Franca dhe Gjermania braktisin projektin e përbashkët të aeroplanëve luftarakë, pasi kompanitë nuk arrijnë marrëveshje
Franca dhe Gjermania thanë të hënën se kishin rënë dakord të braktisnin një program të përbashkët të aeroplanëve luftarakë për shkak të mosmarrëveshjeve midis kompanive të përfshira, duke i dhënë një goditje përpjekjeve evropiane për të rritur bashkëpunimin në mbrojtje.
Programi i Sistemit të Ajrit të Luftimit të Ardhshëm (FCAS) u lansua në vitin 2017 për të zëvendësuar aeroplanët luftarakë Rafale të Francës dhe aeroplanët Eurofighter të përdorur nga Gjermania dhe Spanja.
Ai do të plotësohej nga dronë, sensorë dhe sisteme komunikimi digjital të projektuara për të vepruar së bashku në një hapësirë beteje të rrjetëzuar, transmeton Telegrafi.
Projekti u pa si një provë kyçe e përpjekjeve evropiane për të punuar më ngushtë në mbrojtje, ndërsa ato kërkojnë të paraqesin një front të bashkuar përballë një Rusie armiqësore në një kohë të marrëdhënieve të përkeqësuara me Shtetet e Bashkuara.
Por programi shumëmiliardë dollarësh u shoqërua nga mosmarrëveshje midis firmave të përfshira: Dassault Aviation e Francës dhe Airbus, e cila përfaqëson Gjermaninë dhe Spanjën.
Projekti është konsideruar prej kohësh si një nga ndërmarrjet më të rëndësishme të politikës industriale dhe të sigurisë të Evropës. Por për vite me radhë, ajo u ngadalësua nga konfliktet midis kompanive të përfshira, dhe mosmarrëveshja mbi lidershipin, ndarjen e punës dhe të drejtat e pronësisë intelektuale në fund të fundit rezultoi e pazgjidhshme.
Ndërsa Dassault këmbënguli të merrte drejtimin e aeroplanëve luftarakë, Airbus refuzoi të pranonte rolin e partnerit të vogël.
Komplikime të mëtejshme lindën nga kërkesat e ndryshme ushtarake. Franca këmbënguli për një aeroplan të aftë për transportues dhe të armatosur me armë bërthamore për forcat e saj të armatosura, diçka për të cilën Gjermania nuk pa nevojë.
Propozimet për të zhvilluar dy variante të ndryshme aeroplanësh brenda programit nuk arritën të fitonin miratim të përbashkët.
Njoftimi vjen pavarësisht thirrjeve që Evropa të integrojë më nga afër ushtritë e saj të fragmentuara, ndërsa trazirat gjeopolitike përkeqësohen.
Lufta e Rusisë kundër Ukrainës është në vitin e saj të pestë, ndërsa vendet evropiane janë gjithnjë e më të shqetësuara për angazhimet e sigurisë së SHBA-së ndaj kontinentit nën presidentin Donald Trump.
Edhe pse avioni i përbashkët është hequr, projekti FCAS nuk po mbyllet plotësisht. Sipas burimeve qeveritare, zhvillimi i të ashtuquajturit Combat Cloud do të vazhdojë.
Ky është një rrjet digjital që synon të lidhë aeroplanë, dronë dhe sisteme të tjera armësh.
Ministritë e Mbrojtjes franceze dhe gjermane janë gati të hartojnë një plan për bashkëpunim në mbrojtje "të fokusuar në disa projekte realiste dhe relevante" në një takim të ardhshëm, shtoi zyrtari.
Për Airbus, vendimi hap derën për kërkimin e partnerëve të rinj. Njohës të brendshëm të industrisë përmendin, ndër të tjera, grupin suedez të mbrojtjes Saab dhe programin e avionëve luftarakë britaniko-japonezo-italianë si mundësi të mundshme bashkëpunimi.
Dassault, nga ana e tij, ka të ngjarë të vazhdojë të zhvillojë vetë gjeneratën e ardhshme të Rafale.
Me dështimin e aeroplanit të përbashkët luftarak, një nga sipërmarrjet më ambicioze evropiane të armatimit të viteve të fundit po merr fund.
Në të njëjtën kohë, vendimi shënon një ndryshim kursi: në vend të një avioni të vetëm të përbashkët, Berlini dhe Parisi tani duket se janë të vendosur të ndjekin dizajne të ndara kombëtare nën një ombrellë të përbashkët teknologjike.
Merz kishte thënë më parë këtë vit se do të "bënte gjithçka që është në fuqinë e tij dhe do të luftonte deri në momentin e fundit, për të nisur projekte të përbashkëta evropiane këtu, dhe mbi të gjitha projektet gjermano-franceze".
Duke folur në prill pas bisedimeve me Merz, Macron kishte mohuar se projekti ishte i vdekur.
"Ne po vazhdojmë të ecim përpara. Evropa nuk ka pasur kurrë më shumë nevojë për unitet, pavarësi më të madhe dhe sovranitet më të madh sesa tani", tha ai. /Telegrafi/
