Ngjashmëria nuk është rastësi – kombinimi i ADN-së mund të nxjerrë në pah tipare familjare që vijnë nga breza të mëparshëm
Ndonjëherë e shikoni fëmijën tuaj dhe në buzëqeshjen e tij, në formën e hundës apo në mënyrën si i ngushton sytë kur qesh, ju duket sikur shihni motrën tuaj. Madje ndodh që edhe të afërmit të thonë se fëmija i ngjan më shumë hallës ose tezes sesa nënës apo babait.
Kjo mund t’i habisë prindërit, por përzierja e tipareve familjare ka një shpjegim krejtësisht logjik në gjenetikë. Materiali gjenetik kombinohet në mënyra shumë të ndryshme nga një brez në tjetrin, ndaj ngjashmëritë me hallat, tezet, xhaxhallarët apo dajat janë plotësisht të mundshme.
Sa ADN ndajmë me hallën ose tezen?
Për ta kuptuar më mirë këtë ngjashmëri, duhet parë mënyra se si trashëgohen gjenet.
Fëmija merr rreth gjysmën e ADN-së nga nëna dhe gjysmën nga babai. Vëllezërit dhe motrat me të njëjtët prindër ndajnë mesatarisht rreth 50 për qind të materialit të tyre gjenetik.
Kur bëhet fjalë për marrëdhënien mes një fëmije dhe hallës ose tezes së tij, ata ndajnë mesatarisht rreth 25 për qind të ADN-së.
Kjo ndodh sepse prindi dhe motra e tij ose e saj kanë trashëguar kombinime të ndryshme gjenesh nga të njëjtët prindër. Më pas, prindi i transmeton fëmijës vetëm një pjesë të materialit të vet gjenetik.
Pikërisht për këtë arsye, fëmija mund të trashëgojë disa variante gjenetike që përputhen më shumë me ato të hallës ose tezes sesa me tiparet e dukshme të vetë prindit, transmeton Telegrafi.
shutterstock
Pse fëmija mund t’i ngjajë më shumë hallës ose tezes?
Gjatë krijimit të qelizave riprodhuese, variantet gjenetike rishpërndahen dhe kombinohen në mënyrë të rastësishme.
Fëmija nuk merr një kopje të gatshme të pamjes së nënës ose babait. Ai trashëgon një kombinim të ri të tipareve që vijnë nga shumë breza të familjes.
Për këtë arsye, disa karakteristika si ngjyra e syve, forma e mjekrës, struktura e fytyrës apo gjatësia mund të shfaqen te fëmija në një mënyrë shumë të ngjashme me hallën ose tezen.
Kjo nuk do të thotë se fëmija e ka trashëguar drejtpërdrejt pamjen prej saj. Më saktë, fëmija dhe halla ose tezja kanë trashëguar variante të ngjashme gjenetike nga paraardhës të përbashkët, si gjyshërit.
Një mozaik familjar ku askush nuk është identik
Gjenetikën mund ta përfytyrojmë si një mozaik të përbërë nga shumë pjesë të vogla.
Secili prind ka kombinimin e vet unik, ndërsa kur lind një fëmijë krijohet një përzierje e re nga të dyja anët e familjes.
Prandaj edhe vëllezërit dhe motrat mund të duken shumë të ndryshëm nga njëri-tjetri, ndërsa një fëmijë mund t’i ngjajë jashtëzakonisht shumë një hallë, teze, dajë apo xhaxhai.
Edhe shifra prej rreth 25 për qind ADN-je të përbashkët është një mesatare dhe mund të ndryshojë disi nga një familje te tjetra.
Në fund, këto ngjashmëri janë një kujtesë interesante se tiparet e paraardhësve mund të rishfaqen në breza të rinj, ndonjëherë pikërisht aty ku familja i pret më së paku. /Telegrafi/
