Me fitoren ndaj Kolumbisë, Kombëtarja e Zvicrës ka arritur një sukses historik, duke siguruar për herë të parë në epokën moderne një vend në çerekfinale të Kupës së Botës.
Herën e fundit që Zvicra kishte arritur në këtë fazë ishte në vitin 1954, kur ishte edhe nikoqire e turneut.
Megjithatë, bota e futbollit në atë kohë ishte krejtësisht ndryshe nga ajo e sotmja, ku me Granit Xhakën si lider, Zvicra po ëndërron historinë.
Futbolli dhe televizioni në hapat e parë
Në vitin 1954, Kupa e Botës nuk ndiqej nga e gjithë bota si sot. Megjithatë, për herë të parë në histori, ndeshjet e turneut u transmetuan në televizion.
Televizorët ishin ende të rrallë nëpër shtëpi, ndaj shumë tifozë i ndiqnin ndeshjet në restorante, në një formë të hershme të asaj që sot njihet si shikim publik, shkruan SRF.ch.
Edhe teknologjia ishte shumë më e kufizuar. Finalja e Kupës së Botës mes Hungarisë dhe Gjermanisë u transmetua me vetëm tri kamera.
Epoka e argëtimit televiziv ishte ende në fillimet e saj, gjë që dëshmohet edhe nga shifrat e shikueshmërisë. Sipas burimeve të ndryshme, rreth 40 deri në 90 milionë njerëz i ndoqën ndeshjet e Kupës së Botës 1954 përmes televizorëve bardh e zi.
Në krahasim, FIFA parashikon se Kupa e Botës 2026 do të ndiqet nga rreth pesë deri në gjashtë miliardë shikues në mbarë botën.
Radioja kishte një rol shumë më të rëndësishëm në vitin 1954. Komentimi legjendar i Herbert Zimmermann në finalen mes Gjermanisë dhe Hungarisë u shoqërua me pamje televizive vetëm më vonë.
- YouTube www.youtube.com
“Messi” i kohës vinte nga Hungaria
Një vështrim te 16 kombëtaret pjesëmarrëse në Kupën e Botës 1954, kur turneu ishte ende relativisht i vogël, tregon se hierarkia e futbollit botëror ishte shumë ndryshe.
Në krye të futbollit botëror qëndronte Hungaria, e udhëhequr nga superylli Ferenc Puskás. Kombëtarja hungareze konsiderohej favorite absolute, por pësoi një humbje dramatike ndaj Gjermanisë në finale.
Hungaria nuk është pjesë e Kupës së Botës 2026 dhe, në fakt, nuk ka marrë pjesë në një Botëror që nga viti 1986.
Kapiteni i Hungarisë, Ferenc Puskás, ishte superylli absolut i asaj periudhe. Në raundin paraprak, Hungaria e kishte mposhtur Gjermaninë me rezultat 8-3, por në finale pësoi një humbje krejtësisht të papritur.
Austria, e cila në vitin 1954 përfundoi në vendin e tretë, këtë vit e konsideroi arritje të madhe vetëm kalimin në raundin e 32-shes.
Ndërkohë, për Gjermaninë, kampionen e botës në vitin 1954, një tjetër “Mrekulli e Bernës” duket ende shumë larg.
Nga çerekfinalistët e Kupës së Botës 1954, vetëm dy kombëtare vazhdojnë të jenë në garë në turneun aktual: Anglia dhe Zvicra.
Kundërshtari aktual i Zvicrës në çerekfinale, Argjentina, nuk kishte marrë pjesë fare në Kupën e Botës 1954.
Kupa e Botës 1954 dhe “Mrekullia e Bernës”
Kupa e Botës e vitit 1954 ka hyrë në histori, veçanërisht në Gjermani, për shkak të triumfit sensacional ndaj Hungarisë në finalen e zhvilluar në stadiumin Wankdorf të Bernës (3-2).
Kapiteni Fritz Walter dhe trajneri Sepp Herberger u ngritën mbi supet e tifozëve të entuziazmuar pas triumfit historik.
Në Gjermani, titulli i botës i vitit 1954 shihet gjithashtu si fillimi i një epoke të re pas Luftës së Dytë Botërore. “Mrekullia e Bernës” u pasua nga rimëkëmbja ekonomike gjermane dhe rikthimi gradual i vendit në skenën ndërkombëtare.
Në finale, Puskás dhe Fritz Walter i udhëhoqën kombëtaret e tyre drejt një prej ndeshjeve më të rëndësishme në historinë e futbollit.
Teknologjia e kohës ishte dukshëm më e kufizuar. Në stadiumin Wankdorf, zyrtarët përdornin radio komunikimi, ndërsa fotografët e shtypit punonin me pajisje shumë më të thjeshta se ato të sotmet.
Në mesin e pamjeve të turneut të vitit 1954 shihen edhe tifozë austriakë që mbështesnin kombëtaren e tyre në ndeshjen ndaj Çekosllovakisë, lojtarët gjermanë gjatë qëndrimit në hotelin Belvedere në Spiez, si dhe shumë momente të tjera nga turneu.
Biletat gjendeshin ende në arkë
Ndërsa Lojërat Olimpike të vitit 2028 janë shitur pothuajse plotësisht, pavarësisht shqetësimeve fillestare për interesimin e tifozëve, në Kupën e Botës 1954 kishte ende vende të lira në shumë ndeshje.
Finalja mes Hungarisë dhe Gjermanisë në stadiumin Wankdorf të Bernës ishte e mbushur plot, por interesimi për ndeshjet e tjera ishte dukshëm më i ulët.
Biletat për të gjitha ndeshjet e fazës së grupeve të Zvicrës mund të bliheshin ende në arkë. Madje, as çerekfinalja legjendare ndaj Austrisë në stadiumin Pontaise të Lozanës nuk ishte shitur plotësisht, diçka që sot do të dukej e paimagjinueshme.
Tifozët zviceranë, megjithatë, festuan me të njëjtin pasion. Pas fitores 4-1 ndaj Italisë, tifozët e entuziazmuar hynë në fushë për të festuar me lojtarët. Për shkak të barazimit të pikëve në fazën e grupeve, ishte nevojitur një ndeshje vendimtare.
Rregulla krejtësisht të ndryshme
Rregullat e futbollit ishin gjithashtu shumë ndryshe në vitin 1954.
Sot, Murat Yakin mund të ndryshojë taktikën e skuadrës së tij duke përdorur deri në pesë zëvendësime, por 72 vjet më parë nuk lejohej asnjë zëvendësim.
Portieri austriak Kurt Schmied e ndjeu më së miri këtë ndryshim në çerekfinalen ndaj Zvicrës. Në vapën mbi 40 gradë Celsius në stadiumin Pontaise të Lozanës, ai pësoi goditje nga nxehtësia dhe në disa momente ishte i çorientuar.
Zvicra krijoi epërsi 3-0, por në fund pësoi humbje spektakolare me rezultat 5-7.
Në minutat e fundit të ndeshjes, edhe mbrojtësi zviceran Roger Bocquet u rrëzua në fushë. Përballja hyri në histori si “Beteja e Lozanës” dhe vazhdon të mbetet ndeshja me më shumë gola në historinë e Kupës së Botës. /Telegrafi/
