LAJMI I FUNDIT:

Art i madh i Van Goghut të poezisë shqipe, apo nji ‘Haiku’ shqip…

Art i madh i Van Goghut të poezisë shqipe, apo nji ‘Haiku’ shqip…

Nga: Halil Matoshi

Frederik Reshpja, “Ushtari i vjetër”

1.

Frederik Reshpja âsht kolos i poezisë shqipe, porse i shkelun nga gjeneralasimusi dhe kallajxhitë e kazanit të tij të përlyem me gjak, e ma e keqja harrue e qitë p’ej lektyrës shkollore nga mësues regjimli dhe shmang p’ej lexuesve demela që i marrin për t’mirëqenë vetëm poetët që i madhnon pushteti politik!?

2.

Teksti i Reshpjës âsht i dendun me metafora dhe metonimi, me tone e nuansa ngjyrash të çiltra fillimisht për me u mbyllë me kadenca të rânda e t’errta, si sekuencë ritmike ose rrjedhë e tingujve në gjuhë, pastaj vjen nji tendosje përmbyllëse dhe zakonisht në rënie…

3.

Fëmijtë në tablo janë si ândrrat e nânave qe me delikatesë janë vendos në vazot e çmueme aso nga arti kinez i qeramikës, dmth vazo ku ruhet vet tharmi dhe ideja e jetës dhe lumtunisë!

Ekzistenca njerëzore.

Mirëpo, poeti tue pasë parasysh se jeta ka edhe anën e vet të errët – moshën e thyeme – ia kundërvën veten (âsht përherë në arrati!?) si prototip i nji kohe të mbrapsht dhe vuejtjes njerëzore, për ta kriju imazhin e brishtësisë së të bukures, delikatesës, që mund të venitet si luledielli dhe të thyhet si vazot e çmueta!?

4.

Nji kanavacë e mbushun me ngjyra të verdha të ndritshme, pasunue e prarue me lamjen në diellin e ferkut, e ngrohun me kafen prej dheu tue përshkru njerëzit dhe natyrën, që njiherit âsht thelbi i veprave të mdhaja të Vincent Van Gogh.

Tue krahasu mënyrën se si Van Gogh krijoi thellësinë dhe realitetin, na del se kthimi në të kaluemen – në fëmijninë e poetit – në diktaturën ma bizare të shpikun nga nji mendje kriminale, asht zëvendësim për thellësinë në tablon e Gogh-ut, por qe e bân me fjalë Reshpja dhe natyrisht imagjinata e botës së bujshme të fëmijëve, që e kuptojnë se i saposhfaquni i befasishëm, me moshën e tij ngërthen jolumtuninë, hapësinën negative!

“Luledielli” përfaqësohet realisht me përdorimin e madh të hapësirës pozitive dhe negative, njâjtë si poezia e Reshpjës ku përballet lumtunia me mërzitjen, shkëlqimi me zymtinë, qeshja me gjâmën e brendshme që përthakon idenë për fëmijninë e munguet të poetit.

5.

Po fëmijtë nga e dinin këtë fakt?

Natyrisht se âsht thyemja, thinjat dhe sytë e lbyrun të pleqnisë pamja e trishtueshme e plakjes (hapsina negative e tablosë);

Derisa për Van Gogh, luledielli përfaqëson lumtuninë, për Reshpjën ato janë andrrat e nji nane!

6.

Lexoni këto pesë vargje.

Mbyllni sytë dhe keni me e pa pikturën e Van Gogh-ut “Leldielli” ne nji vazo delikate…

Vazoja asht arka e jetës ku nanat fshehin andrrat e tyne dmth ma t’shtrenjtën frymë që kanë!

Une e due Mjeden per gegnishten e tij t’amel dhe poezite proverbiale, e due Camajn per metaforen e tij te hyjnishme etnopsikologjike, ama me Reshpjen s’asht mahi: Poezia e Tina âsht drita e çastesishme e vetimes.

Asht vet vetima!

Përcillet me bubullimë dhe sakaç çdo gjâ qetohet.

***

USHTARI I VJETËR

Pash fëmijët në rrugë. Të qeshur,
të bukur dhe delikatë si vazot e çmuara,
ku nënat fshehin ëndrrat e tyre.

Më panë dhe u trishtuan. E kuptuan,
që unë nuk kam qenë kurrë fëmijë…


Në trend Kultura

Më shumë
Historia e fisit Shala

Historia e fisit Shala

Kulture
Shkollimi i shqiptarëve në Beograd

Shkollimi i shqiptarëve në Beograd

Kulture
“Kosova Republikë” sipas shënimeve të ambasadorit britanik në Beograd

“Kosova Republikë” sipas shënimeve të ambasadorit britanik në Beograd

Kulture
POEZIA

POEZIA

Analiza
Vatikani dhe enigmat morale të AI-së

Vatikani dhe enigmat morale të AI-së

Kulture
Pornografi artistike

Pornografi artistike

Kulture
Kalo në kategori