Irani është gati të qëllojë shumë më tepër raketa me rreze të gjatë veprimi drejt Izraelit dhe vendeve të tjera të Lindjes së Mesme, pasi i ka nxjerrë me shpejtësi arsenalet e tij të ‘varrosura’ - një përpjekje që nxjerr në pah kufizimet e strategjisë së bombardimeve të SHBA-së, thanë ekspertët.
Për javë të tëra, sulmet nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kufizuan aksesin e Iranit në vendet e tij nëntokësore të raketave duke shkatërruar rrugët dhe duke varrosur hyrjet e tuneleve, transmeton Telegrafi.
Por imazhet satelitore të shqyrtuara nga CNN tregojnë se si Irani ka përdorur pajisje të thjeshta si buldozerë dhe kamionë për t'iu kundërvënë këtyre fushatave të kushtueshme - duke sugjeruar që aftësitë raketore të Teheranit nuk mund të shkatërrohen vetëm duke synuar hyrjet e tuneleve, thanë ekspertët.
Ndërsa Irani dhe SHBA-të kanë arritur një marrëveshje paraprake për të rihapur Ngushticën e Hormuzit, mbeten muaj të tërë pune për të përcaktuar detajet.
Nëse armiqësitë rifillojnë, Irani është në pozicion për të "vazhduar lëshimin e raketave për sa kohë që kanë lëshues dhe ekipe, edhe nëse prodhimi është ndalur", tha Sam Lair, një bashkëpunëtor kërkimor në Qendrën James Martin për Studime të Mospërhapjes, i cili analizon aftësitë raketore të Iranit.
"Nuk ka asgjë që i pengon lëshuesit të jenë të armatosur me rezervat e bollshme të raketave që iranianët ende kanë", shtoi ai.
Gjatë luftimeve, Irani punoi për të gërmuar hyrjet e tuneleve me rrezik të madh, me SHBA-në dhe Izraelin që shpesh godisnin pajisjet e përdorura për gërmim.
Kjo punë i mundësoi Teheranit të vazhdonte të qëllonte me raketa gjatë gjithë luftës, megjithëse me ritme shumë të reduktuara. Që nga armëpushimi më shumë se shtatë javë më parë, përpjekjet iraniane për të gërmuar bazat janë përshpejtuar ndjeshëm.
CNN zbuloi se Irani tani ka zhbllokuar 50 nga 69 hyrjet e tuneleve të goditura nga SHBA-ja dhe Izraeli në 18 objekte nëntokësore raketash.
Irani ka riparuar edhe pjesë të tjera të bazave, duke përfshirë rrugët që SHBA-ja dhe Izraeli bombarduan për të parandaluar përdorimin e tyre nga lëshuesit e raketave. Imazhet satelitore tregojnë se pothuajse të gjitha këto kratere tani janë mbushur, dhe në dy vende, madje janë rihapur.
"Ushtria amerikane është e mirë në arritjen e sukseseve taktike, dhe varrosja dhe shtypja e forcës raketore iraniane është një shembull i shkëlqyer i kësaj", tha Lair.
"Megjithatë, nëse kjo nuk shoqërohet me një sërë qëllimesh të arsyeshme strategjike të luftës dhe një teori të arritshme fitoreje, mund të përfundojë si një dështim strategjik", shtoi ai.
Zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, nuk iu përgjigj pyetjeve specifike në lidhje me gjetjet e CNN, duke përsëritur një deklaratë të mëparshme se "ushtria e Amerikës është më e fuqishmja në botë dhe ka gjithçka që i nevojitet për të ekzekutuar në kohën dhe vendin që Presidenti zgjedh".
Presidenti Donald Trump ka theksuar vazhdimisht arsenalin e raketave të Iranit si një arsye për luftën, me shkatërrimin e tij si një nga qëllimet kryesore. Në një postim në mars në Truth Social, Trump renditi "degradimin plotësisht të aftësisë së raketave iraniane, lëshuesve dhe gjithçkaje tjetër që lidhet me to" si një nga pesë "objektivat" e luftës.
Rrjeti i bazave nëntokësore të raketave të Iranit, të cilat filloi t'i ndërtojë më shumë se 20 vjet më parë, ofron mbrojtje të konsiderueshme për raketat dhe lëshuesit e tij.
Thellësia e objekteve, disa prej të cilave janë nën qindra metra shkëmb, kufizon mundësitë që kanë ushtritë amerikane dhe izraelite për të sulmuar bazat.
Pra, në javët e para të konfliktit, ushtritë iu drejtuan goditjes së hyrjeve të tyre, gjë që e kombinuar me përpjekjet për të gjetur dhe shkatërruar lëshuesit, rezultoi në kufizimin e ndjeshëm të zjarrit të raketave iraniane.
