Kolagjeni është proteina që ndihmon lëkurën të mbetet e fortë, elastike dhe e tendosur. Me kalimin e viteve, niveli i tij bie, por disa zakone mund ta ngadalësojnë këtë proces
Kolagjeni përbën rreth 75 për qind të masës së thatë të lëkurës. Thënë thjesht, ai është “skeleti” strukturor që e mban lëkurën të fortë, të tendosur dhe elastike. Me kalimin e viteve, niveli i kolagjenit bie natyrshëm, duke sjellë ndryshime të dukshme në lëkurë.
Që nga mosha 25 vjeç, humbet rreth 1 për qind e kolagjenit në vit. Ndërsa lëkura bëhet më pak elastike, poret duken më të zgjeruara dhe rrudhat bëhen më të theksuara.
Çfarë është kolagjeni dhe pse është i rëndësishëm?
Kolagjeni është një nga proteinat më të pranishme në trupin e njeriut dhe ka rol kyç në ruajtjen e integritetit, fortësisë dhe elasticitetit të lëkurës. Me kalimin e kohës, qelizat përgjegjëse për sintezën e tij e ulin aktivitetin.
Në dëmtimin më të shpejtë të kolagjenit ndikojnë faktorë të jashtëm dhe të brendshëm, si ekspozimi në diell, mënyra e ushqyerjes, stresi dhe ndryshimet hormonale, sidomos te gratë gjatë menopauzës.
5 shenja se lëkura po humb kolagjen
Humbja e kolagjenit është proces natyral, por ka mënyra për ta ngadalësuar dhe zbutur. Hapi i parë është njohja e shenjave të hershme.
Humbja e fortësisë dhe shfaqja e lëshimit të lëkurës
Një nga shenjat e para është ndryshimi i fortësisë së lëkurës. Ajo bëhet më pak rezistente, poret duken më të theksuara dhe struktura që i mbështet ato dobësohet. Me kalimin e kohës, lëkura bëhet më e hollë dhe fillon të lëshohet.
Lëkura duket më e thatë
Kolagjeni e ndihmon lëkurën të ruajë lagështinë dhe hidratimin. Kur niveli i tij ulet, lëkura e humb aftësinë për të mbajtur ujin dhe duket më e thatë. Ky efekt mund të zbutet me ushqyerje të rregullt, si edhe me kujdes të përshtatshëm dhe mënyrë të duhur të vendosjes së preparateve.
Linja dhe rrudha më të theksuara gjatë mimikës
Ulja e fortësisë bën që vijat e holla të mos zhduken më kur fytyra është në qetësi. Rrudhat bëhen më të dukshme dhe më të thella.
Lëkura duket më e hollë dhe më pak e mbushur
Lëkura humb plotësinë, bëhet më e butë, më e hollë dhe më pak elastike. Kur e shtypni lehtë, ajo kthehet më ngadalë në gjendjen e mëparshme se dikur.
Ndryshime në formën e fytyrës
Humbja e kolagjenit ndikon edhe në konturet e fytyrës. Tëmthat mund të duken më të ngushtë, zona rreth syve më e futur, ndërsa fytyra humb definimin. Përveç kësaj, mund të shfaqen thonj dhe flokë më të brishtë, madje edhe dhimbje në nyje dhe dobësi muskulore.
Kolagjeni dhe menopauza
Niveli i kolagjenit është i lidhur ngushtë me gjendjen hormonale. Gjatë menopauzës bie niveli i estrogjenit, hormon që nxit drejtpërdrejt prodhimin e kolagjenit. Me rënien e estrogjenit, prodhimi i kolagjenit ulet ndjeshëm. Për këtë arsye, shumë gra vërejnë ndryshime të dukshme në fortësinë, trashësinë dhe qëndrueshmërinë e lëkurës në këtë periudhë.
Cilat janë shenjat më të hershme të humbjes së kolagjenit?
Në fillim, ndryshimet janë të lehta. Në të tridhjetat mund të vërehen vija të holla, ndryshime të buta në teksturën e lëkurës dhe rikuperim më i ngadalshëm. Në të pesëdhjetat, sidomos gjatë menopauzës, rrudhat bëhen më të thella, lëkura lëshohet, linja e nofullës humb definimin dhe lëkura bëhet dukshëm më e hollë.
Ndryshimet zhvillohen gradualisht. Në të tridhjetat dhe në fillim të të dyzetave dominojnë vijat e holla dhe ndryshimet në teksturë. Nga mesi i të dyzetave shfaqen rrudha më të theksuara, lëshim dhe hollim i lëkurës.
Gjatë menopauzës procesi përshpejtohet, prandaj gratë mund të humbin deri në 30 për qind të kolagjenit në pesë vitet e para pas menopauzës, me një rënie të mëtejshme prej rreth 2 për qind në vit.
A është e përhershme humbja e kolagjenit dhe si mund të ngadalësohet?
Lëkura gjatë gjithë jetës e ruan aftësinë për të prodhuar kolagjen të ri. Përdorimi i rregullt i retinoideve gjatë natës konsiderohet një nga mënyrat më efikase për të nxitur prodhimin e tij. Po ashtu, prodhimi i kolagjenit varet nga energjia e qelizave, e cila vjen nga mitokondritë. Ruajtja e energjisë qelizore është e rëndësishme për mbrojtjen afatgjatë të kolagjenit.
Humbja e kolagjenit nuk mund të ndalet plotësisht, por mund të ngadalësohet ndjeshëm. Strategjitë kryesore përfshijnë shmangien e faktorëve që e përshpejtojnë dëmtimin e tij, si duhani dhe ekspozimi i tepërt në diell.
Mbrojtja e përditshme nga dielli me krem me faktor SPF është e domosdoshme. Po ashtu, rëndësi kanë gjumi i mjaftueshëm, ulja e stresit, aktiviteti i rregullt fizik dhe mbajtja e peshës trupore të qëndrueshme.
Ushqimi duhet të jetë i larmishëm dhe i pasur me produkte të plota që përmbajnë proteina, vitamina dhe aminoacide esenciale, si vezët, produktet e qumështit, bishtajoret, perimet, frutat, drithërat integrale, mishi dhe peshku.
Në kujdesin e lëkurës rekomandohet përdorimi i produkteve me përbërës aktivë që nxisin prodhimin e kolagjenit, si glikozaminoglikanet, proksilani, peptidet, ekstrakti i kasias, acidi hialuronik, vitamina C dhe niacinamidi. /Telegrafi/
