Rritja e investimeve të huaja në Kosovë, që trumbetohet nga kryeministri Albin Kurti, nuk ka pasur efekt të vërejtshëm në ekonomi, thonë ekspertë të kësaj fushe.

Kurti, pas shënimit të njëvjetorit të qeverisjes, më 22 mars, ka thënë se ky ka qenë viti i “zhvillimit ekonomik dhe i investimeve”.

“Investimet e Huaja Direkte, krahasuar me vitin 2020, janë rritur për 21.8 për qind, ndërsa krahasuar me vitin 2019, për 65 për qind”, ka thënë Kurti.

Sipas të dhënave të Bankës Qendrore të Kosovës, këto investime në vitin 2021 kanë pasur vlerën e 421 milionë eurove – krahasuar me 345 milionë euro në vitin 2020 dhe 254.8 milionë euro në vitin 2019. Nga shuma e investuar vitin e kaluar, 383.9 milionë euro kanë shkuar në sektorin e patundshmërisë.

Reklama
Reklama

Ish-ministri i Tregtisë dhe Industrisë i Kosovës, Ismet Mulaj thotë se sektori i patundshmërisë sjell më së paku efekte në zhvillimin ekonomik dhe gjenerimin e vendeve të reja të punës.

“Nuk mund të mburremi që kemi Investime të Huaja Direkte në Kosovë. Investimet që ndikojnë në zhvillimin ekonomik dhe gjenerojnë vende të punës janë në sektorin e prodhimit dhe shërbimeve. Këta janë sektorë strategjikë, ku Kosova ka interes të tërheqë investitorë”, thotë Mulaj për Radion Evropa e Lirë.

Por, sektori i prodhimit në Kosovë është ndër më të pazhvilluarit. Kosova është importuese e pothuajse të gjitha produkteve. Në vitin 2021, vlera e mallrave të eksportuara ka arritur në rreth 750 milionë euro, ndërsa e importeve në mbi 4.5 miliardë euro.

Reklama
Reklama
Njoftimi për rifillimin e negociatave me MCC-në amerikane dhe vlerësimi i rritjes ekonomike prej 10.5 për qind – ngjarjet që karakterizuan javën në Kosovë Njoftimi për rifillimin e negociatave me MCC-në amerikane dhe vlerësimi i rritjes ekonomike prej 10.5 për qind – ngjarjet që karakterizuan javën në Kosovë

Kryetari i Odës së Afarizmit në Kosovë, Skënder Krasniqi thotë se mungon oferta, si për investitorët e huaj, ashtu edhe për ata vendorë.

“Ndryshe nga çka deklarojnë institucionet e Kosovës është gjendja në terren. Kemi investitorë që janë të interesuar të investojnë në Kosovë, [por] mungesa e një ofertë reale, mungesa e vendosmërisë për infrastrukturë ligjore dhe sigurisë për investitorët, bën që ata të mos vijnë në Kosovë”, thotë Krasniqi.

Sipas tij, këto investime në sektorin e patundshmërisë i atribuohen kryesisht diasporës së Kosovës, e cila, siç thotë, investon shuma të mëdha parash në ndërtimin e shtëpive dhe në blerjen e apartamenteve.

Reklama

Nga të dhënat e BQK-së, Gjermania është shteti me më së shumti Investime të Huaja Direkte, e pasuar nga Zvicra. Këto njëherësh janë dy shtete, ku jeton numri më i madh i qytetarëve nga Kosova.

Reklama

Ekspertët thonë se ndikim në zhvillimin ekonomik dhe në hapjen e vendeve të reja të punës kanë investimet në sektorin e shërbimeve, në sektorin e bujqësisë, në sektorin energjetik, në miniera, në transport dhe telekomunikacion, si dhe në turizëm.

Mulaj thotë se Kosova, edhe pse vend i vogël, ka potencial, duke shtuar se popullata e re e vendit mund të nxjerrë punëtorë për çfarëdo industrie që mund të zhvillohet në Kosovë.

Reklama
Kurti për vitin e parë të qeverisjes: Vit i kthesës drejt zhvillimit ekonomik, janë krijuar 25 mijë vende të reja të punës Kurti për vitin e parë të qeverisjes: Vit i kthesës drejt zhvillimit ekonomik, janë krijuar 25 mijë vende të reja të punës

“Kosova është vendi i tretë në botë për nga rezervat e qymyrit dhe ende nuk kemi arritur të tërheqim investitorë që mund ta përdorin qymyrin për prodhime të ndryshme. Qymyri nuk përdoret vetëm për ngrohje ose për furnizim të termocentraleve. Prej tij mund të krijohen mbi 36 produkte që nuk kanë lidhje me ndotje të ambientit, por janë me interes për zhvillimin e Kosovës”, thotë Mulaj.

Reklama

Kryeministri Kurti, në një takim të Odës Ekonomike Amerikane, më 24 mars, është zotuar se, në bashkëpunim me odat ekonomike që veprojnë në Kosovë, do të krijojë politika në favor të rritjes së hovshme dhe të qëndrueshme të Investimeve të Huaja Direkte.

Reklama

Ai ka thënë se është duke u shqyrtuar edhe mundësia e rekrutimit të atasheve ekonomikë në mbi njëzet vende të ndryshme në botë. Roli i tyre, sipas Kurtit, do të jetë të krijojnë lista të investitorëve, t’i sjellin ata në Kosovë dhe, pastaj, Qeveria – bashkë me odat ekonomike – t’i bindin të investojnë në Kosovë.

Kosova, nëse krahasohet me vendet e rajonit, si Shqipëria dhe Serbia, ka shumë më pak investime të huaja. Sipas raportit të Kombeve të Bashkuara për Tregti dhe Zhvillim, në Serbi, në formë të investimeve të huaja gjatë vitit 2020, kanë hyrë 3.4 miliardë dollarë, ndërsa në Shqipëri janë investuar 1.1 miliard dollarë. Si arsye për mungesë investimesh janë përmendur shpesh infrastrukturat e komplikuara ligjore dhe pasiguria energjetike.

Reklama
Reklama

Në një raport të publikuar në vitin 2020, Departamenti amerikan i Shtetit për Klimën e Investimeve ka thënë se, “një nga problemet që e pengon shkuarjen e investitorëve të huaj në Kosovë është furnizimi jo i besueshëm me energji”. /REL/