me njerëz me ide të reja, sidomos nga ajo kategori e elitës, njerëz që shquheshin me një pjekuri politike, tepër të rëndësishëm për periudhën e kthesave të mëdha, ku duhet të dëshmohet një kulturë politike, përgjegjësi e harmonizuar me nivelin e problemeve të shfaqura në vend, si dhe guximi për ndërmarrjen e iniciativave pa pasur nevojë që gjithnjë të ecësh nga presionet e brendshme apo të jashtme.
Vendet si Kosova ende janë duke u përballur me konsolidimin e institucioneve dhe funksionalizimin e shtetit brenda kornizës ligjore, proces ky i cili mund të konsiderohet se është fondamental dhe arritja më e madhe e një shoqërie. Brenda kësaj kornize ligjore nuk ka vend për faktorë të tretë, sepse kjo do ta qonte shtetin në rrugën e dështimit.
Në kuadër të strukturës socio-ekonomike, resurseve natyrore dhe humane, shoqëritë me arsimim të lartë dhe kualitete të dijes janë burim më i besueshëm që mund ta shpëtojnë një vend dhe që dinë t’i hartojnë planet me objektiva zhvillimore dhe strategjike.
Sado që për vetveten mund të flitet në superlative si në aspektin sasior për numrin e njerëzve të arsimuar, ky numër rrezikon të mbetet shifër, kur matet shkalla e besueshmërisë. Ne që bartim kapacitetet e dijes dhe i krahasojmë me nivelin evropian dhe botëror mund të mos ndjehemi mirë. Në këtë rrafsh ende kemi një shpërputhshmëri, sepse kur kësaj i shtohet marrja pjesë në konkurrencën e dijeve në nivel të tregut global të cilën e manifestojnë shoqëritë e sotme, kjo e përkthyer në gjuhën e praktikës dëshmon se jemi ende në mësim-nxënie për ta pasuruar njohjen me të gjitha informacionet relevante prej të gjitha shkencave multi-disiplinare, njohje kjo që na e bën të mundur jetësimin e projekteve me efekte ekonomike dhe dobiprurëse.
Sindromi të imituarit pa qenë vetvetja thellon dhe keqëson pozicionin e të qenurit i dobët karshi vendeve që ecin më natyrshëm në rrjedhën e historisë së ndërtimit të shtetit dhe institucioneve.
Shteti i Kosovës i motivuar nga ndryshimet e pasluftës, ka bërë kapërcime të “nxituara” në disa fusha, duke lënë pas vetës “vakum” në plotësimin e disa standardeve që kanë qenë e nevojshme në rrafshin nacional dhe parakusht për integrime evropiane.
Një kujdes i veçantë duhet t’i kushtohet sistemit të marrjes së dijeve në institucionet dijedhënëse, qofshin ato publike apo të licencuara, më qëllim që mos degradohet kategoria e dijes, sepse tani para vetës kemi tri sfida të mëdha në këtë drejtim, arsimimin e shoqërisë, përballjen me tregun e punës dhe konkurrencën e jashtme, tri komponente tepër të qenësishme. Varësisht se si i përkushtohemi, këto mund ta dobësojnë dhe njëkohësisht ta forcojnë pozitën e shoqërisë.
Lufta Prigozhin - Putin
Më shumëEdhe Daut Haradinaj reagon për Gjestin: Ai është një bir shqiptari
Djali i presidentit Trump shpërndan postimin e Grenellit, në të cilin thotë Kurti po gënjen se është i afërt me SHBA-në
"Po e shkel Kosovën me këmbë", Gerta, Laerti e G Bani në debat të ashpër me Gjestin pas përjashtimit të Jozit
"Ku ke qenë në luftën e Kosovës, çfarë ke bërë në 99' për vendin budalla", G Bani i drejtohet me fjalë të ashpra Gjestit pas përjashtimit të Jozit
"Tiroli i Jugut si model për Asociacionin" Mandl: Jo një Republika Sërpska, duhet të jetë zgjidhje praktike, pa kërcënim
Gjesti tallet me Jozin pas daljes dhe i kushton këngë: Ai nuk është më me ne, na ka sharë e ofenduar - në fund Vëllai i Madh e ka përjashtuar
104.5m² komfort – Banesë luksoze me pamje tërheqëse për zyret e juaja
Investoni në të ardhmen tuaj – bli banesë në ‘Arbëri’ tani! ID-140
Shitet banesa në Fushë Kosovë në një vendodhje perfekte – 80.5m², çmimi 62,000Euro! ID-254
Ideale për zyre – në qendër të Prishtinës lëshohet banesa me qira ID-253
Bli shtëpinë e ëndrrave tuaja në Prishtinë – ZBRITJE në çmim, kapni mundësinë tani! ID-123
Ekskluzivisht në Telegrafi Deals – Nike REAX nga 101€ në 79.95€!
Çfarë do të thotë DeepSeek AI për marrëdhëniet e SHBA me Kinën?
Çdo fëmijë e don një xhaketë të re për vit të ri!
25% zbritje në çizmet Adidas Terrex? Zgjate dorën!
Hej djem! Super xhaketa e Adidas tani vjen me zbritje ekskluzive vetëm për ju
Më të lexuarat
Kosovari vrau kushëririn në Zvicër pas konfliktit për një mur në Kosovë - gjykata jep detaje
Edhe Daut Haradinaj reagon për Gjestin: Ai është një bir shqiptari
Loredana dhe Valbona nuk mund të këndellen nga ikja e Jozit prej BBVA, vazhdojnë të qajnë dhe vajtojnë teksa lexojnë letrën e tij
"Po e shkel Kosovën me këmbë", Gerta, Laerti e G Bani në debat të ashpër me Gjestin pas përjashtimit të Jozit
"Tiroli i Jugut si model për Asociacionin" Mandl: Jo një Republika Sërpska, duhet të jetë zgjidhje praktike, pa kërcënim
Katër shembuj të “mbështetjes së pafund” të Trumpit për Izraelin