I Ngarkuari me Punë në Ambasadën e Finlandës në Kosovë, Johan Schalin, në një intervistë për The Geopost ka folur rreth anëtarësimit të Finlandës në NATO dhe raporteve me Rusinë.

Schalin tha se çështja e anëtarësimit të Finlandës në NATO është temë që diskutohet tash e 30 vjet në Finlandë, por asnjëherë nuk ka pasur një përhkrahje kaq të madhe.

Për sa i përket Rusisë, ai tha se ajo tani është e pa parashikueshme.

 Më poshtë mund të gjeni intervistën e plotë të Johan Schalin për The Geopost:

 Si është të kesh një fqinj si Rusia? Ju ndani një kufi 1,340 km me Rusinë dhe duke e ditur se Rusia po përpiqet të shtrijë ndikimin e saj në vende të tjera (larg), sa i ka ndjerë Finlanda përpjekjet ruse për të ndikuar?

Schalin: Ne, natyrisht, kemi qenë gjithmonë fqinjë me Rusinë, nuk është asgjë e re. Shkon qindra vjet mbrapa dhe nuk ka qenë gjithmonë e lehtë. Ka pasur kohë më të vështira ndonjëherë. Dhe për ne kufiri i gjatë është diçka me të cilën jemi mësuar të jetojmë. Pastaj, sigurisht që jemi edhe fqinjë të afërt, kemi shumë ndërveprim mes njerëzish, kemi hekurudha të ngushta infrastrukturore, pra jemi fqinjë.

Por gjithashtu, për shkak të afërsisë, ne kemi qenë subjekt i rusëve që na kanë bërë të ditur interesat e tyre. Ne e dimë se jemi larg periudhës së Luftës së Ftohtë, kur përjetuam shumë presion nga Rusia.

Por duhet të them se ky kufi është ndoshta një nga më normalët e kufijve rus. Ata kanë më shumë probleme në kufijtë e tjerë.

Në situatën moderne të viteve dhe të muajve të fundit jemi mësuar të dëgjojmë se Rusia e ka shprehur shumë qartë që preferojnë që ne të mos bashkëpunojmë me NATO-n. Nuk është e re për këtë vit; ne e kemi dëgjuar këtë gjithnjë e më shumë gjatë dhjetë viteve të fundit, gjithashtu. Natyrisht, ne jemi një vend sovran dhe kemi rritur bashkëpunimin me NATO-n gjatë viteve të fundit, veçanërisht pas aneksimit të Krimesë në 2014. Ushtria jonë me kalimin e viteve është bërë shumë e përputhshme me standardet e NATO-s dhe nuk po flas vetëm për sistemet e armëve. Unë po flas gjithashtu për strukturat komanduese dhe mënyrën se si ne komunikojmë dhe ndërveprojmë me çështjet e ndërveprimit.

Mendoj se ndikimi rus merr shumë forma. Tani gjatë muajve të fundit, ne kemi pasur probleme me pozicionimin tonë të GPS-së në Finlandën Lindore, kemi pasur disa sulme të mohimit të shërbimit në serverët tanë e kështu me radhë. Por ne nuk kemi pasur një fushatë masive ndikimi në Finlandë, jo diçka që do ta shohim pa shumë ndryshime.

Mendoj se ia vlen të kujtojmë gjithashtu se ka shumë mënyra indirekte për të ndikuar dhe ne po përjetojmë shumë grupe ekstremiste që nuk janë të zakonshme në Finlandë, të cilët ndoshta janë më dyshues ndaj autoriteteve finlandeze ose mediave kryesore finlandeze, që po ndikohen nga aktorët rusë, duke u financuar dhe kështu me radhë.

Pra, ka shenja se grupet që kanë qenë më kritike ndaj vaksinave të koronavirusit janë më kritike ndaj narrativës perëndimore mbi Ukrainën. Por në tërësi, do të thosha se nuk kemi përjetuar më shumë ndikim se sa pritej muajt e fundit, por ne e dimë se cilat janë mënyrat e ndikimit dhe ne jemi shumë të përgatitur për to dhe shumë të aftë për t’u përballur me to.

A ka menduar Finlanda për anëtarësimin në NATO në të kaluarën apo ishte situata e re në Ukrainë që ju bëri të vendosni të aplikoni?

Schalin: Është shumë e lehtë të thuhet se ne e kemi diskutuar këtë në Finlandë për rreth 30 vjet, sepse ishte në fillim të viteve ’90 pas përfundimit të Luftës së Ftohtë kur ne aplikuam për anëtarësim në BE. Sigurisht, aplikimi për anëtarësim në BE ishte një gjë e madhe për Finlandën në atë kohë edhe sepse ne ishim fqinjë me Rusinë.

Dhe aty natyrisht paralelisht filloi një debat, a duhet të shkojmë vetëm me BE-në apo edhe me NATO-n.

Por debati ishte gjithnjë më i kufizuar në ato vite, lidershipi politik mendonte se nuk ishte i nevojshëm. Ne donim të mendonim se nëse punojmë për një Rusi demokratike në të ardhmen do të kemi më shumë ndërveprim ekonomik, mund të kemi një rajon të qëndrueshëm vetëm duke ruajtur një mbrojtje të besueshme dhe duke mbajtur marrëdhënie të mira në të gjitha drejtimet dhe NATO nuk do të ishte e nevojshme për këtë.

