Kur presioni rritet, lëkura mund të reagojë në mënyra që nuk i prisni – nga kruajtja dhe skuqja deri te urtikaria. Ekspertët shpjegojnë çfarë ndodh në organizëm
A ju është shfaqur ndonjëherë papritur urtikaria ose skuqja në lëkurë gjatë një periudhe me shumë stres? Për këtë ekziston edhe një shpjegim kimik.
Stresi nxit një sërë reagimesh në organizëm, përfshirë çlirimin e kortizolit dhe substancave të tjera që mund të kontribuojnë në inflamacionin e lëkurës. Për këtë arsye, te disa njerëz mund të shfaqen skuqje, kruajtje ose urtikarie.
Si ndikon stresi në lëkurë?
Kur jemi nën stres, organizmi aktivizon një përgjigje kimike që mund të ndikojë në proceset inflamatore. Kjo mund të shfaqet edhe në lëkurë.
Ndër shkaqet e zakonshme të stresit janë:
- vdekja e një personi të afërt;
- shqetësimet financiare;
- sëmundja;
- ndryshimet e mëdha në jetë, si martesa, divorci, lindja e një fëmije ose fillimi apo humbja e një pune;
- problemet në marrëdhëniet në çift dhe në familje.
Gjatë reagimit ndaj stresit, organizmi çliron kortizol, por edhe hormone dhe substanca të tjera që mund të ndikojnë në lëkurë.
Një rol të rëndësishëm kanë mastocitet, qeliza të sistemit imunitar që prodhojnë histaminë. Histamina mund të shkaktojë kruajtje, skuqje dhe irritim.
Reagimet e lëkurës të lidhura me stresin mund të jenë më të theksuara te personat që tashmë kanë ekzemë ose psoriazë.
“Jo gjithmonë e dimë saktësisht pse fillon reagimi, por dimë si ta lehtësojmë”, shpjegon dermatologia dr. Rachel Nazarian, transmeton Telegrafi.
Si duket skuqja e shkaktuar nga stresi?
Urtikaria është një nga reagimet e lëkurës që mund të shfaqet për shkak të stresit, por edhe si pasojë e alergjenëve.
“Skuqja e shkaktuar nga stresi është çdo përkeqësim i gjendjes së lëkurës që mund të nxitet nga stresi”, shpjegon dermatologia dr. Debra Jaliman.
Simptomat mund të përfshijnë:
- flluska;
- kruajtje;
- dhimbje;
- lëkurë të ndjeshme ose të dëmtuar;
- irritim;
- skuqje;
- urtikarie – ndryshime të ngritura në lëkurë që kruhen, mund të kenë madhësi të ndryshme dhe të shfaqen në çdo pjesë të trupit.
Urtikaria e shkaktuar nga stresi shpesh mund të duket si pickime të vogla dhe të ënjtura të mushkonjave. Mund të shoqërohet edhe me ndjesi pickimi, djegieje ose nxehtësie në lëkurë.
Sa zgjat?
Skuqja dhe urtikaria mund të zhduken vetvetiu, shpesh brenda 24 orësh. Megjithatë, i gjithë episodi mund të zgjasë më shumë, pasi ndërkohë mund të shfaqen ndryshime të reja në lëkurë.
Në rastet e lehta mund të ndihmojnë disa masa të thjeshta në shtëpi.
Çfarë mund të ndihmojë?
- Ulni stresin – shëtitjet, ushtrimet e frymëmarrjes dhe meditimi mund të jenë të dobishme.
- Shmangni irritimin e lëkurës – temperaturat e larta dhe rrobat e ngushta mund t’i përkeqësojnë shqetësimet.
- Antihistaminikët mund të lehtësojnë simptomat e urtikarisë. Disa prej tyre mund të shkaktojnë përgjumje, ndaj duhet t’i kushtohet vëmendje udhëzimeve dhe efekteve anësore.
Nëse gjendja nuk përmirësohet, duhet të konsultoheni me dermatologun. Në raste të caktuara, mjeku mund të rekomandojë antihistaminikë ose krem me kortikosteroide.
Kur kërkohet ndihmë urgjente?
Nëse krahas skuqjes shfaqen ënjtje e fytyrës, shtrëngim në fyt ose vështirësi në frymëmarrje, duhet të kërkohet menjëherë ndihmë mjekësore. Këto mund të jenë shenja të një reaksioni të rëndë alergjik.
Duhet të kontaktoni mjekun edhe nëse shfaqen temperaturë e lartë, dhimbje kyçesh, shenja infeksioni, ënjtje e theksuar, dhimbje fyti ose ndjeshmëri e madhe e lëkurës.
Stresi nuk është shkaku i vetëm
Jo çdo skuqje duhet t’i atribuohet automatikisht stresit. Shkaqe të tjera mund të jenë:
- Ekzema – shkakton kruajtje, tharje dhe rrjepje të lëkurës.
- Disa ilaçe – skuqja mund të jetë reaksion anësor ndaj trajtimit.
- Impetigo – infeksion bakterial, veçanërisht i zakonshëm te fëmijët, që mund të shkaktojë plagë dhe flluska, pas të cilave formohen kore me ngjyrë mjalti.
- Pickimet e insekteve – mund të shkaktojnë reagime të ndryshme të lëkurës.
- Psoriaza – sëmundje kronike e lidhur me sistemin imunitar, që shkakton ndryshime të trasha, me luspa dhe që kruhen.
- Herpes zoster – shkakton skuqje karakteristike me flluska.
- Infeksionet virale – lia e dhenve, sëmundja dorë-këmbë-gojë, fruthi, rubeola dhe infeksione të tjera mund të shoqërohen me skuqje.
Si ta reduktoni stresin?
Ekspertët këshillojnë gjumë të mjaftueshëm, kufizimin e kafeinës, aktivitet të rregullt fizik, më shumë kohë me familjen dhe miqtë, si dhe teknika relaksimi, përfshirë frymëmarrjen e thellë dhe meditimin. Kur stresi është i vështirë për t’u kontrolluar, mund të ndihmojë edhe biseda me një profesionist të shëndetit mendor.
Përfundim
Stresi vërtet mund të “duket” në lëkurë. Te disa njerëz mund të shkaktojë urtikarie ose të përkeqësojë ekzemën dhe psoriazën. Megjithatë, një skuqje nuk do të thotë domosdoshmërisht se shkaku është stresi. Ndryshimet e vazhdueshme, të pazakonta ose të rënda në lëkurë duhet të vlerësohen nga mjeku. /Telegrafi/
