Dikur përdorej më shpesh, ndërsa sot rekomandohet vetëm kur ka arsye mjekësore. Organizata Botërore e Shëndetësisë thekson se epiziotomia nuk duhet të bëhet në mënyrë rutinore gjatë lindjes vagjinale
Epiziotomia është një ndërhyrje kirurgjikale obstetrike që bëhet gjatë lindjes vagjinale, kur mjeku ose mamia bën një prerje të kontrolluar në perineum, pjesën e indeve ndërmjet hapjes vagjinale dhe anusit.
Qëllimi është të zgjerohet dalja e kanalit të lindjes, të lehtësohet dalja e foshnjës dhe, në disa raste, të shmanget çarja e pakontrolluar e indeve. Prerja zakonisht bëhet në momentin kur foshnja është duke dalë, ndërsa pas lindjes qepet, më së shpeshti me penj që shpërbëhen vetvetiu.
Megjithatë, epiziotomia nuk konsiderohet më ndërhyrje që duhet bërë në çdo lindje. Organizata Botërore e Shëndetësisë thekson se përdorimi rutinor ose i gjerë i epiziotomisë nuk rekomandohet te gratë që lindin në mënyrë vagjinale spontane. Sipas OBSH-së, nëse bëhet epiziotomia, duhet të ketë arsye të qartë mjekësore, anestezi lokale efektive dhe pëlqim të informuar të gruas.
Kur dhe pse bëhet epiziotomia
Sot epiziotomia bëhet në mënyrë përzgjedhëse, vetëm kur ekipi mjekësor vlerëson se përfitimi është më i madh se rreziku.
Ajo mund të merret parasysh kur foshnja duhet të lindë më shpejt për shkak të gjendjes së saj, kur përdoret instrument obstetrik, si forcepsi ose vakuumi, kur perineumi nuk zgjerohet mjaftueshëm, ose kur ekziston rrezik për çarje më të rëndë të indeve. Mayo Clinic po ashtu thekson se profesionistët shëndetësorë nuk e rekomandojnë më epiziotominë për shumicën e lindjeve, por ajo mund të jetë e nevojshme në rrethana të caktuara, sidomos kur foshnja duhet të lindë shpejt.
Sipas udhëzimeve të ACOG, përdorimi i kufizuar i epiziotomisë është më i favorshëm sesa përdorimi rutinor, sepse ndërhyrja e panevojshme mund të rrisë dhimbjen, nevojën për qepje dhe rrezikun e komplikimeve të caktuara pas lindjes, transmeton Telegrafi.
Si duket shërimi pas epiziotomisë
Shërimi ndryshon nga një grua te tjetra. Dhimbja dhe parehatia zakonisht janë më të theksuara në ditët e para pas lindjes, ndërsa përmirësimi vërehet gradualisht.
Në shumë raste, shërimi i plotë zgjat rreth katër deri në gjashtë javë, megjithëse koha mund të ndryshojë varësisht nga madhësia e prerjes, mënyra e qepjes, kujdesi pas lindjes dhe gjendja e përgjithshme e gruas. Mayo Clinic thekson se çarjet më të rënda vagjinale mund të kërkojnë katër deri në gjashtë javë ose më shumë për t’u shëruar.
Gjatë kësaj periudhe mund të ndihen dhimbje gjatë uljes, ecjes ose urinimit, ndjesi djegieje, tërheqje në zonën e plagës dhe parehati gjatë lëvizjes. Këto shqetësime janë të zakonshme, por duhet të zbuten me kalimin e ditëve, jo të përkeqësohen.
Kujdesi që ndihmon shërimin
Higjiena është shumë e rëndësishme. Zona duhet të mbahet e pastër, të shpëlahet me ujë të vakët dhe të thahet butë, pa fërkim. Kujdesi i rregullt ndihmon në uljen e rrezikut për infeksion.
Pushimi po ashtu ka rëndësi, sidomos ditët e para. Shmangia e qëndrimit të gjatë ulur dhe përdorimi i një pozicioni më të rehatshëm mund ta zvogëlojnë presionin mbi perineum.
Dhimbja nuk duhet të injorohet. Nëse është e nevojshme, mund të përdoren barna kundër dhimbjes, por gjithmonë sipas këshillës së mjekut, veçanërisht nëse nëna ushqen foshnjën me gji.
Ushtrimet e dyshemesë së legenit mund të ndihmojnë në rikthimin e tonusit muskulor dhe në uljen e presionit mbi plagën, por ato duhet të nisin vetëm kur gruaja ndihet gati dhe kur mjeku ose mamia e këshillon. NHS Wales thekson se forcimi i muskujve rreth vagjinës dhe anusit mund të ndihmojë shërimin dhe të zvogëlojë presionin mbi zonën e prerjes.
Kur duhet të kërkohet ndihmë mjekësore
Kontrolli mjekësor është i nevojshëm nëse dhimbja shtohet në vend që të ulet, nëse shfaqet skuqje, ënjtje, rrjedhje me erë të pakëndshme, qelb, temperaturë ose ndjesi se qepjet janë hapur.
NHS këshillon që gruaja të kontaktojë maminë ose mjekun nëse qepjet bëhen më të dhimbshme, nëse ka rrjedhje me erë të pakëndshme ose nëse lëkura rreth prerjes është e kuqe dhe e ënjtur, sepse këto mund të jenë shenja infeksioni.
Epiziotomia nuk është diçka nga e cila duhet pasur frikë paraprakisht, por është ndërhyrje për të cilën gruaja duhet të jetë e informuar. Në mjekësinë moderne ajo nuk bëhet si procedurë rutinore, por vetëm kur ka arsye të qartë për ta mbrojtur nënën, foshnjën ose ecurinë e lindjes.
Biseda e hapur me gjinekologun ose maminë para lindjes mund të ndihmojë që gruaja ta kuptojë më mirë kur epiziotomia është e nevojshme, si bëhet dhe çfarë duhet të presë gjatë shërimit. /Telegrafi/
