ShBA-ja dhe të tjerët duhet të mbështesin forcat post-regjim.

Nga: Carla Sands, ish-ambasadore e ShBA-së në Danimarkë dhe ish-anëtare e Këshillit Këshillimor Ekonomik të presidentit Donald Trump / The Washington Times
Përkthimi: Telegrafi.com

Pas konfliktit ushtarak midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, vetë kombi iranian gjendet në një udhëkryq historik.

Vdekja e udhëheqësit suprem, Ali Khamenei, dhe ndikimi total i 40 ditëve lufte e kanë lënë diktaturën fetare në një pozitë më të brishtë se në çdo moment tjetër të historisë së saj.

Megjithatë, dobësia e regjimit nuk filloi me ngjarjet e fundit. Për vite me radhë, ai është gërryer nga thellimi i izolimit ndërkombëtar, kolapsi ekonomik dhe kryengritjet e përsëritura mbarëkombëtare të mbështetura nga një lëvizje gjithnjë e më e organizuar opozitare.

Për 47 vjet, fuqitë perëndimore janë luhatur mes paqësimit dhe konfrontimit në qasjen e tyre ndaj Iranit. E para ka inkurajuar vazhdimisht agresionin e Teheranit, ndërsa e dyta ka treguar kufizimet e saj të qarta.

Kur diktatura e shahut u rrëzua në vitin 1979, bota pa aftësinë e popullit iranian për të sjellë ndryshim. Megjithatë, ajo mundësi u përvetësua shpejt nga një fraksion islamist i udhëhequr nga Ajatollah Ruhollah Khomeini.

Për shkak të botëkuptimit të saj mesjetar, paaftësisë dhe mungesës së mëshirës, ai regjim kurrë nuk fitoi legjitimitetin në sytë e popullit iranian. Që nga fillimi, aktivistët dhe disidentët i rezistuan regjimit të ri.

Asnjë organizatë nuk luajti rol më të qëndrueshëm në atë rezistencë sesa Organizata e Muxhahedinëve të Popullit të Iranit (MEK). Pasi kontribuoi në rrëzimin e shahut, MEK-u refuzoi të mbështeste kushtetutën që institucionalizoi sundimin klerikal. Si rezultat, ajo u bë caku kryesor i regjimit.

Anëtarët e MEK-ut përbënin shumicën dërrmuese të rreth 30 mijë të burgosurve politikë të ekzekutuar gjatë masakrës së vitit 1988. Pavarësisht kësaj përpjekjeje për zhdukje, organizata mbijetoi dhe vazhdoi të rritej. Edhe sot, anëtarët e saj mbeten ndër objektivat kryesore të valës së re të ekzekutimeve nga regjimi.

Në javët e fundit, nga 25 disidentët e ekzekutuar, tetë prej tyre ishin anëtarë të MEK-ut. Kjo rritje flet për mbështetjen gjithnjë e më të madhe të regjimit te represioni - përballë rritjes së presionit të brendshëm. Në shenjë proteste ndaj valës së ekzekutimeve, 100 mijë njerëz do të marrin pjesë në një tubim më 20 qershor në Paris, duke bërë thirrje për ndalimin e ekzekutimeve dhe në mbështetje të një republike demokratike.

Në aspektin politik, Këshilli Kombëtar i Rezistencës së Iranit (NCRI) ka fituar rëndësi gjithnjë e më të madhe. Presidentja e zgjedhur e tij, Maryam Rajavi, paraqet një vizion të qartë për të ardhmen e Iranit përmes një plani me dhjetë pika që bën thirrje për një republikë demokratike, laike dhe jo-bërthamore. Besueshmëria e koalicionit u forcua ndjeshëm në vitin 2002, kur zbuloi elementet kyçe të programit të fshehtë iranian për armë bërthamore.

Paralelisht, që nga viti 2012, MEK-u ka zhvilluar një rrjet të gjerë të “njësive të rezistencës” brenda Iranit. Ato luajtën një rol vendimtar në organizimin dhe mbajtjen gjallë të kryengritjeve mbarëkombëtare që filluan në vitin 2017.

Ngjarjet e fundit e theksojnë edhe më tej këtë pikë. Pak para fillimit të luftës, më 28 shkurt, luftëtarët e MEK-ut kryen një sulm ndaj kompleksit të udhëheqjes së regjimit - në zemër të Teheranit. Sulmi nxori në pah ekzistencën e një force të sprovuar në betejë dhe të gatshme për luftim, e aftë për ta sfiduar regjimin nga brenda.

Pas këtyre zhvillimeve, NCRI-ja njoftoi krijimin e një qeverie të përkohshme për ta udhëhequr Iranin drejt një tranzicioni demokratik - sapo të realizohet ndryshimi i regjimit.

Kjo forcë, e mbështetur nga pakënaqësia e gjerë popullore, përfaqëson një rrugë të mundshme drejt një të ardhmeje post-regjim.

ShBA-ja dhe komuniteti më i gjerë ndërkombëtar duhet t’i njohin dhe t’i mbështesin forcat brenda Iranit. Rruga përpara nuk është as kthimi në monarki dhe as mbështetja te ndërhyrja e huaj ushtarake. Ndryshimi duhet të vijë nga brenda, nga populli iranian. Populli iranian dhe opozita e organizuar që ka qëndruar për dekada në krah të tij, janë të vetmit akterë të aftë për të vendosur dhe mbrojtur një demokraci të vërtetë.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme duke pasur parasysh përpjekjet për rehabilitimin e monarkisë. Shahu u dënua gjerësisht për represionin dhe sundimin me një parti të regjimit të tij. Megjithatë, djali i tij, Reza Pahlavi, e ka përdorur praninë e tij gjithnjë e më të madhe në media për ta mbrojtur atë trashëgimi të turpshme.

Fuqitë perëndimore duhet të udhëheqin në njohjen e legjitimitetit të NCRI-së dhe të kornizës së propozuar prej saj për tranzicionin. Edhe pse ndryshimi i regjimit mund të mos ketë qenë objektivi i qartë i veprimeve të fundit ushtarake, zhvillimet e muajve të fundit e kanë bërë të qartë se është zgjidhja e vetme e mundshme për krizën.

Mbështetja ndaj NCRI-së nuk është akt ndërhyrjeje. Është përputhje me vullnetin e popullit iranian dhe me parimet e demokracisë që Perëndimi mbron. Është gjithashtu një domosdoshmëri strategjike. Irani demokratik dhe jo-bërthamor jo vetëm që do t’i jepte fund dekadave të represionit të brendshëm, por gjithashtu do të ndryshonte rrënjësisht peizazhin e sigurisë në Lindjen e Mesme. /Telegrafi/

OpinioneLajme