Havai është përfshirë nga erëra të fuqishme dhe reshje të rrëmbyeshme, pasi uragani i kategorisë së parë Lala kaloi pranë ishullit të Madh të Havait, duke shkaktuar përmbytje, rrëshqitje dheu dhe ndërprerje të energjisë elektrike në zona të shumta.

Guvernatori i Havait, Josh Green, tha se uragani iu afrua më së shumti zonës së South Point, në skajin jugor të ishullit, ku një person humbi jetën në një aksident automobilistik të lidhur me kushtet e këqija atmosferike.

Lala arriti fuqinë e një uragani të kategorisë së parë të shtunën, ndërsa erërat arritën deri në rreth 146 kilometra në orë.

Parashikimet paralajmërojnë për reshje që mund të arrijnë deri në 63 centimetra, ndërsa stuhia mund të shkaktojë edhe një rritje të nivelit të detit prej rreth një metri.

Dhjetëra mijëra banorë kanë mbetur pa energji elektrike, ndërsa autoritetet kanë paralajmëruar për kushte potencialisht kërcënuese për jetën, veçanërisht për shkak të përmbytjeve të shpejta dhe rrëshqitjeve të dheut.

Qendra Kombëtare e Uraganeve në SHBA tha se, në orët e mbrëmjes së së shtunës, muri i syrit të uraganit po prekte pjesën jugore të Ishullit të Madh.

Megjithatë, Lala nuk goditi drejtpërdrejt tokën, por kaloi rreth 48 kilometra larg South Point.

Autoritetet kanë vendosur në fuqi paralajmërim për uragan për Ishullin e Madh, ndërsa shtatë ishujt e tjerë kryesorë të Havait – Maui, Molokai, Kahoolawe, Oahu, Lanai, Kauai dhe Niihau – janë nën paralajmërim për stuhi tropikale.

Guvernatori Green u bëri thirrje banorëve të shmangin lëvizjet e panevojshme, duke paralajmëruar se në ishull pritet një sasi jashtëzakonisht e madhe uji.

Ekipet e emergjencës kanë kontrolluar dhjetëra pika të prekura, ndërsa shumë rrugë janë bllokuar nga pemët e rrëzuara dhe ujërat e furishëm.

Pamjet e publikuara nga Departamenti i Transportit të Havait tregojnë rrugë të mbuluara nga uji dhe rrjedha të fuqishme që përshkojnë akset rrugore, ndërsa pemët e rrëzuara kanë bllokuar disa segmente.

Stuhia ka shkaktuar gjithashtu ndërprerje të mëdha në transportin ajror. Sipas guvernatorit, rreth 190 fluturime janë shtyrë, ndërsa në aeroportin ndërkombëtar Ellison Onizuka Kona, aeroportin më të madh të Ishullit të Madh, rreth 40 për qind e fluturimeve janë anuluar.

Në aeroportin tjetër kryesor, Hilo International, janë anuluar rreth 80 për qind e fluturimeve.

Situata më e rëndë pritet në pjesën juglindore të Ishullit të Madh. Shërbimi Kombëtar i Motit ka paralajmëruar se përmbytjet mund të jenë aq të mëdha sa të kërkojnë evakuime dhe operacione shpëtimi në shkallë të gjerë, ndërsa lumenjtë dhe degët e tyre mund të dalin me shpejtësi nga shtrati.

Më shumë se 100 mijë konsumatorë kishin mbetur pa energji elektrike deri të shtunën në mbrëmje. Tre spitale gjithashtu kanë humbur energjinë, por kanë vazhduar funksionimin përmes gjeneratorëve rezervë.

Në Maui, disa banorë kanë raportuar gjithashtu ndërprerje të furnizimit me ujë. Ekipet e emergjencës janë përpjekur të vlerësojnë dëmet, por kushtet e vështira atmosferike dhe pemët e rrëzuara kanë penguar ndërhyrjet në disa zona.

Meteorologia Jennifer Myers, e cila jeton në Hilo, tha se rrëshqitjet e dheut kanë bllokuar disa rrugë dhe pemët kanë rrëzuar linjat elektrike.

Ajo përshkroi situatën pranë lumit Wailuku si jashtëzakonisht shqetësuese, duke thënë se niveli i ujit ishte rritur ndjeshëm dhe se ujërat e sedimentuara kishin ndryshuar edhe ngjyrën e gjirit pranë Hilos.

Autoritetet lokale u kanë bërë thirrje vazhdimisht banorëve që të përgatiten paraprakisht dhe të qëndrojnë larg rrugëve gjatë kulmit të stuhisë. Në zona të ndryshme, banorët janë parë duke mbushur thasë me rërë për të mbrojtur banesat nga ujërat.

Sipas parashikimeve, Lala pritet të vazhdojë lëvizjen drejt perëndimit, në jug të ishujve të Havait, ndërsa reshjet e dendura dhe erërat e forta pritet të përhapen drejt ishujve më të vegjël.

Edhe pse një uragan i kategorisë së parë konsiderohet në skajin më të ulët të shkallës së intensitetit, autoritetet paralajmërojnë se rreziku kryesor në këtë rast lidhet me reshjet ekstreme, përmbytjet dhe rrëshqitjet e dheut.

Havai ka përjetuar edhe uragane shumë më shkatërruese. Në vitin 1992, uragani Iniki, i kategorisë së katërt, goditi drejtpërdrejt ishullin Kauai, duke shkaktuar gjashtë viktima dhe rreth 3 miliardë dollarë dëme.

Ekspertët e motit kanë paralajmëruar gjithashtu se temperaturat e larta të sipërfaqes së oqeanit mund të krijojnë kushte më të favorshme për zhvillimin dhe intensifikimin e stuhive tropikale.

Ujërat e ngrohta të detit janë një burim i rëndësishëm energjie për uraganet, duke rritur potencialin që disa prej tyre të bëhen më të fuqishëm. /Telegrafi/

AmerikaNga BotaBotë