Edhe ushqimet që duken të sigurta mund të përmbajnë gluten të fshehur ose të kontaminohen gjatë përpunimit. Ekspertët sqarojnë kur tërshëra është zgjedhje e sigurt dhe kur duhet kujdes
Për njerëzit me sëmundje të caktuara ose me intolerancë ndaj glutenit, ushqimi mund të jetë sfidë e përditshme. Pasojat nuk shfaqen gjithmonë menjëherë, por mund të zgjasin me orë apo edhe ditë. Për këta persona, edhe një sasi e vogël buke, makarona apo një salcë me përbërës të fshehur mund të shkaktojë fryrje, lodhje, dhimbje barku ose shqetësime të vazhdueshme tretëse. Për këtë arsye, zgjedhja e ushqimeve bëhet pjesë e rëndësishme e jetës së tyre.
Madje, edhe tërshëra që shumëkush e konsideron automatikisht të sigurt, nuk është gjithmonë pa rrezik. Jo çdo produkt në raft ofron të njëjtin standard sigurie dhe jo çdo paketim garanton mungesë kontaminimi. Kjo është arsyeja pse informimi është thelbësor.
Meqë gluteni është shumë i përhapur, shmangia e tij nuk është aq e thjeshtë sa largimi i bukës apo produkteve të dukshme që e përmbajnë. Shpesh kërkon lexim të kujdesshëm të etiketave, pyetje të detajuara në restorante dhe vëmendje edhe ndaj ushqimeve që duken të padëmshme. Të kuptuarit se çfarë është gluteni, ku gjendet dhe cilat ushqime janë vërtet të sigurta, e largon një pjesë të madhe të stresit gjatë ushqyerjes, transmeton Telegrafi.
Çfarë është gluteni?
Gluteni është një grup proteinash që gjendet natyrshëm në disa drithëra dhe ndihmon brumin të zgjatet, të mbajë ajër dhe t’u japë bukës e produkteve të pjekura strukturën dhe elasticitetin karakteristik. Falë glutenit, buka bëhet më e fryrë dhe ruan formën gjatë pjekjes.
Ai gjendet natyrshëm te gruri, elbi dhe thekra, por përdoret shpesh edhe në produkte të tjera si salca, supa të gatshme, përzierje erëzash, ëmbëlsira dhe ushqime të përpunuara. Për këtë arsye, disa njerëz e konsumojnë pa e kuptuar fare.
Për shumicën e njerëzve gluteni është i padëmshëm. Megjithatë, te personat me sëmundje celiake ai shkakton reagim autoimun që dëmton zorrën e hollë. Kjo pengon përthithjen e lëndëve ushqyese dhe mund të sjellë mungesë vitaminash, anemi, lodhje kronike dhe probleme të tjera afatgjata.
Disa persona të tjerë mund të kenë alergji ndaj grurit ose ndjeshmëri ndaj glutenit pa pasur sëmundje celiake. Edhe këta mund të përjetojnë fryrje, parehati tretëse, dhimbje koke apo lodhje pas konsumimit të ushqimeve që përmbajnë gluten.
Megjithatë, shmangia e glutenit nuk është domosdoshmëri për çdo person. Nëse dikush nuk ka intolerancë apo problem të diagnostikuar, largimi i panevojshëm i glutenit nuk sjell automatikisht përfitime shëndetësore. Përkundrazi, mund të ulë marrjen e fibrave dhe vitaminave të rëndësishme që gjenden te drithërat e plota.
Cilat ushqime janë natyrshëm pa gluten?
Shumë ushqime të plota janë natyrshëm pa gluten. Këtu hyjnë frutat, perimet, arrat, farat dhe shumica e produkteve të papërpunuara. Edhe burimet e proteinave në formën e tyre natyrale, si mishi, peshku, vezët, qumështi, fasulet dhe thjerrëzat, zakonisht janë pa gluten, për sa kohë nuk kanë shtesa të tjera.
Po ashtu, disa drithëra dhe burime niseshteje janë zgjedhje të sigurta: orizi, misri, quinoa, hikërrori, meli dhe patatet. Këto mund të jenë bazë e një ushqyerjeje të balancuar për personat që duhet ta kufizojnë glutenin.
A është tërshëra pa gluten?
Sa i përket tërshërës, përgjigjja është: po, por jo gjithmonë. Vetë tërshëra është natyrshëm pa gluten dhe nuk përmban proteinat problematike që gjenden te gruri, elbi dhe thekra. Kjo e bën atë ushqim të vlefshëm, të pasur me fibra dhe me vlera të mira ushqyese.
Problemi lind gjatë kultivimit, transportit dhe përpunimit. Shpesh tërshëra rritet pranë drithërave që përmbajnë gluten ose përpunohet në të njëjtat pajisje ku kalojnë gruri dhe elbi. Kjo mund të shkaktojë kontaminim të kryqëzuar. Pra, edhe pse vetë kokrra e tërshërës është pa gluten, produkti final mund të mos jetë i tillë.
Për këtë arsye, ekspertët rekomandojnë zgjedhjen e produkteve me etiketë “e certifikuar pa gluten”. Kjo tregon se produkti është kontrolluar sipas standardeve më të rrepta dhe ka rrezik shumë më të ulët kontaminimi. Për personat me sëmundje celiake ose me ndjeshmëri të lartë, ky dallim është thelbësor.
Tërshëra e certifikuar pa gluten, e përgatitur me ujë ose qumësht, mund të jetë një mëngjes i sigurt, ushqyes dhe i pasur me fibra. Për shumicën e njerëzve, kufizimi i glutenit nuk duhet të jetë çështje frike, por zgjedhje e informuar dhe e balancuar që mbështet shëndetin e përgjithshëm. /Telegrafi/
