Ishulli Kharg - përmes të cilit rrjedhin 90% e eksporteve të naftës së Iranit - është padyshim objektivi më i ndjeshëm ekonomik i vendit, por terminali i eksportit deri më tani ka mbetur i paprekur gjatë gjithë fushatës së bombardimeve SHBA-Izrael, shkruan The Guardian.
Ekspertët thonë se bombardimi ose kapja e vendit nga forcat amerikane ka të ngjarë të shkaktojë një rritje të qëndrueshme të çmimeve të naftës që janë tashmë në rritje, pasi kjo do të përbënte heqjen dorë nga të gjithë eksportet ditore të naftës bruto të Iranit, transmeton Telegrafi.
"Mund të shohim çmimin prej 120 dollarësh për fuçi që pamë të hënën të shkojë në 150 dollarë nëse Kharg sulmohet. Është shumë jetik për tregjet globale të energjisë", tha Neil Quilliam, nga grupi i ekspertëve Chatham House.
Edhe pse SHBA-të kanë goditur 5,000 objektiva në dhe përreth Iranit, deri më tani janë përmbajtur nga bombardimi i infrastrukturës së naftës së vendit - megjithëse çmimet e naftës mbeten gati 20 dollarë për fuçi më të larta sepse frika e hakmarrjes iraniane në fakt e ka mbyllur Ngushticën e Hormuzit për trafikun e tankerëve.
Forcat ajrore të Izraelit goditën dy rafineri nafte dhe dy depo të shtunën, duke e zhytur Teheranin në atë që disa banorë e përshkruan si një errësirë "apokaliptike", ndërsa tymi i zi i dendur zbriti mbi kryeqytet. Por që atëherë nuk ka pasur sulme.
Kharg, një ishull korali pesë milje i gjatë në Gjirin Persik, është vendi ku përfundojnë tubacionet nga fushat e naftës së Iranit në qendër dhe në perëndim të vendit. I themeluar nga një konglomerat amerikan i naftës, Amoco, ai u pushtua nga Irani gjatë revolucionit të vitit 1979.
Ndërsa pjesa më e madhe e vijës bregdetare të Iranit është me baltë dhe shumë e cekët për cisterna shumë të mëdha të naftës bruto të përdorura nga industria e naftës, Kharg është mjaftueshëm afër ujërave të thella. Imazhet satelitore zbulojnë skela të mëdha ngarkimi që dalin nga bregu i tij lindor.
Në mënyrë tipike, midis 1.3 milion dhe 1.6 milion fuçi naftë në ditë kalojnë nëpër Kharg, megjithëse Irani rriti vëllimet në 3 milion në ditë në mesin e shkurtit, sipas bankës së investimeve JP Morgan, në pritje të një sulmi të udhëhequr nga SHBA-të. 18 milionë fuçi të tjera janë të ruajtura në Kharg si rezervë, shtoi banka.
Raportet e medias kanë lënë të kuptohet interesi i Shtëpisë së Bardhë, duke përfshirë një referencë të shkurtër në një raport të Axios të shtunën se zyrtarët kishin konsideruar "kapjen e Kharg". Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth, nuk e ka përjashtuar sulmin ndaj Iranit me forca tokësore, megjithëse nuk ka një numër të madh trupash amerikane në rajon.
Michael Rubin, një këshilltar i lartë i Pentagonit për Iranin dhe Irakun në administratën e George W. Bush, tha javën e kaluar se e kishte diskutuar idenë me zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë, duke argumentuar se kjo mund të jetë një mënyrë për të paralizuar ekonomikisht regjimin iranian.
"Nëse ata nuk mund ta shesin naftën e tyre, nuk mund të sigurojnë paga", tha ai.
Para ofensivës së fundit SHBA-Izrael, pjesa më e madhe e naftës bruto të Iranit nga Kharg eksportohej në Kinë. Por natyra e ndërlidhur e tregut do të thotë se një humbje e përhershme e furnizimit me eksport do të ndikonte në çmimet globalisht, në një kohë kur edhe 3.5 milionë fuçi të tjera në ditë, kryesisht nga Iraku, janë gjithashtu jashtë linje për shkak të mbylljes së Hormuzit.
Shkatërrimi i Kharg ose dëmtimi i vendit të eksportit "përmban rrezikun e shkaktimit të një rritjeje të çmimit të naftës që ndikon në ekonomi, e cila nuk do të binte me shpejtësi", argumenton Lynette Nusbacher, një ish-oficere e inteligjencës së ushtrisë britanike.
Izraeli nuk e sulmoi atë në luftën 12-ditore të verës së kaluar dhe infrastruktura e tij komplekse mund të zgjasë me vite për t'u riparuar. Ekziston gjithashtu një argument politik afatgjatë.
"Ishulli Kharg është mjaftueshëm i rëndësishëm për ekonominë iraniane saqë shkatërrimi i objekteve të tij do të braktiste çdo pretendim për të luftuar një luftë për të krijuar një të ardhme më të ndritur për Iranin", argumenton Nusbacher, sepse do t'i mohonte një regjimi pasardhës të ardhura jetësore nga nafta.
Një përpjekje për të pushtuar ishullin, duke pasur parasysh madhësinë e tij, ka të ngjarë të kërkojë një operacion të konsiderueshëm dhe të qëndrueshëm, më të madh se një ndërhyrje tipike e forcave speciale. Megjithëse një pushtim amerikan në teori do t'i jepte Shtëpisë së Bardhë ndikim mbi Teheranin, Quilliam argumentoi se ishte shumë e mundshme që një përpjekje e tillë të ishte vetë-shkatërruese.
“Nëse SHBA-të do ta kapnin atë, atëherë po e ndani industrinë iraniane të naftës. Irani do të kishte prodhim, por nuk do të mund të eksportonte, ndërsa SHBA-të nuk do të ishin në gjendje të prodhonin. Kjo do t’i vendoste tregjet në një situatë të vështirë; ky është një bllokim i vërtetë”, tha analisti. /Telegrafi/
