Kapsulat përthithen më shpejt, ndërsa tabletat shpesh janë më ekonomike dhe mund të përmbajnë doza më të larta
Si kapsulat ashtu edhe tabletat e dërgojnë medikamentin përmes traktit tretës për të trajtuar shqetësime të ndryshme shëndetësore. Kur vendosni mes kapsulave dhe tabletave, kini parasysh se kapsulat përthithen më shpejt, por zakonisht përmbajnë doza më të vogla dhe janë më të shtrenjta.
Çfarë janë kapsulat?
Kapsulat janë barna që mbahen brenda një mbështjellësi të fortë ose të butë. Mbështjellësi shpërbëhet kur hyn në sistemin tretës. Qarkullimi i gjakut e përthith medikamentin. Mëlçia e metabolizon ilaçin dhe më pas e shpërndan në pjesë të ndryshme të trupit.
Kapsulat me mbështjellës të fortë kanë dy gjysma: njëra pjesë futet brenda tjetrës. Ato përmbajnë përbërës të thatë si pluhur ose kokrriza të vogla. Disa kapsula të tilla mbushen me medikament të lëngshëm. Këto zakonisht përmbajnë më shumë se një bar ose e çlirojnë medikamentin gradualisht me kalimin e kohës.
Kapsulat e buta, ose xhelatinoze, janë më të mëdha dhe më transparente se kapsulat me mbështjellës të fortë. Brenda tyre mund të ketë lëng, suspension ose përmbajtje gjysmë të ngurtë, shkruan Health, përcjell Telegrafi.
Përparësitë e kapsulave përfshijnë:
• Përthithje të lartë: medikamenti përthithet më mirë në trup, gjë që i bën kapsulat shumë efektive.
• Pa shije: zakonisht nuk kanë shije ose erë, prandaj janë më të lehta për t’u gëlltitur.
• Përthithje të shpejtë: sistemi tretës i shpërbën shpejt, duke i kaluar më shpejt në gjak. Si rezultat, mund të japin lehtësim më të shpejtë.
• Rezistencë ndaj dëmtimit: mbështjellësi i fortë i mbron nga hapja ose ndarja.
Mangësitë
• Nuk mbajnë doza të larta: mbështjellësi kufizon sasinë e medikamentit.
• Kosto më e lartë: kapsulat xhelatinoze kushtojnë më shumë për t’u prodhuar, prandaj shpesh janë më të shtrenjta.
• Mund të përmbajnë shtesa: disa kapsula të buta përdorin xhelatinë me prejardhje shtazore. Lexoni etiketën nëse ndiqni dietë vegjetariane, vegane ose kosher.
• Afat më i shkurtër përdorimi: kapsulat xhelatinoze zakonisht skadojnë më shpejt se kapsulat e forta dhe tabletat.
Çfarë janë tabletat?
Ndryshe nga kapsulat, tabletat përbëhen tërësisht nga medikamenti. Prodhuesit e kompresojnë ilaçin e thatë në pilula të ngurta me forma të ndryshme. Tabletat mund të përmbajnë shtesa për të ruajtur formën dhe për të përmirësuar shijen. Shumë tableta kanë vijë ndarëse në mes, gjë që e bën më të lehtë ndarjen në dy pjesë. Tabletat në formë kapsule janë të zgjatura për gëlltitje më të lehtë.
Ashtu si kapsulat, medikamenti shpërbëhet pasi hyn në sistemin tretës. Gjaku e përthith, ndërsa mëlçia e metabolizon.
Disa tableta kanë një shtresë mbrojtëse që u lejon të qëndrojnë të paprekura në stomak dhe të shpërbëhen në zorrën e hollë. Kjo quhet veshje enterike. Ekzistojnë edhe tableta përtypëse ose që treten në gojë, të cilat përthithen më shpejt.
Përparësitë e tabletave përfshijnë:
• Forma të ndryshme: ka më shumë zgjedhje se te kapsulat. Mund të jenë me veprim të shpejtë, me çlirim të zgjatur, përtypëse ose të tretshme.
• Mund të përmbajnë doza të larta: përbëhen kryesisht nga ilaçi dhe mbajnë më shumë substancë aktive se kapsulat.
• Mund të ndahen në dy pjesë: nëse nevojitet dozë më e vogël.
