Skolioza nuk duhet parë vetëm si një lakim në fotografi apo në radiografi. Ajo ndikon në mënyrën si trupi qëndron, lëviz, lodhet dhe përshtatet gjatë aktiviteteve të përditshme
Blend Bytyqi, fizioterapist
Active Physiotherapy - Fizioterapi në Prishtinë
+383 48 570 220
Shumë prindër e vërejnë skoliozën kur fëmija rritet shpejt dhe rrobat nuk qëndrojnë njësoj në të dy anët. Te të rriturit, arsyeja më e shpeshtë për kontroll është dhimbja, ngurtësia ose lodhja e shpinës pas uljes së gjatë, punës fizike ose aktivitetit sportiv.
Në të dy rastet, pyetja kryesore është e njëjtë: a mjafton të bëhen ushtrime të përgjithshme, apo duhet një vlerësim më i detajuar?
Përgjigjja varet nga mosha, tipi i lakimit, simptomat, faza e rritjes dhe mënyra si trupi e kontrollon lëvizjen. Prandaj, skolioza kërkon plan të personalizuar, jo ushtrime të kopjuara.
Nëse dëshironi të kuptoni si bëhet vlerësimi dhe trajtimi në klinikë, lexoni edhe faqen për fizioterapi për skoliozë.
Në trajtim mund të përdoren edhe parime të metodës Schroth, me korrigjim 3D, frymëmarrje të drejtuar dhe ushtrime aktive të përshtatura sipas tipit të lakimit.
Si mund ta vëreni skoliozën?
Skolioza mund të jetë e lehtë dhe pa dhimbje, sidomos në fillim. Për këtë arsye, shpesh vërehet nga ndryshimet në formën e trupit, jo nga dhimbja.
Shenja që mund të dallohen janë:
▪ njëra shpatull duket më lart
▪ njëra anë e belit duket më e theksuar
▪ trupi anon lehtë në njërën anë
▪ njëra shpatull del më shumë prapa
▪ legeni nuk duket në nivel të njëjtë
▪ shpina lodhet shpejt gjatë qëndrimit ulur
▪ ka dhimbje të përsëritur pas aktivitetit
Këto shenja nuk do të thonë gjithmonë se lakimi është serioz, por janë arsye e mjaftueshme për kontroll profesional, sidomos te fëmijët dhe adoleshentët që janë ende në rritje.
Pse skolioza nuk trajtohet njësoj te çdo person?
Dy persona mund të kenë diagnozë të njëjtë, por nevoja shumë të ndryshme. Njëri mund të ketë lakim pa dhimbje, tjetri mund të ketë dhimbje të shpinës, lodhje të shpejtë ose vështirësi në sport.
Në fizioterapi nuk shihet vetëm drejtimi i shtyllës kurrizore. Vlerësohet edhe si punojnë muskujt, sa kontroll ka trungu, si lëviz kraharori gjatë frymëmarrjes dhe cilat pozicione e përkeqësojnë ose e lehtësojnë gjendjen.
Kjo është arsyeja pse ushtrimet e përgjithshme për shpinë shpesh nuk mjaftojnë. Skolioza kërkon ushtrime që i përshtaten trupit të pacientit dhe tipit të lakimit.
Kur duhet të bëhet vlerësim profesional?
Vlerësimi rekomandohet kur vërehet asimetri në trup, kur dhimbja përsëritet ose kur ka pasiguri rreth qëndrimit. Te adoleshentët, kontrolli është i rëndësishëm sepse lakimi mund të ndryshojë gjatë rritjes së shpejtë.
Duhet të kërkoni ndihmë nëse:
▪ ndryshimi në shpinë është bërë më i dukshëm
▪ dhimbja përsëritet gjatë javës
▪ qëndrimi ulur bëhet i lodhshëm
▪ sporti ose aktivitetet ditore shkaktojnë parehati
▪ ka mpirje, dobësi ose dhimbje që përhapet në këmbë
▪ fëmija është në fazë rritjeje dhe vërehet asimetri
Nëse simptomat janë të forta, përhapen në këmbë ose shoqërohen me dobësi, duhet bërë edhe kontroll mjekësor për të përjashtuar probleme të tjera.
