eksperti-banner

Bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit lidhur me Ngushticën e Hormuzit dhe programin bërthamor të Teheranit do të zhvillohen vetëm pasi të arrihet dhe nënshkruhet një marrëveshje paraprake mes dy vendeve.

Kështu ka raportuar media shtetërore iraniane IRNA, duke dhënë detaje të reja mbi procesin diplomatik që po zhvillohet mes Uashingtonit dhe Teheranit gjersa marrëveshja mund të nënshkruhet në Gjenevë të Zvicrës.

Sipas IRNA-s, memorandumi i propozuar i mirëkuptimit nuk përfshin asnjë marrëveshje konkrete për programin bërthamor të Iranit dhe as për atë që media iraniane e quajti “menaxhimi i Ngushticës së Hormuzit”, një prej rrugëve detare më të rëndësishme për tregtinë globale të naftës.

Raporti thekson se negociatat për çështjen bërthamore do të zhvillohen brenda një periudhe 60-ditore pas nënshkrimit të marrëveshjes fillestare. Kjo tregon se palët synojnë së pari të krijojnë një kornizë bazë bashkëpunimi, përpara se të trajtojnë temat më të ndjeshme dhe më të ndërlikuara, shkruan skynews.

Trump: Sot i dhamë fund luftës me Iranin, trupat do kthehen shumë shpejt në shtëpi

Media shtetërore iraniane përsëriti gjithashtu qëndrimin e Teheranit se Irani dhe Omani do të kenë rol vendimtar në përcaktimin e administrimit të ardhshëm të Ngushticës së Hormuzit në nivel rajonal. Kjo ngushticë konsiderohet jetike për ekonominë botërore, pasi përmes saj kalon një pjesë e madhe e eksporteve globale të naftës dhe gazit.

Këto informacione përputhen me një raport të mëhershëm të publikuar nga Axios, sipas të cilit marrëveshja fillestare SHBA-Iran do të adresojë vetëm disa çështje bazë, ndërsa temat më të vështira do të lihen për negociata të mëtejshme. Kjo qasje synon t'u japë kohë të dyja palëve për të ndërtuar besim dhe për të kërkuar zgjidhje për mosmarrëveshjet kryesore që kanë penguar arritjen e një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse.

Zhvillimet e fundit po ndiqen me vëmendje nga tregjet ndërkombëtare dhe vendet e rajonit, pasi çdo marrëveshje mes Uashingtonit dhe Teheranit mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në sigurinë e Lindjes së Mesme, furnizimin global me energji dhe stabilitetin e çmimeve të naftës.

Këto janë 14 pikat propozuese të Iranit:

  • Ndërprerje e plotë dhe e menjëhershme e luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin;
  • Angazhim i Shteteve të Bashkuara për parimin e mosndërhyrjes në punët e brendshme të Iranit dhe respektimin e sovranitetit të vendit;
  • Heqje e plotë e bllokadës detare brenda 30 ditësh;
  • Rifillim i lundrimit dhe operacioneve në Ngushticën e Hormuzit brenda 30 ditësh, duke marrë parasysh marrëveshjet me Iranin;
  • Angazhim i Shteteve të Bashkuara për të tërhequr trupat nga territoret që kufizohen me Iranin;
  • Pezullim i sanksioneve ndaj shitjes së naftës, produkteve petrokimike dhe derivateve të tyre, si dhe qasje e plotë e Iranit në burimet e tij financiare;
  • Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre duhet të paraqesin një plan për rindërtimin e Iranit me vlerë të paktën 300 miliardë dollarë;
  • Brenda 60 ditëve duhet të zhvillohen negociata për arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare mbi çështjet bërthamore dhe heqjen e plotë të të gjitha sanksioneve, si dhe të rezolutave të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe Bordit të Guvernatorëve të Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA);
  • Konfirmim i angazhimit të Iranit ndaj Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore dhe heqje dorë nga prodhimi i armëve bërthamore;
  • Angazhim i Shteteve të Bashkuara për të mos rritur numrin e trupave në rajon dhe për të mos vendosur sanksione të reja gjatë negociatave;
  • Zhbllokim i 24 miliardë dollarëve të aseteve iraniane gjatë periudhës 60-ditore të negociatave përfundimtare, me gjysmën e shumës që do t’i vihet në dispozicion Iranit para fillimit të tyre;
  • Krijimi i një mekanizmi monitorues për zbatimin e marrëveshjes;
  • Miratimi i marrëveshjes përfundimtare përmes një rezolute të Këshillit të Sigurimit të OKB-së;
  • Negociatat përfundimtare nuk do të fillojnë derisa të zhbllokohet gjysma e aseteve iraniane, të pezullohen sanksionet ndaj naftës dhe të hiqet bllokada detare.


    • Ndryshe, ministria e Jashtme e Iranit theksoi se dokumenti është paraprak dhe se Teherani ende nuk ka marrë një vendim përfundimtar. /Telegrafi/

    AziaNga BotaBotë