• Afat më i gjatë përdorimi: zakonisht zgjasin më shumë se kapsulat xhelatinoze.
• Më ekonomike: kushtojnë më pak për t’u prodhuar dhe për t’u blerë.
Mangësitë
• Nuk shpërbëhen gjithmonë në mënyrë të njëtrajtshme: kjo mund të ndikojë në efektivitet.
• Mund të irritojnë traktin tretës: studimet tregojnë se mund të shkaktojnë dhimbje barku, kapsllëk, diarre, të përziera dhe të vjella. Veshja enterike mund të ndihmojë si barrierë mbrojtëse.
• Mund të kenë shije të pakëndshme: jo të gjitha kanë shtesa për përmirësimin e shijes.
• Veprojnë më ngadalë: sistemi tretës nuk i shpërbën aq shpejt sa kapsulat.
Çështje sigurie
Ekzistojnë disa aspekte sigurie që duhen marrë parasysh te kapsulat dhe tabletat. Kapsulat shpesh kanë më pak përbërës shtesë se tabletat, por gjithsesi mund të përmbajnë shtesa. Kapsulat e buta zakonisht përmbajnë xhelatinë me përbërës sintetikë ose shtazorë. Kontrolloni etiketën nëse ndiqni dietë vegjetariane, vegane ose kosher.
Tabletat zakonisht përmbajnë disa përbërës për ruajtjen e formës dhe përmirësimin e shijes. Është e rëndësishme të kontrolloni etiketën nëse keni alergji ose ndjeshmëri ndaj ndonjë përbërësi.
A mund të grimcohen tabletat ose të hapen kapsulat?
Mbani parasysh se grimcimi i tabletave ose hapja e kapsulave mund të ndikojë në efikasitetin dhe fuqinë e ilaçit. Grimcimi i tabletave me veshje enterike e dëmton atë shtresë dhe mund të bëjë që ilaçi të shpërbëhet në stomak, duke shkaktuar irritim.
Hapja ose grimcimi i tabletave dhe kapsulave me çlirim të zgjatur mund të bëjë që trupi ta përthithë ilaçin shumë shpejt. Kjo rrit rrezikun e mbidozimit, që mund të jetë i rrezikshëm.
Këshilla për gëlltitje
Mund të jetë e vështirë të gëlltiten kapsulat dhe tabletat: kapsulat e buta shpesh janë të mëdha, ndërsa tabletat zakonisht janë të forta. Ja disa këshilla:
• Lyeni kapsulën ose tabletën me sprej të posaçëm për gëlltitje pilulash.
• Përkuleni kokën përpara drejt kraharorit. Ky pozicion ndihmon që pilula të rrëshqasë më lehtë në fyt.
• Provoni metodën e shishes: vendoseni pilulën mbi gjuhë, mbylleni gojën fort rreth një shisheje plastike me ujë dhe pini duke krijuar thithje.
Nëse prodhuesi e lejon, tableta mund të ndahet ose grimcohet, ndërsa kapsula mund të hapet dhe përmbajtja të hidhet në ushqime të buta si pure molle ose puding. Disa barna, si tabletat ose kapsulat me shtresë mbrojtëse për stomakun (veshje enterike) apo ato që lirojnë ilaçin gradualisht gjatë disa orëve (me çlirim të zgjatur), nuk duhen thyer, grimcuar apo hapur, sepse kjo mund të ndryshojë mënyrën dhe sasinë e përthithjes së ilaçit në trup. Nëse nuk jeni të sigurt, këshillohuni me farmacistin ose mjekun.
Cila është më e mirë: tableta apo kapsula?
Kapsulat dhe tabletat kanë secila përparësi dhe mangësi, dhe asnjëra nuk është domosdoshmërisht më e mirë në çdo rast. Zgjedhja varet nga disa faktorë. Mund të preferoni kapsulat nëse ju pengon shija e tabletave. Mund të zgjidhni tabletat nëse dëshironi të ulni koston e trajtimit.
Flisni me një mjek ose farmacist nëse nuk jeni të sigurt se cila formë është më e përshtatshme për ju. Ata mund t’ju ndihmojnë të përcaktoni llojin e medikamentit që i përshtatet më së miri nevojave tuaja. /Telegrafi/
