U nisën për në Suedi, mbetën në Zvicër: historia e familjes Xhaka tregon se çfarë fati të madh pati Zvicra, shkruan gazeta “NZZ am Sonntag” në një portret të futbollistit Granit Xhaka.
Një rastësi në vitin 1990 ndryshoi historinë e futbollit zviceran. Familja Xhaka ishte larguar nga Kosova për t’i shpëtuar trazirave me synimin për të shkuar në Suedi, por fillimisht ndaloi në Basel te një e njohur e nënës, shkruan gazeta zvicerane “NZZ am Sonntag” në numrin e së dielës.
Ata nuk u larguan kurrë që andej. Kjo rastësi bëri që më 27 shtator 1992 në Basel të lindte Granit Xhaka, lojtari që sot ka ndikuar dhe ka përcaktuar futbollin e këtij vendi si askush tjetër para tij.
Në moshën 33-vjeçare, Xhaka po përgatitet në San Diego me kombëtaren zvicerane për kampionatin e katërt botëror të karrierës së tij (në SHBA, Meksikë dhe Kanada). Ky mund të jetë botërori i fundit për një brez lojtarësh si Ricardo Rodríguez, një mik i Xhakës që nga viti 2009 kur u shpallën kampionë bote me U-17, apo Remo Freuler, i cili luan rol vendimtar në mesfushën zvicerane bashkë me Granitin.
Megjithatë, një fund nuk është domosdoshmërisht i afërt, pasi Xhaka stërvitet me plot fuqi. Siç u shpreh sulmuesi Breel Embolo me buzëqeshje, lojtarët më të vjetër të kombëtares janë shumë këmbëngulës.
Ndryshe nga garat e kaluara ku vinte si lojtar i Arsenal apo Bayer Leverkusen, këtë herë Xhaka vjen si futbollist i Sunderland, skuadër që u ngjit vetëm vitin e kaluar në Premier League. Transferimi i tij atje u prit me dyshim nga shumë njerëz, por Xhaka e shpjegoi këtë vendim me dëshirën për të përjetuar “momente vuajtjeje” në këtë fazë të karrierës.
Vitet e fundit, dëshira për t’u bërë trajner në të ardhmen ka ndryshuar mënyrën se si ai e sheh lojën. Siç kishte deklaruar për gazetën “Süddeutsche Zeitung”, synimi i tij është të bëjë lojtarët e tjerë më të mirë përmes performancës, motivimit dhe udhëheqjes. Menaxheri i tij afatgjatë, José Noguera, konfirmon për “NZZ am Sonntag” se Xhaka është pjekur dhe “nuk ka më ndjenjën se duhet të bëjë gjithçka vetë në fushë”.
Në Sunderland ai u bë menjëherë kapiten për të udhëhequr një ekip pa përvojë, duke u vlerësuar nga trajneri Régis Le Bris si “krahu i tij i zgjatur”. Nën udhëheqjen e tij, Sunderland përfundoi në vendin e shtatë - një sensacion i vërtetë. Revista e njohur “The Athletic” e shpalli Xhakën si “transferimin e vitit” në Premier League, ndërsa ish-trajneri i tij te Arsenal, Mikel Arteta, ka thënë se Xhaka ka një “superfuqi”: aftësinë për të ndryshuar frymën e një ekipi.
Me 145 ndeshje ndërkombëtare, Xhaka është lojtari rekordmen i Zvicrës dhe që nga viti 2018 mban shiritin e kapitenit. Nën epokën e tij, Zvicra arriti dy herë në çerekfinale (në kampionatin europian më 2021 dhe 2024).
Xhaka e ka mësuar ekipit të ketë ambicie të mëdha. Dikur deklaronte se i paketonte rrobat për aq ditë sa për të qëndruar deri në finale, dhe të njëjtën gjë po bën edhe këtë vit: ai ka deklaruar së fundmi se dëshiron të shpallet Kampion Bote.
Pavarësisht suksesit, Xhaka mbetet një figurë që ngjall debate të nxehta. Festimi i golit ndaj Serbisë në Botërorin 2018 me simbolin e shqiponjës dykrenare, së bashku me Xherdan Shaqirin, ndezi një diskutim mbi zviceranët “e vërtetë” dhe “më pak të vërtetë”, shkruan gazeta zvicerane. Xhaka nuk e ka fshehur kurrë se ka dy zemra: se është krenar që është zviceran, por edhe për prejardhjen e tij. Ky pozicionim ka sjellë reagime; në vitin 2022, kur pa një koment racist të një lexuesi në uebsajtin e gazetës “Blick”, ai reagoi në rrjetet sociale duke shkruar: “Nuk do të ndryshojë kurrë”.
Për të treguar dëshirën e tij për të bartur përgjegjësi, shpesh përmendet një histori nga fëmijëria: edhe pse Graniti ishte më i vogli i vëllezërve Xhaka (Taulanti është më i madhi), prindërit ia besonin çelësin e shtëpisë Granitit kur shkonin në punë.
Megjithatë, njerëzit pranë kombëtares thonë se dëshira e dikurshme për provokim dhe sjelljet e pakontrolluara emocionale që u panë në dy botërorët e kaluar kundër Serbisë, tashmë janë zhdukur. Xhaka udhëheq me më shumë pozitivitet dhe është më i qetë.
Edhe raporti me trajnerin e kombëtares, Murat Yakin, i cili ishte i vështirë në vjeshtën e vitit 2023, është përmirësuar. Yakin deklaroi për gazetën “NZZ” se ka mësuar që si trajner kombëtareje ta ndërtojë komunikimin me lojtarët ndryshe nga ç’bënte në klub. Aktualisht, gjithçka në kombëtaren zvicerane është e orientuar rreth Xhakës: sa më mirë luan ai, aq më mirë luan Zvicra. Pesha e vërtetë e asaj që mungon pa të në fushë dhe jashtë saj, do të kuptohet vetëm kur ai të largohet përfundimisht. /Telegrafi/
