Çmimi i naftës ka kaluar sërish pragun psikologjik prej 100 dollarësh për fuçi, për herë të parë që nga korriku, ndërsa përshkallëzimi ushtarak në Lindjen e Mesme po rrit frikën për një krizë të re energjetike globale.
Nafta Brent, standardi kryesor ndërkombëtar, u rrit me më shumë se 3 për qind të mërkurën, duke prekur rreth 101.5 dollarë për fuçi, përpara se të tërhiqej lehtë. Rritja vjen në një moment kur sulmet mes SHBA-së dhe Iranit janë intensifikuar dhe kur sulmet e rebelëve Houthi ndaj infrastrukturës energjetike saudite po shtojnë presionin mbi furnizimet globale.
Përshkallëzimi i fundit nisi pas një serie sulmesh të ndërsjella. Sipas raportimeve, SHBA-ja goditi pesë cisterna iraniane, duke thënë se sulmet ishin hakmarrje ndaj përpjekjeve të Iranit për të goditur një anije luftarake amerikane me raketa balistike.
Katër prej cisternave ndodheshin në Gjirin e Omanit dhe ishin të lidhura me rrjetin e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit, ndërsa një tjetër u godit pranë ishullit Kharg, qendra kryesore e eksportit të naftës së Iranit.
Një nga anijet, M/T Riesco, u fundos më vonë në Gjirin e Omanit, sipas Komandës Qendrore amerikane, transmeton Telegrafi.
Teherani ndërkohë pretendoi se kishte sulmuar dy anije amerikane dhe tetë cisterna në Ngushticën e Hormuzit, duke e çuar konfliktin edhe më thellë në zemër të korridorit strategjik të energjisë.
Rreziku më i madh për tregun global të energjisë lidhet me Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalon një pjesë shumë e madhe e naftës dhe gazit të lëngshëm natyror në botë.
Trafiku detar në këtë korridor është reduktuar ndjeshëm. Sipas të dhënave të fundit, vetëm gjashtë anije transportuese të mallrave kaluan nëpër ngushticë të martën, shumë më pak se mesatarja e ditëve të fundit.
Çdo përshkallëzim i mëtejshëm mund të shkaktojë ndërprerje edhe më të mëdha të furnizimeve dhe ta shtyjë naftën drejt niveleve edhe më të larta.
Analistët paralajmërojnë se tregu është bërë veçanërisht i brishtë pas muajsh ndërprerjesh dhe tërheqjesh nga rezervat.
Në të njëjtën kohë, konflikti po zgjerohet edhe në jug të Gadishullit Arabik.
Lëvizja Houthi, e mbështetur nga Irani, ka sulmuar objekte energjetike dhe infrastrukturë civile në Arabinë Saudite.
Autoritetet saudite thanë se sulmet me dronë dhe raketa shkaktuan zjarre në instalacione të naftës dhe ndërprerje të përkohshme të operacioneve. 73 persona u plagosën, sipas autoriteteve saudite.
Sulmet prekën zona dhe qytete si Jazan, Abha, Khamis Mushait dhe Najran, duke shtuar shqetësimet se kriza mund të përhapet edhe në rrugët alternative të transportit të energjisë në Detin e Kuq.
Brent tashmë është rritur rreth 25 për qind vetëm që nga fillimi i muajit të kaluar, ndërsa mbi tregun rëndojnë frika për furnizime më të pakta dhe rezerva gjithnjë e më të kufizuara.
Nëse sulmet vazhdojnë dhe transporti përmes Hormuzit mbetet i kufizuar, presioni mbi çmimet mund të intensifikohet.
Kjo do të thotë benzinë dhe naftë më të shtrenjta, kosto më të larta transporti dhe presion të ri mbi inflacionin në ekonomitë e mëdha botërore.
Rritja e çmimit të naftës ka nisur tashmë të reflektohet në tregjet e karburanteve dhe në pritjet për inflacionin në Evropë dhe SHBA.
Përpara përshkallëzimit të konfliktit, Brent tregtohej rreth 70 dollarë për fuçi. Tani, pas muajsh lufte dhe ndërprerjesh të furnizimeve, tregu po përballet me një realitet krejt tjetër.
Pragu prej 100 dollarësh është kryesisht psikologjik, por ai sinjalizon se investitorët po vlerësojnë një rrezik gjithnjë e më të madh për furnizimet globale. /Telegrafi/
