Marrëdhënia mes prindërve dhe fëmijëve të rritur bëhet më e vështirë kur dashuria shoqërohet me kontroll, pritje të fshehura dhe ndjenjë faji
Kur jeni të rinj, familja duket e fortë dhe e përhershme, pothuajse si muret e shtëpisë që kanë qëndruar para jush dhe do të vazhdojnë të qëndrojnë edhe pas jush.
Shumë prindër jetojnë me bindjen e heshtur se fëmijët që i kanë rritur, ata për të cilët kanë kaluar net pa gjumë dhe kanë harxhuar energjinë e fundit, një ditë do të bëhen mbështetja e tyre. Ata presin që fëmijët t’i telefonojnë pa ndonjë arsye të veçantë, t’i vizitojnë, t’u kërkojnë këshilla, të interesohen për shëndetin e tyre dhe të ulen pranë tyre në tryezë me të njëjtën ngrohtësi si dikur, kur ishin të vegjël.
Por jeta është shumë më e ndërlikuar. Me kalimin e viteve, shumë prindër papritur vërejnë diçka për të cilën kurrë nuk kanë dashur të mendojnë në rini: fëmijët e tyre bëhen më të largët, më të ftohtë, më të irrituar dhe ndonjëherë duken pothuajse si të huaj.
Pikërisht për këtë marrëdhënie të ndërlikuar ka folur edhe psikologu i njohur Carl Jung.
Pse fëmijët e rritur fillojnë të largohen?
Jung, gjatë punës së tij, vëzhgoi shumë marrëdhënie familjare dhe vuri re një model që përsëritej shpesh, pavarësisht pasurisë, edukimit, vendit apo karakterit të personave.
Prindërit investojnë tërë jetën në fëmijët e tyre, përpiqen t’u japin më të mirën, sakrifikojnë dhe më pas zbulojnë se djali apo vajza e rritur fillon ta shmangë komunikimin, irritohet nga këshillat, i viziton më rrallë, ndërsa bisedat bëhen të thata dhe formale, sikur diçka e gjallë të ishte zhdukur mes tyre.
Gjëja më e vështirë këtu nuk është vetëm largësia, por ndjenja e moskuptimit. Prindërit e kanë të vështirë ta pranojnë mendimin se personi për të cilin kanë bërë kaq shumë, papritur sillet ftohtë ndaj tyre.
Sipas Jungut, shkaku shpesh qëndron më thellë sesa te mosmirënjohja e thjeshtë.
Sipas tij, fëmijët e rritur shpesh fillojnë t’i shtyjnë psikologjikisht prindërit larg vetes për t’u ndier të pavarur. Kur fëmija është i vogël, prindërit janë qendra e botës së tij. Por më pas vjen koha kur njeriu dëshiron t’ia dëshmojë vetes se nuk varet më nga mendimet, ndihma apo e kaluara e dikujt tjetër, transmeton Telegrafi.
Dashuria që mund të kthehet në borxh të rëndë
Një nga mendimet më të papritura të Jungut ishte se vetësakrifica e tepruar e prindërve jo gjithmonë i afron fëmijët, por ndonjëherë mund t’i largojë ata.
Në shikim të parë, kjo tingëllon e ashpër, sepse prindërit shpesh mendojnë: sa më shumë të japësh, aq më shumë dashuri do të marrësh në kthim. Por psikika njerëzore nuk funksionon gjithmonë kështu.
Kur fëmija rritet me ndjenjën se prindërit kanë hequr dorë nga jeta e tyre, nga dëshirat dhe mundësitë e tyre për shkak të tij, brenda tij gradualisht mund të zhvillohet një ndjenjë e rëndë borxhi, e cila duket e pamundur të shlyhet.
Njeriu e kupton se kurrë nuk do të jetë në gjendje të kthejë gjithçka që është bërë për të. Atëherë psikika fillon të mbrohet. Në vend të mirënjohjes shfaqet irritimi. Në vend të ngrohtësisë, ftohtësia. Në vend të dëshirës për afërsi, lind nevoja për distancë, sepse pranë prindërve fëmija i rritur mund të ndihet fajtor.
Jung paralajmëronte se dashuria në të cilën njeriu tretet plotësisht në jetën e fëmijës, me kalimin e kohës, mund të bëhet një barrë e rëndë psikologjike për vetë fëmijët.
Kjo bëhet veçanërisht e vështirë pas moshës pesëdhjetëvjeçare, kur prindërit plaken dhe fëmijët papritur fillojnë të ndihen përgjegjës për ta. Me këtë përgjegjësi vijnë frika, faji dhe tensioni i brendshëm. Shpesh, pikërisht kjo frikë shndërrohet në irritim ndaj vetë prindërve.
Jo domosdoshmërisht sepse fëmijët janë të këqij, por sepse për njeriun është e vështirë të shohë plakjen e atyre që dikur dukeshin të fortë dhe të përhershëm.
Mendimi më i dhimbshëm i Jungut
Jung paralajmëronte se në pleqëri shumë prindër përballen jo vetëm me vetminë, por edhe me rishkrimin e historisë familjare.
Fëmijët e rritur fillojnë ta kujtojnë ndryshe fëmijërinë e tyre. Atë që prindërit e kanë konsideruar kujdes, fëmijët mund ta quajnë kontroll. Atë që dikur është përjetuar si rreptësi për të mirën e tyre, më vonë mund ta kujtojnë si hidhërim. Edhe dashuria, pas shumë vitesh, mund të duket krejt ndryshe në kujtesë.
Kjo është një goditje e vërtetë për prindërit. Njeriu ka jetuar me një pamje të së kaluarës dhe papritur dëgjon nga vetë fëmija një version krejt tjetër të së njëjtës histori.
Çfarë mund ta shpëtojë vërtet marrëdhënien?
Jung besonte se marrëdhëniet mes prindërve dhe fëmijëve të rritur bëhen më të ngrohta kur zhduket lufta për kontroll, kur zhduken pritjet e fshehura dhe kur largohet ndjenja e rëndë e detyrimit.
Kur prindërit ndalojnë së kërkuari mirënjohje. Kur fëmijët ndalojnë së dëshmuari pavarësinë e tyre përmes ftohtësisë. Kur të dyja palët fillojnë ta shohin njëra-tjetrën jo vetëm si role, por si njerëz të gjallë, me frikë, gabime dhe plagë të brendshme.
Shumë prindër mendojnë se dashuria garanton automatikisht afërsi në pleqëri. Por Jung paralajmëronte se dashuria pa liri shpesh mund të kthehet në tension, ndërsa kujdesi pa kufij mund të çojë në largësi emocionale.
Ndoshta gjëja më e rëndësishme është kjo: fëmijëve nuk u duhen prindër të përsosur. U duhen prindër të gjallë. Jo shenjtorë. Jo martirë. Jo njerëz që janë sakrifikuar gjithë jetën.
U duhen njerëz me të cilët mund të marrin frymë lirshëm, të flasin sinqerisht dhe të mos ndiejnë vazhdimisht barrën e fajit. /Telegrafi/
