Një nga fenomenet klimatike më të fuqishme në Tokë po forcohet me ritme të shpejta, duke ngritur shqetësime për ndikimet e tij globale.
Të dhënat më të fundit tregojnë se në Oqeanin Paqësor tropikal është duke u zhvilluar një fenomen El Niño me intensitet jashtëzakonisht të lartë.
Meteorologët paralajmërojnë se deri në fund të vjeshtës dhe gjatë fillimit të dimrit 2026/2027, ai mund të arrijë nivele të rralla, të krahasueshme me episodet më të forta të regjistruara ndonjëherë, duke sjellë pasoja klimatike që mund të ndihen në shumë rajone të botës.
Sipas analizës së portalit Severe Weather Europe, matjet më të fundit të temperaturës së oqeanit dhe modelet klimatike tregojnë se El Niño i këtij viti mund të shndërrohet në një nga ngjarjet më të fuqishme të regjistruara ndonjëherë.
Ndikimi i tij tashmë po shkakton ndryshime në modelet e presionit atmosferik dhe në temperaturat e Amerikës së Veriut, ndërsa në Evropë pasojat më të ndjeshme pritet të shfaqen gjatë muajve të vjeshtës dhe dimrit.
Çfarë tregon parashikimi më i fundit?
Në pjesët qendrore të Oqeanit Paqësor janë regjistruar temperatura jashtëzakonisht të larta të sipërfaqes së detit, me disa zona ku devijimet nga mesatarja kanë kaluar edhe pesë gradë Celsius. Këto vlera të rralla tregojnë për një zhvillim jashtëzakonisht të fuqishëm të fenomenit klimatik El Niño.
Vëmendje të madhe kanë tërhequr edhe parashikimet e modelit klimatik amerikan NCEP CFSv2, sipas të cilave anomalitë e temperaturës mund të kalojnë tre gradë Celsius.
Një nivel i tillë është dukshëm mbi pragun prej dy gradësh, të cilin meteorologët e përdorin si kufi për klasifikimin e një episodi si “super El Niño”, një nga format më intensive të këtij fenomeni klimatik.
Një vlerësim të ngjashëm ka dhënë edhe Qendra Amerikane për Parashikimin e Klimës (NOAA CPC), e cila parashikon se ekziston një mundësi e lartë që ky fenomen të arrijë kulmin e intensitetit në fund të vjeshtës dhe në fillim të dimrit 2026/2027.
Pse El Niño i këtij viti është i veçantë?
Ndryshe nga shumë episode të mëparshme, El Niño i këtij viti po zhvillohet me një ritëm jashtëzakonisht të shpejtë, duke tërhequr vëmendjen e meteorologëve në mbarë botën.
Ekspertët shpjegojnë se erërat e fuqishme perëndimore kanë nxitur krijimin e një sasie të madhe uji të ngrohtë nën sipërfaqen e Oqeanit Paqësor, një fenomen i njohur si vala Kelvin.
Ndërsa kjo masë e madhe uji të ngrohtë lëviz drejt sipërfaqes së oqeanit, ajo sjell rritje të mëtejshme të temperaturave dhe i jep forcë shtesë zhvillimit të El Niños.
Këto ndryshime ndikojnë në shpërndarjen e zonave me presion të lartë dhe të ulët atmosferik mbi Paqësor, duke ndryshuar më pas trajektoren e rrymës së fuqishme ajrore (jet stream) dhe duke ndikuar në modelet e motit në një pjesë të madhe të globit.
Pasojat e para tashmë janë të dukshme
Gjatë muajit korrik, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Kanada janë vërejtur tashmë modele të temperaturave dhe presionit atmosferik që lidhen zakonisht me periudhat kur El Niño arrin intensitet të lartë.
Parashikimet për muajin gusht tregojnë se ky model pritet të vazhdojë. Meteorologët parashikojnë temperatura mbi mesataren në pjesët perëndimore dhe qendrore të SHBA-së, ndërsa rajonet lindore pritet të përjetojnë kushte më të freskëta se zakonisht.
Më vonë gjatë muajit pritet të shfaqet një model atmosferik tipik për periudhat me El Niño të fuqishëm – me presion më të ulët atmosferik mbi pjesën lindore të Amerikës së Veriut.
Ky zhvillim pritet të shoqërohet me temperatura më të ulëta në pjesët lindore të SHBA-së dhe Kanadasë, ndërsa rajonet perëndimore do të vazhdojnë të mbeten më të ngrohta se mesatarja.
Për sa i përket reshjeve, meteorologët parashikojnë sasi më të ulëta të shiut në pjesët jugore dhe qendrore të SHBA-së, si dhe në disa zona të veriperëndimit të vendit. Në të kundërt, më shumë reshje se zakonisht priten në verilindje të SHBA-së dhe në pjesët juglindore të Kanadasë.
Kur do të ndihet El Niño në Evropë?
Ndryshe nga Amerika e Veriut, Evropa i ndjen ndikimet e El Niños me një vonesë të caktuar kohore, pasi ndryshimet atmosferike që shkakton ky fenomen përhapen gradualisht drejt kontinentit evropian.
Gjatë pjesës së parë të muajit gusht, mbi rajonet veriore të Evropës pritet të vazhdojë të mbizotërojë një zonë me presion të ulët atmosferik, ndërsa pjesët qendrore, jugore dhe juglindore të kontinentit do të mbeten nën ndikimin e presionit të lartë atmosferik. Ky konfigurim do të favorizojë temperatura më të larta dhe kushte kryesisht të thata në pjesën më të madhe të Evropës.
Në gjysmën e dytë të muajit pritet që anticikloni të zhvendoset drejt lindjes, ndërsa aktiviteti ciklonik të lëvizë gradualisht më në jug.
Si pasojë, temperaturat në Evropën Perëndimore dhe Qendrore pritet të afrohen më shumë me vlerat mesatare sezonale, ndërsa rajonet veriore të kontinentit do të vazhdojnë të kenë kushte disi më të freskëta.
Meteorologët theksojnë se ndikimi më i dukshëm i El Niños në motin evropian pritet të shfaqet gjatë vjeshtës dhe dimrit, periudhë kur ky fenomen ushtron ndikim më të madh mbi qarkullimin global të atmosferës dhe mund të ndryshojë modelet e motit në shkallë të gjerë.
Një nga më të fuqishmit në historinë e matjeve
Nëse parashikimet aktuale do të rezultojnë të sakta, El Niño i vitit 2026 mund të renditet ndër episodet më të fuqishme të këtij fenomeni klimatik të regjistruara ndonjëherë.
Ndikimi i tij tashmë po vërehet në ndryshimet e modeleve të motit gjatë verës, ndërsa ekspertët paralajmërojnë se efektet e tij pritet të forcohen edhe më tej gjatë muajve të ardhshëm.
Kjo rrit mundësinë e shfaqjes së fenomeneve ekstreme atmosferike në rajone të ndryshme të botës, përfshirë valë të forta të të nxehtit, reshje të pazakonta dhe ndryshime të theksuara të modeleve të motit në Amerikën e Veriut dhe Evropë. /Telegrafi/
