Kalova pesë vjet në burgun famëkeq Evin të Iranit, por kur Izraeli e bombardoi, ndjeva tmerr dhe frikë

Nga: Nazanin Zaghari-Ratcliffe / The Guardian
Përkthimi: Telegrafi.com
Të hënën në mëngjes, sulmet ajrore izraelite goditën portën e burgut Evin, duke dëmtuar gjykatën ngjitur me burgun dhe disa nga pavijonet, përfshirë pavijonin politik të grave ku unë kalova pesë vjet. Burgu mban një numër të madh të të burgosurve politikë dhe të kundërshtarëve të Republikës Islamike të Iranit. Askush nuk duket se e di se çfarë ka ndodhur me ta.
Që nga fillimi i bombardimeve mbi Iran, 12 ditë më parë, kam shmangur lajmet dhe të gjitha kërkesat për intervista. Ndihej tepër e dhimbshme. Por, teksa isha ulur në tavolinë, pashë lajmin për Evin-in që u shfaq në ekranin tim. Duart m’u ngrinë dhe ndjeva një të dridhur përgjatë qafës, ashtu si kur arrinin lajme të këqija kur isha e burgosur. Pas disa minutash kontaktova ish-shoqet e qelisë në Evin, të cilat tani janë jashtë, për të parë nëse dinin gjë. Ishin po aq të tmerruara dhe të frikësuara sa unë.
Lexo po ashtu nga Nazanin Zaghari-Ratcliffe: Ndjenja e lirisë
U përpoqëm të lidheshim me ndonjë nga familjet e të burgosurve që mund të gjenim, për të konfirmuar sigurinë e tyre, por ishte e pamundur. Tavanet ishin shembur, kishte raportime për të plagosur dhe familje që bërtisnin jashtë mureve. Mbretëria e Bashkuar as që e di se sa shtetas britanikë mbahen në Evin, ose ku janë zhvendosur. Ndërkohë, Irani ka nisur një goditje më të ashpër ndaj civilëve, përfshirë ndërprerjen e internetit dhe arrestime të tjera. Ditët kalojnë të mpira, mes pafuqisë dhe zemërimit.
Kur isha në burg, përjetuam dy herë tërmete. Kishte ndërprerje të energjisë elektrike dhe na duhej të qëndronim në errësirë. Qirinjtë nuk lejoheshin dhe energjia emergjente rrallëherë funksiononte. Ishte e tmerrshme. Disa gra uleshin bashkë duke u lutur, disa të tjera rrinin në një heshtje mortore. Ndihej sikur kishim vdekur dhe po luteshim për vdekjen tonë. Sikur çdo gjë mund të ndodhte me ne në atë moment dhe nuk kishte shpëtim. Të burgosurit nuk janë prioritet për botën e jashtme kur ndodhin fatkeqësitë, por jeta e tyre ka rëndësi për të dashurit e tyre.
Të shihje ato dyer burgu që fluturonin në erë, kjo dukej surreale. Kam kaluar nëpër atë portë kaq shumë herë, teksa më çonin në gjykatë ose spital, dhe gjithmonë kam ëndërruar për ditën kur ato dyer do të hapeshin më në fund dhe të gjithë të burgosurit do të liroheshin nga ai vend shtypjeje. Kështu që rrëzimi i atyre dyerve mund të dukej si një akt simbolik për mediat e largëta. Por, nuk ndihej nëse e bëri dikë të sigurt brenda. Nëse ndodhi ndonjë gjë, ajo mori jetë njerëzish. Goditja e re nga autoritetet iraniane, të etur për të riafirmuar kontrollin, duket se sapo ka filluar.
Populli iranian ka vuajtur për dekada të tëra nga krimet e Republikës Islamike, e cila u ka mohuar të drejtat themelore të njeriut, ka burgosur mijëra njerëz dhe ka ekzekutuar shumë të tjerë që guxuan të ngrinin zërin. Shumë prej tyre janë në Evin.
Në vitin 2022, pata të njëjtin ndjesi kur Evin-i u përfshi nga zjarri pak pasi isha liruar. Nuk ishte gëzim, por frikë. Isha e dëshpëruar të merrja ndonjë lajm për miqtë e mi që mbaheshin atje, e tmerruar se mos ndodhte diçka e tmerrshme me ta ndërsa burgu digjej. I kërkova një miku, shtëpia e të cilit kishte pamje kah Evin-i, të më telefononte me video dhe të kthente ekranin e telefonit nga dritarja, që të shihja me sytë e mi burgun. Nuk pati asnjë ngushëllim në flakë, vetëm frikë për atë që do të vinte.
Për kaq shumë nga familjarët dhe miqtë e mi, tani është e njëjta frikë, duke parë lojërat e qeverive të cilave nuk u besojmë dhe demonstrimet e fuqisë të shoqëruara me heshtjen e papritur të mbrojtjes që ofron ligji. Ndërsa Irani po shembet, janë njerëzit e pambrojtur ata që janë më të ekspozuarit.
Gjatë këtyre 12 ditëve të fundit, të gjithë ishin ngjitur për telefona duke shpresuar se ajo që shihnim ishte thjesht një makth i çmendur nga i cili do të zgjoheshim. Ka qenë një tronditje. Filloi si një bombardim i paligjshëm i Iranit nga Izraeli, megjithëse askush nuk dukej se e quante të paligjshëm. Tani është përshkallëzuar në një luftë të vërtetë kundër Iranit, me ndërhyrjen e ShBA-së, dhe retorikën e ndryshimit të regjimit. Ky zgjerim i misionit ka qenë shqetësues, edhe për ne që kemi vuajtur nga regjimi iranian. Heshtja e komunitetit ndërkombëtar për këtë çështje, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, ka qenë alarmante.
Gjatë rastit tim si kur mbahesha peng, ngurrimi i Mbretërisë së Bashkuar për të pranuar ligjin dhe të drejtat ligjore ishte zhgënjyes për familjen tonë. Por, tani, pasojat janë shumë më të mëdha. Rrezikojmë që gjërat të përkeqësohen akoma më shumë.
Kur u ktheva në Britani, Keir Starmer ishte një nga të parët që më priti dhe bëri një foto. Dy vjet më parë më ftoi në zyrën e tij në Uestminster me aktiviste të tjera britaniko-iraniane, në Ditën Ndërkombëtare të Gruas, ndërsa premtoi se qeveria e tij do të mbështeste të drejtat e njeriut në Iran. Në opozitë nuk pati asnjë dyzim. Por, në qeveri ka pasur shumë më tepër paqartësi rreth angazhimit të Mbretërisë së Bashkuar ndaj të drejtës ndërkombëtare. Edhe dje pati një ngurrim të rrezikshëm nga ministrat e Starmerit për të kritikuar paligjshmërinë e aleatëve që i bashkohen luftës së Izraelit kundër Iranit. Pasojat ndihen kudo në Teheran, nga familjet e kapura midis një bombe dhe një shkëmbi të fortë. Ata janë ndier shumë të vetmuar.
Nëse Evin-i më mësoi diçka, ishte se liria nuk vjen nga bombat dhe brutaliteti, as nga pozat e zgjuara për kamerat. Ajo qëndron te lidhja njerëzore dhe empatia. Njerëzit në Iran, njerëzit në të gjithë Lindjen e Mesme - brenda burgut dhe jashtë tij - tani kanë shumë nevojë për pak më shumë nga kjo. /Telegrafi/


