Këto sulme dëmtuan rëndë bazat, duke varrosur shumicën e hyrjeve të tuneleve nën male mbeturinash dhe duke shkatërruar rrugët që të çonin në këto vende.
Imazhet satelitore të shqyrtuara nga CNN në atë kohë treguan objekte si Baza Veriore e Raketave Isfahan, një vendndodhje kyçe nëntokësore e raketave, e shkatërruar nga sulme të shumta me rrënoja që mbulonin tunelet dhe lëshues të shkatërruar jashtë.
SHBA-të dhe Izraeli gjithashtu ndërmorën një përpjekje të gjerë për të shkatërruar zinxhirin e furnizimit me raketa të Iranit, nga fabrikat ku prodhohen komponentë të vegjël elektronikë, deri te vendet ku prodhohen lëndë shtytëse raketash dhe trupa raketash.
Pasi SHBA-të dhe Irani ranë dakord për një armëpushim më 8 prill, Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth përmendi përpjekjet, duke thënë se Irani do të "nxirrte lëshuesit dhe raketat e mbetura, pa asnjë aftësi për t'i zëvendësuar ato. Ju nuk keni industri mbrojtëse".
Ekspertët besojnë se Irani ende ka rreth 1,000 raketa të ruajtura në vendet nëntokësore.
Ky rezervë, thellë nën sipërfaqe, nuk ka gjasa të ketë pësuar shumë dëme nga sulmet në nivelin e tokës, sipas ekspertëve, veçanërisht duke pasur parasysh se ushtria izraelite goditi hyrjet e tuneleve në të njëjtën mënyrë gjatë Luftës Dymbëdhjetë-Ditore vitin e kaluar.
“Ata po përgatiteshin për këtë lloj lufte për 20 vjet”, tha Timur Kadyshev, një studiues i lartë në Institutin për Kërkime Paqeje dhe Politikë Sigurie në Universitetin e Hamburgut, i cili studion raketat e Iranit.
“Ata janë shumë të përgatitur”, shtoi ai, transmeton Telegrafi.
Për të rihapur bazat, Irani ka përdorur një sërë pajisjesh ndërtimi dhe për lëvizjen e dheut. Në imazhet satelitore, ngarkuesit e përparmë janë të dukshëm duke mbledhur rrënojat ndërsa kamionët mbushin krateret me dhe.
Në një bazë, jashtë Isfahanit, SHBA-të dhe Izraeli kryen sulme të shumta për të bllokuar katër hyrje tunelesh gjatë luftës. Të paktën 18 kratere mund të shiheshin në një palë hyrjesh, duke treguar se sa municione u shpenzuan për të bllokuar tunelet.
Në fillim të majit, një imazh satelitor tregoi një kamion që përdorej për të mbushur krateret. Dy hyrjet e tjera, gjithashtu të bllokuara nga kratere dhe mbeturina, ishin hapur tashmë, dhe rrugët për në to, të shkatërruara më parë nga bombardimet, ishin riasfaltuar.
Në një bazë jashtë Khomeynit në mesin e prillit, një imazh tregonte të paktën 10 automjete ndërtimi të angazhuara në përpjekjet për të rihapur një hyrje.
Ndërsa Irani rikuperon raketat e tij dhe rikthen funksionalitetin në bazat e tij të raketave, analistët janë të shqetësuar se kërcënimi i vazhdueshëm që paraqet ky arsenal po nënvlerësohet, veçanërisht duke pasur parasysh furnizimin në rënie të interceptorëve raketor amerikan.
Sulmet ndaj fabrikave të raketave të Iranit gjithashtu mund të mos e pengojnë Teheranin të rindërtojë aftësitë e tij të prodhimit të raketave për aq kohë sa do të dëshironin SHBA-të dhe Izraeli.
Gjatë Luftës Dymbëdhjetë Ditore, disa nga këto fabrika u sulmuan gjithashtu. Megjithëse sulmet e fundit kanë qenë shumë më të gjera, imazhet satelitore treguan se Irani kishte rindërtuar tashmë disa nga objektet e synuara qershorin e kaluar.
Vlerësimet e inteligjencës amerikane tregojnë se Irani tashmë ka rindërtuar aftësi kyçe ushtarake, duke përfshirë rifillimin e prodhimit të dronëve dhe zëvendësimin e lëshuesve të raketave dhe kapacitetit të prodhimit.
"Iranianët kanë tejkaluar të gjitha afatet kohore që (komuniteti i inteligjencës) kishte për rindërtim", tha një zyrtar amerikan për CNN.
Për Kadyshev, ky ndryshim në teknologji ekspozon vështirësinë në ndjekjen e opsioneve ushtarake kundër Iranit.
"Duhet të përdorësh armë shumë të sofistikuara dhe shumë të shtrenjta për të shkaktuar këtë lloj dëmi, dhe rikuperimi është me teknologji shumë të ulët - janë thjesht buldozerë", shtoi ai. /Telegrafi/
