Shumë njerëz flenë më shkurt dhe më keq se zakonisht natën e tyre të parë në një vend të ri, dhe ekspertët e quajnë këtë model efekti i natës së parë. Studiuesit pohojnë se është një reagim normal i trurit ndaj një mjedisi të panjohur.
Robinson Leoni thotë se kjo i ndodh rregullisht kur udhëton për punë. Ai fle mesatarisht shtatë orë në shtëpi, ndërsa ora e tij inteligjente natën e parë larg shtëpisë, pavarësisht nga cilësia e shtratit apo tapave të veshëve, tregon afërsisht pesë orë gjumë.
"Ndihem normalisht, pa stres apo diçka të tillë, por vërej se vazhdoj të zgjohem", tha ai.
Anna Wick, një studiuese e lartë e gjumit në Universitetin e Freiburgut në Zvicër, pohon se fenomeni është konfirmuar në dhjetëra studime dhe ka të ngjarë të ketë rrënjë evolucionare. Sipas saj, supozohet se ky është një adaptim për shkak të të cilit truri mbetet vigjilent në një mjedis të panjohur gjatë gjumit.
Ahmad Mayeli, profesor i psikiatrisë dhe studiues i gjumit në Universitetin e Pitsburgut, thotë se shumica e njerëzve e përjetojnë këtë efekt, edhe nëse nuk e vënë re qartë.
Mesatarisht, njerëzit në një mjedis të ri flenë 20 deri në 30 minuta më pak, dhe pjesa e trurit që lidhet me fazën më të thellë të gjumit mbetet më aktive, duke treguar vigjilencë më të lartë.
"Nuk është tamam si te delfinët, por studimet tregojnë ende se një pjesë e trurit fle më pak", thekson Mayeli.
Ekspertët shtojnë se ëndrra mund të ndikohet nga vetë udhëtimi, drita nga dhoma e hotelit, tensioni familjar ose pritja se nata do të jetë e keqe. Efekti është shpesh më i theksuar tek fëmijët, adoleshentët dhe të moshuarit, ndërsa në përgjithësi zvogëlohet pas natës së parë.
Psikologia Lisa Strauss rekomandon zakone të zakonshme për një gjumë më të mirë: një dhomë të freskët dhe të errët, të shkosh në shtrat në të njëjtën kohë, një rutinë mbrëmjeje dhe shmangia e ekraneve para gjumit.
Ajo gjithashtu këshillon që ta bëni mjedisin e ri më të njohur, me aktivitete të qeta në shtrat dhe duke sjellë jastëkun ose batanijen tuaj. Nëse dita tjetër është veçanërisht e rëndësishme, Mayeli rekomandon të arrini një natë më parë për t'i dhënë trupit tuaj kohë të përshtatet.
