Ndryshimet e papritura në sjellje, frika nga persona të caktuar dhe sinjalet emocionale mund të tregojnë se fëmija ka nevojë urgjente për vëmendje dhe ndihmë
Dhuna seksuale ndaj fëmijëve është një nga veprat më të rënda penale, ndërsa pasojat e saj shpesh lënë gjurmë gjatë gjithë jetës. Veçanërisht shqetësues është fakti se autorët, në shumicën e rasteve, nuk janë persona të panjohur, por njerëz që fëmija i njeh dhe u beson.
Dhuna seksuale nuk nënkupton vetëm kontakt fizik
Kur flitet për dhunën seksuale ndaj fëmijëve, shumë njerëz mendojnë vetëm për kontaktin fizik. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se spektri i këtyre abuzimeve është shumë më i gjerë.
Dhuna seksuale përfshin kërcënime me përmbajtje seksuale, komente të papërshtatshme, ekspozimin e fëmijës ndaj përmbajtjeve seksuale, shkëmbimin ose dërgimin e fotografive eksplicite, si dhe fotografimin apo incizimin e fëmijëve në kontekst të seksualizuar. Çdo sjellje që cenon kufijtë dhe sigurinë e fëmijës përbën formë abuzimi.
Prandaj, njohja e shenjave paralajmëruese është me rëndësi vendimtare. Reagimi në kohë nuk mbron vetëm një fëmijë, por mund të parandalojë që edhe fëmijë të tjerë të bëhen viktima të të njëjtit autor.
Trauma që nuk përfundon me ndaljen e abuzimit
Pasojat e dhunës seksuale rrallë mbeten të kufizuara vetëm në periudhën e fëmijërisë. Trauma mund të ndikojë në zhvillimin emocional, vetëbesimin, marrëdhëniet ndërpersonale dhe zgjedhjet e mëvonshme në jetë.
Te shumë viktima mund të zhvillohen ankthi, depresioni, problemet me besimin, çrregullimet e sjelljes ose forma të tjera të cenimit të shëndetit mendor. Sa më gjatë që dhuna mbetet e pazbuluar, aq më e madhe është mundësia që pasojat të jenë më serioze dhe më afatgjata.
Pse fëmijët shpesh heshtin?
Një nga problemet më të mëdha në zbulimin e dhunës seksuale është fakti se fëmijët shpesh nuk flasin për atë që u ndodh.
Arsyet janë të shumta: frika, ndjenja e turpit, fajit, hutimi ose manipulimi nga ana e autorit. Kur abuzuesi është person që fëmija e njeh dhe i beson, situata bëhet edhe më e ndërlikuar. Fëmija mund të besojë se do ta rrezikojë familjen, do të shkaktojë konflikt ose se askush nuk do t’i besojë. Pikërisht për këtë arsye, të rriturit duhet t’u kushtojnë vëmendje ndryshimeve në sjellje, të cilat ndonjëherë flasin më shumë se vetë fjalët, transmeton Telegrafi.
Shenjat fizike që kërkojnë vëmendje shtesë
Asnjë simptomë e vetme nuk është dëshmi se fëmija ka përjetuar dhunë seksuale, por disa shenja kërkojnë vlerësim serioz nga profesionistët.
Ndër to janë:
• infeksionet seksualisht të transmetueshme
• lëndimet në zonën gjenitale
• gjakderdhja e pashpjegueshme
• mavijosjet në zonat intime
• gjurmët e gjakut në çarçafë, të brendshme ose rroba.
Ndryshimet në sjellje që nuk duhen injoruar
Prindërit zakonisht të parët i vërejnë ndryshimet në funksionimin e përditshëm të fëmijës. Vëmendje të veçantë duhet kushtuar nëse fëmija:
• papritur shfaq interes të madh për tema seksuale që nuk i përshtaten moshës së tij
• refuzon të qëndrojë vetëm me një person të caktuar
• bëhet tepër i lidhur me prindin ose kujdestarin
• nis përsëri të urinojë në shtrat ose të thithë gishtin
• zhvillon sjellje të seksualizuara të papërshtatshme për moshën
• shmang ndërrimin e rrobave ose larjen para të tjerëve
• tërhiqet nga shoqëria
• bëhet jashtëzakonisht i bindur ose, në të kundërtën, hyn vazhdimisht në konflikte.
