Zgjat vetëm pak minuta, por ky kontroll i thjeshtë mund të bëjë dallimin mes dyshimit të hershëm dhe vonesës së rrezikshme
Edhe pse kanceri i testisit bën pjesë ndër tumoret malinje më të shpeshta te meshkujt e rinj, njëkohësisht është edhe një nga më të shërueshmit kur zbulohet në fazë të hershme. Pikërisht për këtë arsye, urologët theksojnë se vetëkontrolli mund të ketë rol të rëndësishëm në zbulimin e hershëm të ndryshimeve të dyshimta.
Simptoma më e shpeshtë është një ndryshim që burri mund ta prekë vetë
Karcinoma e testisit më së shpeshti shfaqet te meshkujt ndërmjet moshës 15 dhe 40 vjeç. Shkaku i saktë i shfaqjes së saj nuk dihet, por ekzistojnë faktorë që e rrisin rrezikun e zhvillimit të sëmundjes.
Nuk dihet pse ndodh shndërrimi i qelizave të shëndetshme të testisit në qeliza malinje. Megjithatë, janë identifikuar faktorë rreziku që lidhen me shfaqjen e tumorit. Njëri prej tyre është kriptorhizmi, përkatësisht gjendja kur testisi nuk zbret në skrotum, pra testisi i pazbritur. Po ashtu, prania e kancerit të testisit te anëtarët e familjes, mosha e re, si edhe disa çrregullime gjenetike dhe kromozomale, paraqesin faktorë rreziku dhe lidhen me shfaqjen më të shpeshtë të kësaj sëmundjeje malinje.
Edhe pse simptomat mund të ndryshojnë nga një person te tjetri, shenja më e shpeshtë e sëmundjes është një forcim pa dhimbje ose zmadhim i njërit testis.
Simptoma më e rëndësishme që shfaqet është prania e një fortësie ose zmadhimi të testisit. Kjo fortësi, në shumicën e rasteve, është pa dhimbje. Megjithatë, te një numër i caktuar pacientësh mund të shfaqet ndjesi rëndimi ose dhimbje e topitur në zonën e testisit. Rrallë, te ky tumor mund të shfaqet dhimbje e papritur dhe e fortë, që zakonisht është pasojë e gjakderdhjes brenda vetë tumorit.
Përveç simptomave që lidhen me testisin, në rastet e sëmundjes së avancuar, metastatike, mund të shfaqen edhe simptoma të përfshirjes së organeve ose sistemeve të tjera. Dihet se metastazat e kancerit të testisit më shpesh shfaqen në nyjat limfatike që ndodhen rreth enëve të mëdha të gjakut në bark, gjë që mund të shkaktojë dhimbje në bark ose në shpinë. Ato mund të përhapen edhe në mushkëri, kur shfaqen kollë ose ndjesi e vështirësisë në frymëmarrje. Rrallë mund të shfaqet edhe zmadhim i gjinjve te meshkujt, gjinekomasti, sepse disa lloje të kancerit të testisit sekretojnë hormon që çon në këtë dukuri, transmeton Telegrafi.
Ultrazëri i testisit ndihmon në vendosjen e diagnozës
Çdo ndryshim i ri në testis është arsye për kontroll te urologu. Ekspertët theksojnë se kontrolli nuk duhet shtyrë, sepse pikërisht zbulimi i hershëm i sëmundjes i rrit ndjeshëm shanset për shërim.
Kontrolli te urologu përfshin marrjen e një anamneze të hollësishme dhe ekzaminimin e detajuar të testiseve. Është veçanërisht e rëndësishme të theksohet se ultrazëri i testisit është një nga metodat kryesore për vlerësimin e ndryshimeve të dyshimta.
Për përcaktimin e stadit të sëmundjes kryhen ekzaminime të rajoneve të tjera të trupit dhe analiza të markerëve tumoralë në gjakun e pacientit. Prania e metastazave vërtetohet me tomografi të kompjuterizuar të kraharorit, barkut dhe legenit të vogël, pra CT/skaner, ose me rezonancë magnetike, MR.
Trajtimi më shpesh fillon me heqjen kirurgjikale të testisit të sëmurë, ndërsa ecuria e mëtejshme e terapisë varet nga lloji i tumorit dhe përhapja e sëmundjes.
Trajtimi i kancerit të testisit nis me heqjen kirurgjikale të testisit të prekur, pas së cilës vendoset diagnoza përfundimtare patohistologjike dhe përcaktohet tipi i tumorit. Në varësi të stadit të sëmundjes, trajtimi mund të përfundojë vetëm me kirurgji, ose mund të ketë nevojë për përdorimin e barnave, përkatësisht kimioterapisë, te pacientët me rrezik të lartë ose tek ata që tashmë kanë metastaza. Trajtimi i çdo pacienti kërkon qasje individuale dhe të personalizuar, me vlerësimin e përfitimeve dhe rreziqeve nga secila formë terapie.
Vetëkontrolli zgjat vetëm disa minuta
Edhe pse nuk ekziston program i përgjithshëm skriningu për kancerin e testisit, urologët rekomandojnë që meshkujt t’i kontrollojnë herë pas here vetë testiset, sidomos nëse kanë ndonjë nga faktorët e rrezikut.
Sipas American Cancer Society, vetëkontrolli i testiseve bëhet më lehtë gjatë ose pas dushit, kur lëkura e skrotumit është e relaksuar. Secili testis duhet të kontrollohet veçmas, duke e mbajtur mes gishtave dhe duke e rrotulluar lehtë, ndërsa vëmendje duhet t’u kushtohet gungave të forta, nyjave, ndryshimit të madhësisë, formës ose fortësisë së testisit.
Vetëkontrolli nënkupton kalimin e gishtave mbi të gjithë sipërfaqen e testisit, e cila normalisht është e lëmuar, pa parregullsi, fortësi ose nyja. Prania e tyre mund të tregojë për tumor të testisit dhe është arsye për kontroll te urologu.
Kur sëmundja zbulohet me kohë, shanset për shërim janë jashtëzakonisht të mëdha
Kanceri i testisit sot konsiderohet një nga tumoret malinje që shërohen më me sukses, veçanërisht kur është i kufizuar vetëm në testis.
Në këtë kuptim, dihet mirë se te sëmundja e kufizuar vetëm në testis arrihen shkallë shumë të larta shërimi. Trajtimi i formave të avancuara dhe metastatike përfaqëson një histori suksesi të onkologjisë moderne. Falë barnave efikase që përdoren sipas protokolleve të përcaktuara qartë të kimioterapisë, shërimi mund të arrihet në një përqindje të konsiderueshme të rasteve.
Kanceri i testisit mund të prekë edhe meshkuj të rinj, në dukje plotësisht të shëndetshëm. Prandaj mjekët porosisin që çdo ndryshim i ri në testis duhet marrë seriozisht dhe se duhet paraqitur te urologu pa vonesë, sepse pikërisht diagnoza në kohë jep shanset më të mëdha për shërim të plotë. /Telegrafi/
