As gjërat që dikur i donit nuk ju bëjnë më të ndiheni mirë? Ja çfarë mund të fshihet pas kësaj

Nuk është gjithmonë vetëm lodhje – ankthi i zgjatur mund ta dobësojë aftësinë për të ndier kënaqësi dhe ta çojë trurin drejt një rrethi vicioz.

Dikur mezi prisnit fundjavën, takimin me miqtë, serialin e preferuar ose një shëtitje. Sot, asnjëra prej tyre nuk ju gëzon më. I përfundoni detyrimet, buzëqeshni kur duhet, por ndjesia e kënaqësisë duket sikur është zhdukur.

Shumë njerëz mendojnë se janë vetëm të lodhur ose nën stres. Megjithatë, psikologët paralajmërojnë se ankthi i zgjatur mund ta dobësojë gradualisht aftësinë për të ndier kënaqësi. Kjo gjendje quhet anhedoni dhe është shumë më e zakonshme sesa mendohet.

Ankthi dhe mungesa e kënaqësisë ushqejnë njëra-tjetrën

Shumica e njerëzve e përjetojnë ankthin si shqetësim ose tension të vazhdueshëm. Por, kur zgjat me muaj, ai nuk e lodh vetëm psikikën, por edhe organizmin.

Ekspertët shpjegojnë se kështu krijohet një rreth vicioz: sa më i ankthshëm të jetë një person, aq më pak dëshirë ka të merret me aktivitetet që dikur i sillnin kënaqësi. Në të njëjtën kohë, mungesa e përvojave të këndshme e përkeqëson ankthin dhe mund ta shtojë rrezikun e depresionit.

Çfarë është në të vërtetë anhedonia?

Anhedonia nuk është thjesht humor i keq ose rënie e përkohshme e motivimit. Bëhet fjalë për një gjendje në të cilën personi nuk ndien më kënaqësi nga aktivitetet që dikur i pëlqenin.

Mund të jetë qëndrimi me familjen, ushqimi i preferuar, aktiviteti fizik, një hobi, muzika, udhëtimet ose marrëdhëniet intime.

Disa njerëz nuk ndiejnë pothuajse fare kënaqësi, ndërsa të tjerë thonë se e dinë që diçka duhet t’i gëzojë, por ndjenja e pritur thjesht mungon.

Çfarë ndodh në tru?

Studimet tregojnë se anhedonia nuk lidhet vetëm me gjendjen psikologjike. Në shfaqjen e saj mund të përfshihen edhe ndryshime në sistemet që rregullojnë dopaminën, serotoninën dhe kortizolin.

Dopamina merr pjesë në motivim dhe në ndjesinë e shpërblimit, serotonina në rregullimin e humorit, ndërsa nivelet e larta të kortizolit – hormonit të stresit, mund ta vështirësojnë funksionimin normal të sistemit të kënaqësisë.

Për këtë arsye, njerëzit mund të kenë përshtypjen se asgjë nuk është më mjaftueshëm interesante ose se nuk ia vlen përpjekja, transmeton Telegrafi.

Pse disa njerëz kërkojnë ngushëllim te ushqimi, alkooli ose telefoni?

Kur burimet e zakonshme të kënaqësisë nuk japin më të njëjtin efekt, shumë njerëz fillojnë, pa e kuptuar, të kërkojnë zgjidhje të shpejta.

Dikush ha më shumë se më parë, dikush kalon orë të tëra në rrjetet sociale, ndërsa të tjerë drejtohen te alkooli ose sjellje të tjera që mund të krijojnë varësi.

Problemi është se këto “rrugë të shkurtra” e aktivizojnë sistemin e shpërblimit vetëm përkohësisht. Në planin afatgjatë, ato mund ta përkeqësojnë anhedoninë dhe të krijojnë nevojën për stimuj gjithnjë e më të fortë.

Pse ilaçet nuk janë gjithmonë zgjidhja e vetme?

Antidepresivët dhe ilaçet kundër ankthit u ndihmojnë shumë njerëzve dhe, në raste të caktuara, janë të domosdoshëm.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se vetëm ilaçet mund të mos mjaftojnë për ta rikthyer kënaqësinë në jetën e përditshme, nëse nuk ndryshojnë edhe modelet e sjelljes dhe mënyra e përballimit me stresin.

Trajtimi i simptomave është i rëndësishëm, por po aq e rëndësishme është që truri të fillojë përsëri t’i njohë dhe t’i përjetojë burimet e vogla të kënaqësisë.

Kënaqësia nuk është luks, por nevojë

Psikologët flasin gjithnjë e më shumë për konceptin e hedonizmit të shëndetshëm, i cili nuk ka të bëjë me teprimin ose egoizmin.

Bëhet fjalë për krijimin e vetëdijshëm të hapësirës për çaste të vogla që na bëjnë mirë: një shëtitje, biseda me një mik, muzika, qëndrimi në natyrë, aktiviteti fizik, një vizitë në qendër spa ose një hobi i preferuar.

Këto zakone mund ta ndihmojnë trurin që gradualisht ta riaktivizojë sistemin e shpërblimit dhe ta ndërpresë rrethin vicioz të ankthit dhe humbjes së kënaqësisë.

Kur duhet kërkuar ndihmë?

Nëse për javë ose muaj nuk ndieni kënaqësi nga asgjë që dikur ju gëzonte dhe nëse këtë gjendje e shoqërojnë ankthi i vazhdueshëm, mungesa e vullnetit ose ndjenja e zbrazëtisë, është e rëndësishme të bisedoni me një psikolog ose psikiatër.

Humbja e aftësisë për ta shijuar jetën nuk është shenjë dobësie dhe as diçka që duhet pranuar si “pjesë normale e stresit”.

Ajo mund të jetë një nga shenjat e hershme të çrregullimeve që trajtohen me sukses, sidomos kur njihen dhe adresohen me kohë. /Telegrafi/