Më e rëndësishmja është t’u kushtohet vëmendje ndryshimeve të papritura dhe të pazakonta, të cilat më parë nuk kanë qenë karakteristike për fëmijën.
Sinjalet emocionale që prindërit shpesh i anashkalojnë
Trauma seksuale shpesh lë fillimisht gjurmë në planin emocional. Te fëmija mund të shfaqen ndryshime të papritura të humorit, agresivitet i shtuar, vetëbesim i ulët, frikë dhe shqetësim i theksuar, dhimbje koke dhe dhimbje barku pa shkak të qartë mjekësor, humbje e interesimit për shkollën, hobet dhe miqtë, makthe ose vetëlëndim.
Edhe pse këto simptoma mund të shfaqen edhe për arsye të tjera, kombinimi i tyre ose shfaqja e papritur kërkon vëmendje shtesë.
Çfarë nëse fëmija refuzon të flasë?
Disa fëmijë nuk janë të gatshëm të flasin hapur për një përvojë traumatike. Detyrimi për të folur, në raste të tilla, zakonisht jep efekt të kundërt. Nëse ndieni se diçka nuk është në rregull, është e rëndësishme ta merrni seriozisht shqetësimin tuaj.
Kur komunikimi me fëmijën nuk jep rezultat, hapi i radhës duhet të jetë biseda me një profesionist, para së gjithash me psikolog ose psikiatër për fëmijë. Profesionistët kanë metoda që e ndihmojnë fëmijën të ndihet i sigurt dhe gradualisht të shprehë atë që e rëndon.
Autorët më të shpeshtë nuk janë të panjohur
Një nga keqkuptimet më të mëdha është besimi se dhuna seksuale ndaj fëmijëve kryhet kryesisht nga persona të panjohur.
Të dhënat tregojnë se shumica dërrmuese e fëmijëve e njohin personin që i ka abuzuar. Shpesh bëhet fjalë për anëtarë të familjes, miq të familjes, trajnerë, mësimdhënës, shërbyes fetarë ose persona të tjerë që gëzojnë besimin e fëmijës dhe të prindërve. Pikërisht për shkak të këtij raporti besimi, autorët më lehtë arrijnë te fëmija dhe më gjatë mbeten të pazbuluar.
Sjelljet e të rriturve që mund të jenë shenjë alarmi
Nuk ekziston një profil i vetëm i abuzuesit, por disa modele sjelljeje kërkojnë kujdes. Vëmendje e veçantë duhet kushtuar të rriturve që:
• nuk i respektojnë kufijtë e vendosur
• vazhdojnë kontaktin fizik edhe kur fëmija shfaq parehati
• përpiqen të ndërtojnë raport “miku më i mirë” me fëmijën
• ndajnë me fëmijët detaje intime ose të papërshtatshme nga jeta private
• kërkojnë mundësi për të qenë vetëm me fëmijën
• shfaqin interes të pazakontë për zhvillimin trupor të fëmijës
• shpesh blejnë dhurata pa arsye të qartë
• kalojnë në mënyrë të tepruar shumë kohë me fëmijë
• përpiqen ta largojnë fëmijën nga të rriturit e tjerë që mund ta vërejnë problemin.
Veçmas, disa nga këto sjellje nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht abuzim, por kombinimi i tyre është arsye serioze për kujdes.
Çdo dyshim meriton të verifikohet
Dhuna seksuale ndaj fëmijëve më së shpeshti ndodh larg syve të publikut, ndërsa autorët shpesh e shfrytëzojnë pikërisht raportin e besimit për t’i fshehur veprimet e tyre. Prandaj është e rëndësishme që prindërit, kujdestarët dhe të gjithë ata që punojnë me fëmijë ta marrin seriozisht çdo ndryshim të papritur në sjelljen e fëmijës, si dhe çdo dyshim se kufijtë e tij janë cenuar.
Reagimi në kohë mund ta ndërpresë dhunën, t’i mundësojë fëmijës ndihmën e duhur dhe të parandalojë që një fëmijë tjetër të bëhet viktima e radhës. /Telegrafi/