Çfarë kontrollohet gjatë vizitës?
Një vlerësim i mirë nuk kufizohet vetëm te shikimi i shpinës. Fizioterapisti kontrollon qëndrimin, lëvizjen dhe mënyrën si trupi e shpërndan ngarkesën.
Gjatë kontrollit mund të vlerësohen:
▪ pozicioni i shpatullave, belit dhe legenit
▪ lëvizshmëria e shtyllës kurrizore
▪ kontrolli i muskujve të barkut dhe shpinës
▪ balanca mes anës së majtë dhe të djathtë
▪ frymëmarrja dhe lëvizja e kraharorit
▪ aktivitetet që e provokojnë dhimbjen
▪ ushtrimet që pacienti mund t’i kryejë në mënyrë të sigurt
Ky informacion ndihmon për të vendosur nëse fokusi duhet të jetë te kontrolli postural, forcimi, lëvizshmëria, menaxhimi i dhimbjes apo koordinimi me mjekun specialist.
Si ndihmon fizioterapia te skolioza?
Qëllimi i fizioterapisë është ta bëjë trupin më të kontrolluar, më të fortë dhe më funksional. Në shumë raste, kjo do të thotë më pak dhimbje, më pak lodhje dhe më shumë siguri gjatë lëvizjes.
Trajtimi mund të përfshijë:
▪ ushtrime të personalizuara për tipin e lakimit
▪ parime të metodës Schroth kur janë të përshtatshme
▪ forcim të trungut, shpinës dhe legenit
▪ ushtrime për kontroll dhe koordinim
▪ edukim për qëndrim gjatë shkollës, punës dhe sportit
▪ ushtrime të frymëmarrjes kur ka ndikim në kraharor
▪ plan të thjeshtë për ushtrime në shtëpi
▪ përcjellje të progresit dhe përshtatje të programit
Në rastet kur nevojitet kontroll radiologjik, korse ose mendim ortopedik, fizioterapia duhet të jetë pjesë e një plani më të gjerë dhe të koordinuar.
Çfarë duhet të shmangni?
Gabimi më i shpeshtë është fillimi i ushtrimeve pa ditur çfarë tipi lakimi ka personi dhe si reagon trupi ndaj ngarkesës. Jo çdo ushtrim për shpinë është i përshtatshëm për çdo skoliozë.
Duhet të shmangni:
▪ programe të njëjta për të gjithë
▪ ushtrime të rënda pa kontroll teknik
▪ krahasimin e progresit me persona të tjerë
▪ ndërprerjen e aktivitetit pa arsye të qartë
▪ pritjen që dhimbja të kalojë vetë nëse përsëritet shpesh
Aktiviteti fizik është i rëndësishëm, por duhet zgjedhur dhe përshtatur mirë. Qëllimi nuk është frika nga lëvizja, por lëvizja më e sigurt.
Trajtimi i skoliozës në Prishtinë
Në Active Physiotherapy, trajtimi i skoliozës fillon me vlerësim të detajuar dhe vazhdon me plan të qartë ushtrimesh. Programi përshtatet sipas moshës, simptomave, nivelit të aktivitetit dhe qëllimit të pacientit.
Në klinikë mund të merrni:
▪ vlerësim të qëndrimit dhe lëvizjes
▪ program ushtrimesh për skoliozë
▪ edukim për aktivitetet e përditshme
▪ plan për ushtrime në shtëpi
▪ këshilla për sport, punë ose shkollë
▪ përcjellje të progresit në kohë
Skolioza nuk duhet trajtuar me panik, por as nuk duhet injoruar. Me vlerësim të saktë dhe ushtrime të përshtatura, pacienti mund të kuptojë më mirë trupin, të menaxhojë simptomat dhe të lëvizë me më shumë siguri.
Active Physiotherapy - Prishtinë
Rruga Bajram Kelmendi nr. 246
Mbrapa Teatrit Kombëtar, drejt Tokbashqes
+383 48 570 220
/Telegrafi/
