Fëmijët nuk fitojnë njohuri vetëm nëpërmjet të mësuarit, përsëritjes ose shpjegimit nga të rriturit, por kryesisht nëpërmjet përvojës, lojës, vëzhgimit dhe dëgjimit.

Midis të gjitha formave të të nxënit të hershëm, dëgjimi i historive zë një vend të veçantë, pasi zhvillon njëkohësisht gjuhën, imagjinatën, përqendrimin dhe kuptimin emocional të botës.

Kur një fëmijë dëgjon një histori, në tru aktivizohen disa procese në të njëjtën kohë. Nuk është e rëndësishme vetëm të kuptohen fjalët, por edhe të lidhen ngjarjet, të imagjinohen personazhet dhe të kuptohet shkaku dhe pasoja. Kjo forcon aftësitë e kujtesës punuese dhe aftësinë për të arsyetuar logjikisht.

Është veçanërisht e rëndësishme që fëmija të mos marrë stimuj vizualë gjatë dëgjimit. Kjo do të thotë që ai duhet t'i krijojë vetë të gjitha skenat. Një "pikturë e brendshme" e tillë inkurajon zhvillimin e imagjinatës dhe përfaqësimit mendor, gjë që është thelbësore më vonë në të mësuarit e leximit dhe shkrimit.

Përveç kësaj, dëgjimi i historive ndikon edhe në zhvillimin gjuhësor. Përmes historive, fëmijët mësojnë fjalë të reja, struktura fjalish dhe mënyra të ndryshme për të shprehur veten. Kjo forcon drejtpërdrejt fjalorin e tyre dhe aftësinë për t'u shprehur.

Një nga sfidat e fëmijërisë moderne është vëmendja e shpërndarë. Bota dixhitale ofron stimuj të shpejtë, intensivë dhe shpesh të mbingarkuar vizualisht. Dëgjimi i historive funksionon ndryshe, sepse kërkon përqendrim, por në të njëjtën kohë është qetësues. Kur një fëmijë dëgjon një histori, ai gradualisht mëson të përmbahet në një rrjedhë mendimesh. Kjo është një aftësi e rëndësishme për mjediset e mëvonshme shkollore, ku aftësia për t'u përqendruar për një periudhë të gjatë kohore është thelbësore.

Historitë luajnë gjithashtu një rol të rëndësishëm në kuptimin e emocioneve. Përmes personazheve dhe situatave, fëmijët mësojnë rreth gjendjeve të ndryshme emocionale: frikës, gëzimit, pasigurisë, krenarisë. Meqenëse nuk i përjetojnë këto emocione drejtpërdrejt, ato janë më të lehta për t'u kuptuar dhe përpunuar në një mënyrë të sigurt.

Një nga përfitimet më të mëdha të përrallave është se ato u lejojnë fëmijëve të flasin për tema që përndryshe janë sfiduese ose abstrakte, siç janë marrëdhëniet me bashkëmoshatarët, ndjenjat e përjashtimit, frika nga situatat e reja ose të kuptuarit e rregullave të sjelljes.

Kur një temë paraqitet përmes një historie, fëmija nuk përjeton presion të drejtpërdrejtë, por e vëzhgon situatën nga jashtë. Kjo krijon një hapësirë të sigurt për reflektim dhe diskutim të mëvonshëm me një të rritur. Në kontekstet arsimore, për këtë arsye përdoret gjithnjë e më shumë një qasje ku historia nuk është një qëllim në vetvete, por një pikënisje për dialog.

Është e rëndësishme të theksohet se dëgjimi i historive nuk e zëvendëson leximin, por përkundrazi e plotëson atë. Leximi zhvillon rrugë të ndryshme njohëse, ndërsa dëgjimi forcon të kuptuarit dëgjimor dhe aftësinë për të ndjekur një rrëfim. Kur një fëmijë dëgjon njëkohësisht dhe më vonë lexon ose ritregon një histori, krijohet një zhvillim holistik gjuhësor. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në moshën parashkollore dhe në moshën e hershme shkollore, kur hidhen themelet e shkrim-leximit.

Edhe pse dëgjimi i historive mund të duket si një aktivitet i vetmuar, ai ka vlerën e tij më të madhe kur është pjesë e një përvoje të përbashkët. Kur një i rritur dëgjon me një fëmijë, ndodh diçka e rëndësishme: historia bëhet një hapësirë e përbashkët komunikimi.

Pas dëgjimit, shpesh fillojnë biseda spontane. Rreth personazheve, ngjarjeve ose emocioneve. Këto janë momente të çmuara, sepse fëmijët shpesh e kanë më të lehtë të shprehin përvojat e tyre përmes një historie.

Fëmija juajAjoNë familje