Por diskutimi u shfaq përsëri kur Rusia filloi të pushtonte fqinjët e saj (Gjeorgjinë në 2008 e kështu me radhë). Por ne kemi pasur gjithmonë situatën që nuk kishim shumicë përkrahëse për anëtarësimin në NATO.

Me kalimin e viteve, ka qenë shumë e qëndrueshme. Një e katërta e popullsisë ka dashur të bashkohet dhe pothuajse gjysma ka qenë kundër dhe ndoshta një e treta e pavendosur. Pra, në të vërtetë nuk ka pasur kurrë përkrahje për të ndërmarrë hapin. Kjo ka ndryshuar në mënyrë dramatike nga data 21 dhjetor dhe nga 24 shkurti. Them dhjetor, sepse në dhjetor Rusia e bëri të qartë se ata kishin filluar të na vinin neve, të gjithë anëtarëve të NATO-s dhe rrethinave të tyre dëshirën për të mos u anëtarësuar në NATO dhe e shprehën shumë qartë që në dhjetor. Pra, atëherë, kur e drejta jonë sovrane për ta vendosur vetë këtë filloi të bëhej një presion i ri, popullsia filloi të mendojë ndryshe dhe me sulmin ndaj Ukrainës pati një ndryshim dramatik.

Sa e përgatitur është Finlanda përsa i përket kapaciteteve ushtarake?

Schalin: Mund të themi patjetër se do të ishim kontribuues në rrjetin e NATO-s. Ushtria jonë është ndërtuar në rrethanat kur ne duhej të ndërtonim vetë një mbrojtje të besueshme. Pra, ne kemi një ushtri të ndërtuar mbi një rezervë të madhe. Fuqia në ushtarë në kohë lufte është 280,000, që është një nga më të mëdhatë në Evropë. Artileria jonë është një nga më të mëdhatë në Evropë. Po ashtu edhe për sa i përket standardeve të NATO-s, ne tashmë jemi në përputhje, kemi teknologji të ndryshme, kemi avionë luftarakë amerikanë. Kështu që ne jemi shumë të përgatitur.

Por pyetja juaj ishte se sa të përgatitur jemi ne për t’i përdorur ato armë dhe nuk jam i sigurt se cilën e kishit parasysh. Sigurisht, ata janë stërvitur dhe janë mbajtur dhe ne kemi një mbrojtje të besueshme, kështu që nuk jemi shumë të shqetësuar për atë pjesë.

Kohët e fundit, Putini si dhe zyrtarë të tjerë rusë kërcënuan se nëse Finlanda do të anëtarësohej në NATO, do të kishte pasoja. Mirëpo, në bisedën e fundit telefonike që presidenti juaj Niinisto pati me Putinin, ai deklaroi se këtë herë biseda ishte “e ftohtë dhe e qetë” dhe se Putini nuk kërcënoi si në të kaluarën, përveçse tha se është “gabim nëse Finlanda hyn në NATO, por ne nuk po ju kërcënojmë”. A prisni ndonjë reagim nga Rusia?

Schalin: Mendoj se është një pyetje shumë e vështirë për t’u përgjigjur sepse nëse mësoni diçka në këtë krizë është se Rusia nuk është e parashikueshme tani. Rusia është e vështirë të parashikohet kështu që ne nuk e dimë se çfarë të presim. Por tani nuk shohim asnjë shenjë të fushatës masive kundër nesh. Dëgjojmë politikanë të ndryshëm rusë të shprehen në një mënyrë fatkeqe, por ne jemi të përgatitur për të gjitha rastet, por nuk shohim asgjë të tillë tani.

Atë që ata thonë shumë qartë, Rusia thotë se ata duan të rigrupohen dhe të ripozicionojnë sistemet e tyre të armëve në reagim ndaj asaj që bën NATO. Por kjo nuk është diçka që domosdoshmërisht ka të bëjë me anëtarësimin si të tillë dhe siç thashë ne kemi një ushtri shumë të aftë kështu që nuk kemi nevojë urgjente për të stacionuar ushtri të huaja në territorin tonë, por e gjitha është diçka për të ardhmen.

A keni ndonjë mesazh për shtetet që nuk janë ende në NATO?

Schalin: Unë mendoj se çdo vend merr vendimet e veta për sigurinë e tij, kështu që është e vështirë të japësh këshilla. Tani për tani, ne jemi shumë të fokusuar në rrugën tonë drejt NATO-s. E vura re që jemi ulur në Kosovë gjatë kësaj interviste dhe Kosova nuk është anëtare e NATO-s. Natyrisht, NATO ka një politikë të dyerve të hapura, kështu që nëse hyjmë para Kosovës, do të angazhohemi për të njëjtën politikë të dyerve të hapura siç ka vendosur NATO kolektivisht. Dhe mendoj se në një moment në të ardhmen mund të jetë një zgjedhje që Kosova mund ta bëjë.