Gjatë ftohjeve sezonale dhe infeksioneve të tjera, shkaktuar nga ndjesia e pakëndshme e mukusit në fyt, shumë njerëz nuk dinë çfarë të bëjnë
Gjatë ftohjes ose sëmundjeve të tjera që shkaktojnë bllokim të rrugëve të frymëmarrjes, grumbullimi i mukusit në hundë dhe fyt është një nga simptomat më të bezdisshme.
Shpesh lind pyetja nëse është më mirë ta pështysh mukusin apo ta gëlltisësh dhe ekspertët mjekësorë theksojnë se në shumicën e rasteve kjo nuk bën ndonjë ndryshim të madh. Mukusi është një substancë e trashë, rrëshqitëse dhe gëlqerore që prodhohet nga mukozat e trupit, veçanërisht në traktin e frymëmarrjes, tretjes dhe gjenital.
Pështymja dhe gëlltitja e mukusit
“Mukusi përbëhet kryesisht nga ujë, por përmban proteina si mucinë, antitrupa, enzima dhe kripëra. Këto enzima dhe antitrupa ndihmojnë në luftën kundër infeksioneve,” thotë dr. Heather Viola nga Mount Sinai Health System.
Funksioni bazë i mukusit është mbrojtja dhe lagështimi i indeve, kapja e pluhurit dhe alergjenëve, si dhe ndihma për sistemin imunitar përmes pastrimit të irrituesve, shkruan HuffPost, përcjell Telegrafi.
Në rastet e infeksioneve si ftohja, gripi ose sinuziti, trupi rrit prodhimin e mukusit për të kapur dhe eliminuar substancat patogjene dhe për të ruajtur lagështinë e indeve të inflamatuara. Pulmologu dr. Jonathan Parsons shpjegon: “Sasia e shtuar e mukusit mund të rrjedhë poshtë pjesës së pasme të fytit ose të grumbullohet në mushkëri, duke shkaktuar kollë ose nevojë për pastrim të fytit.”
Grumbullimi i mukusit mund të shkaktohet edhe nga: alergjitë, ekspozimi ndaj irrituesve si tymi dhe ajri i thatë, medikamentet, ushqimi i caktuar, madje edhe refluksi acidik nga stomaku. Dr. Nora Tossounian shton: “Irritues si poleni, pluhuri apo qimet e kafshëve shtëpiake mund të shkaktojnë reagim alergjik dhe të rrisin prodhimin e mukusit.”
Tossounian shpjegon nëse është më mirë të gëlltitet apo të pështyhet mukusi: “Nuk ka shumë ndryshim, sepse sistemi tretës është në gjendje ta përpunojë në mënyrë të sigurt mukusin e gëlltitur, por gëlltitja e sasisë së madhe të mukusit nuk rekomandohet sepse mund të shkaktojë nauze.”
“Pështyja dhe gëlltitja e mukusit janë të sigurta, por pështyja mund të jetë më e këndshme nëse mukusi është i trashë ose irriton fytin,” thotë dr. Parsons.
Dr. Heather Viola thekson se është më mirë të pështysh mukusin nëse ai përmban shumë baktere, është i trashë dhe në ngjyra të caktuara, sepse kjo ndihmon në lehtësimin e simptomave.
Ekspertët rekomandojnë që të rritet marrja e lëngjeve pasi uji hollon mukusin dhe lehtëson nxjerrjen e tij. Pijet e ngrohta si çaji ose supa kanë efekt qetësues. Gjithashtu, shpëlarja e hundës me solucion fiziologjik dhe lagështimi i ajrit mund të ndihmojnë shumë.
“Gargara me ujë të ngrohtë me kripë ka efekt qetësues dhe lirues,” thotë Tossounian. Është po ashtu e rëndësishme të shmangen irrituesit si tymi dhe alergjenët dhe të mbahet pozicioni i kokës më i lartë gjatë gjumit. Trajtimi i shkakut themelor, si infeksioni apo alergjia, është thelbësor për lehtësim afatgjatë.
Në rast nevoje mund të përdoren edhe medikamente si ekspektorantët, që ndihmojnë në hollimin e mukusit, dhe dekonjestantët që zvogëlojnë ënjtjen e hundës, duke shtuar se është e rëndësishme të ndiqen udhëzimet dhe të mos përdoren më gjatë se sa rekomandohet për shkak të mundësisë së efekteve anësore. Nëse simptomat vazhdojnë ose përkeqësohen, është domosdoshme të kërkohet ndihmë mjekësore. /Telegrafi/
