Portugalia është përfshirë nga protesta pas një tjetër rritjeje rekord të çmimeve të karburantit, me naftën që ka arritur nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë në vend.
Rritja e re e çmimeve u shoqërua me protesta në rrugët kryesore të vendit. Në mëngjes, qytetarët zhvilluan një protestë me boritë e makinave në urën 25 de Abril, e cila lidh Lisbonën me qytetin Almada në jug të lumit Tejo.
Në të njëjtën kohë, në jug të vendit, një kolonë automjetesh lëvizi ngadalë drejt rafinerisë së kompanisë Galp në Sines. Protesta ishte organizuar përmes WhatsApp-it dhe rrjeteve sociale dhe vazhdoi edhe pas mesditës.
Pamjet e publikuara në rrjetet sociale tregojnë automjete me flamuj portugezë, ndërsa protestuesit u binin borive dhe mbanin pankarta me mesazhe si “Mjaft me rritjen e çmimeve të karburantit” dhe “Familjet nuk mund të përballojnë më”.
Sipas Gardës Kombëtare Republikane të Portugalisë, në protestë morën pjesë rreth 60 deri në 100 automjete, transmeton Telegrafi.
Sipas parashikimeve të Automobile Club of Portugal, çmimi i naftës u rrit me rreth 15 centë, duke arritur në 2.169 euro për litër, ndërsa benzina u rrit me rreth 12 centë, në 2.142 euro për litër.
Megjithatë, qeveria kishte ndërhyrë përmes një uljeje të jashtëzakonshme të taksës mbi produktet e naftës, ISP, duke e kufizuar rritjen efektive në rreth 12 centë për naftën dhe 9 centë për benzinën.
Pavarësisht kësaj ndërhyrjeje, çmimi i naftës është tashmë në nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë në Portugali. Për benzinën, çmimi është në nivelin më të lartë që nga kriza energjetike e vitit 2022, pas pushtimit rus të Ukrainës.
Portugalia është gjithashtu ndër vendet evropiane me karburantet më të shtrenjta. Sipas të dhënave evropiane, vendi renditet ndër ekonomitë e BE-së ku kostoja e karburantit po ushtron presion të madh mbi konsumatorët.
Rritja e vazhdueshme ka detyruar ministren portugeze të Mjedisit dhe Energjisë, Maria da Graça Carvalho, të kërkojë një hetim nga rregullatori i energjisë, ERSE.
Studimi i publikuar në gusht nuk gjeti prova se operatorët e tregut po përfitonin në mënyrë të padrejtë nga situata. Autoriteti hodhi poshtë gjithashtu të ashtuquajturin fenomen “raketa dhe pupla”, sipas të cilit çmimet rriten shpejt, por bien shumë më ngadalë.
Sipas ERSE-së, diferenca e çmimeve të karburantit mes Portugalisë dhe Spanjës lidhet kryesisht me nivelin e taksave, ndërsa barra fiskale në Portugali mbetet në linjë me shumicën e vendeve të BE-së dhe eurozonës.
Rritja e çmimeve nuk është një problem vetëm portugez. Në të gjithë Evropën, karburantet janë shtrenjtuar ndjeshëm gjatë vitit.
Ekspertët e lidhin një pjesë të presionit me konfliktin në Lindjen e Mesme dhe bllokimin e ngushticës së Hormuzit, një prej korridoreve më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.
Por një tjetër faktor është kapaciteti i kufizuar i rafinerive. Edhe kur nafta bruto është e disponueshme, kapacitetet e përpunimit nuk janë gjithmonë në gjendje të përballojnë kërkesën, duke ushtruar presion veçanërisht mbi çmimin e naftës dizel.
Ndërkohë, në nivel evropian po diskutohet edhe mundësia e vendosjes së një takse të jashtëzakonshme mbi fitimet e kompanive të naftës. Portugalia, Gjermania, Italia, Austria, Polonia dhe Spanja kanë kërkuar që çështja të diskutohet në takimin e ardhshëm të ministrave të Financave të BE-së.
Ndërsa qeveritë përpiqen të frenojnë krizën, qytetarët portugezë po përballen me një realitet gjithnjë e më të vështirë: çmimi i karburantit po arrin rekorde, ndërsa familjet po dalin në rrugë për të protestuar kundër kostos së lartë të jetesës. /Telegrafi/
