Në Kosovë ekziston një nivel i lartë i informalitetit në tregun e punës. Sipas zyrtarëve të këtij institucioni, në Kosovë janë 1.3 milionë banorë në moshë të punës, mirëpo, vetëm 312 mijë e 672 prej tyre janë kontribuues aktiv në pensionet e tyre, të cilat i grumbullon Trust i Kursimeve Pensionale.

Jeton Demi, zëdhënës në Trust ka bërë të ditur për arbresh.info. se numri i personave që kanë të hapur llogari në Trust deri më 31 mars 2017 ka arritur në 548 mijë e 621 ndërkaq nga kjo shifër, 312 mijë e 672 persona vazhdojnë të jenë kontribuues aktiv.

“Deri më 31 mars 2017 numri i personave që kanë llogari në Trust ka arritur në 548,621”, ka thënë Demi.

Ndërkohë, në raportin e vitit 2016 të Trustit Pensional thuhet se me së paku një kontribut si punonjës gjatë vitit shfaqen 286 mijë 848, dhe si të vetëpunësuar 30 mijë 275.

Në këto shifra të numëruar dy herë janë 4,451 kontribuues, të cilët shfaqen gjatë 2016-s edhe si të punësuar edhe si të vetëpunësuar.

Sipas Trustit, gjatë tre vjetëve të fundit nuk ka përmirësim të dukshëm të nivelit të kontribuimit për të punësuarit dhe të vetëpunësuarit, dhe çereku i i të gjitha llogarive të të gjitha grupmoshave dhe gjinive përbëhet nga kontribute shumë të ulëta dhe sporadike.

“Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, më 2011 në Kosovë ishin 1.31 milionë banorë prej moshës 15 deri 64 vjeç. Në anën tjetër më 2016 kontribuues aktivë në FKPK ishin 312 mijë e 672 punëmarrës dhe të vetëpunësuar; që i bie se vetëm 23.9 për qind e popullsisë së Kosovës në moshë të punës ishte e angazhuar në një lloj aktiviteti formal të punës për së paku një muaj të këtyre tri vjetëve të fundit. Nëse statistikat për papunësinë në Kosovë merren si të mirëqena, atëherë i vetmi konkluzion i arsyeshëm del se kemi të bëjmë me një informalitet të lartë në tregun e punës”, thuhet në raportin e Trustit Pensional.

Bujqësia dhe ndërtimtaria janë sektorët në të cilët ka shpërputhje të madhe në mes të statistikave të punësimit dhe numrit të kontribuuesve në Fondin e Kursimeve Pensionale.

Inspektorati i  Punës mbikëqyrë çështjet që kanë të bëjnë me Ligjin e punës, përfshirë tatimet dhe trustin e kursimeve pensionale.

Basri Ibrahimi, kryeinspektor në Inspektoratin e Punës ka thënë se kanë pasur ankesa dhe raste të ndryshme nga punëtorët se nuk u janë paguar kontributet në Trust.

“Sigurisht që kemi pas raste kur punëdhënësit nuk i kanë kryer obligimet e tyre në trustin e kursimeve pensionale por edhe tatimin bazë, ka pas edhe raste tjera”, ka treguar ai.

Sipas tij, Inspektorati i Punës i mbikëqyr bizneset nëse ua paguajnë kontributet e punëtorëve dhe nëse vërehet se kjo nuk ka ndodhur atëherë vjen deri të shqiptimi i gjobës.

Në bazë të Ligjit të Punës dënimet parashihen deri në 10 mijë euro./arbresh.info/