Pse na pëlqen vazhdimisht i njëjti tip personi, edhe kur e dimë se nuk është i duhuri për ne?
Njëri ishte emocionalisht i paarritshëm, tjetri tepër kritik, i treti nuk dinte ta shprehte dashurinë, megjithatë të gjithë kishin diçka të përbashkët që na tërhoqi. Pikërisht kjo ndjenjë se "e njëjta histori po përsëritet" i shtyn shumë të pyesin veten nëse zgjedhin partnerët e gabuar apo nëse pas kësaj fshihet një arsye më e thellë psikologjike.
Ekspertët shpjegojnë se zgjedhjet në dashuri rrallë janë të rastësishme. Mënyra se si zgjedhim partnerin ndikohet nga përvojat e fëmijërisë, marrëdhëniet e mëparshme dhe modelet e sjelljes që i mbartim në mënyrë të pavetëdijshme.
Pse na tërheqin njerëzit që ngjajnë me ish-partnerët?
Në psikologji ekziston koncepti i transferimit, që përshkruan prirjen për të përsëritur ose për të transferuar ndjenjat dhe modelet e marrëdhënieve të mëparshme në lidhje të reja.
Për këtë arsye, ndonjëherë na tërheqin njerëz që na kujtojnë ish-partnerët, madje edhe mënyrën se si i kemi përjetuar marrëdhëniet me prindërit.
Shpjegimi është i thjeshtë: truri kërkon atë që i duket e njohur. Situatat e njohura krijojnë ndjesinë e sigurisë, edhe kur në të vërtetë nuk janë të mira për ne.
Problemi lind kur ajo që na duket e njohur lidhet me dhimbjen, pasigurinë ose sjellje jo të shëndetshme.
Nëse dikush është rritur në një mjedis me shumë kritika, distancë emocionale, konflikte ose mungesë mbështetjeje, është e mundur që më vonë të zgjedhë në mënyrë të pavetëdijshme partnerë që krijojnë të njëjtën dinamikë.
Një marrëdhënie e tillë mund të jetë e vështirë, por nënvetëdija e njeh si diçka familjare, transmeton Telegrafi.
Si ndikon stili i lidhjes emocionale në zgjedhjen e partnerit?
Një faktor tjetër i rëndësishëm është stili i lidhjes emocionale (attachment) – mënyra se si krijojmë afërsi me të tjerët dhe si e përjetojmë intimitetin.
Këto modele formohen në fëmijërinë e hershme, përmes marrëdhënies me prindërit ose kujdestarët, dhe shpesh ndikojnë edhe në lidhjet romantike.
Psikologët dallojnë tri stile kryesore:
- Stili i sigurt – personi ka besim te partneri, komunikon hapur dhe ndërton më lehtë marrëdhënie të qëndrueshme.
- Stili ankthioz – karakterizohet nga frika e refuzimit, nevoja për konfirmim të vazhdueshëm dhe shqetësimi i tepruar për marrëdhënien.
- Stili shmangës – personi e ka të vështirë të lejojë afërsinë emocionale dhe ndihet në siklet kur lidhja bëhet shumë intime.
Është interesante se shpesh njerëzit me stil ankthioz dhe ata me stil shmangës tërhiqen nga njëri-tjetri.
Njëri kërkon më shumë vëmendje dhe siguri, ndërsa tjetri përpiqet të ruajë distancën. Kështu krijohet një rreth vicioz, ku të dy përsërisin modelet e vjetra dhe konfliktet rikthehen vazhdimisht.
Ekziston edhe ideja psikologjike se partnerët janë, në një farë mënyre, pasqyra jonë. Tek ata shpesh vërejmë ose na tërheqin tipare që lidhen me konfliktet tona të brendshme.
Kjo nuk do të thotë se jemi përgjegjës për sjelljen e tjetrit, por se zgjedhjet dhe reagimet tona mund të zbulojnë plagë emocionale që ende nuk i kemi shëruar.
Për shembull, një person që ndihet thellësisht i pasigurt mund të zgjedhë marrëdhënie ku kjo pasiguri vetëm sa forcohet. Dikush që mbart plagë të pazgjidhura nga e kaluara mund të hyjë pa vetëdije në lidhje që i rihapin të njëjtat tema.
Sipas këtij këndvështrimi, të njëjtat modele përsëriten derisa t'i dallojmë dhe të vendosim t'i ndryshojmë.
Si të dilni nga rrethi vicioz i zgjedhjeve të gabuara?
Njohja e modelit është hapi i parë drejt ndryshimit. Është e rëndësishme të pyesni veten jo vetëm: "Pse zgjedh gjithmonë njerëzit e gabuar?", por edhe: "Çfarë më tërheq tek ata?"
Puna me veten, kuptimi i nevojave personale dhe vendosja e kufijve të shëndetshëm mund t'ju ndihmojnë të dilni nga marrëdhëniet që përsëriten vazhdimisht.
Kjo nuk do të thotë se lidhjet e ardhshme do të jenë pa probleme. Çdo marrëdhënie sjell sfida dhe mosmarrëveshje, por ndryshimi qëndron në faktin se marrëdhëniet e shëndetshme i zgjidhin problemet, në vend që t'i rikthejnë vazhdimisht të njëjtat plagë.
Terapia individuale ose ajo në çift mund t'i ndihmojë shumë njerëz të kuptojnë më mirë modelet e tyre të sjelljes dhe të ndërtojnë një marrëdhënie më të shëndetshme me dashurinë.
Sepse ndonjëherë problemi nuk është se takojmë vazhdimisht të njëjtët njerëz, por se ende nuk kemi ndryshuar mënyrën se si i zgjedhim. /Telegrafi/
