Mjekët shpjegojnë se gjaku gjatë kollitjes mund të vijë nga mushkëritë, fyti ose edhe nga hunda, ndërsa në disa raste mund të jetë shenjë e një gjendjeje që kërkon vlerësim të menjëhershëm mjekësor
Kollitja me gjak nga rrugët e frymëmarrjes në gjuhën mjekësore quhet hemoptizi. Edhe pse në shikim të parë kjo dukuri mund të duket shumë shqetësuese, mjekët theksojnë se në shumicën e rasteve shkaku nuk është i natyrës serioze.
Gjaku mund të kollitet nga mushkëritë, nga fyti ose nga hunda. Në varësi të shkakut, sasia e gjakut mund të jetë e vogël ose më e madhe dhe ndonjëherë shoqërohet me temperaturë të lartë, vështirësi në frymëmarrje ose kollë të fortë.
Sasi të vogla gjaku mund të jenë pasojë e irritimit ose e një infeksioni të rrugëve të frymëmarrjes, ndërsa sasi më të mëdha mund të kërkojnë ndihmë të menjëhershme mjekësore. Mjekët theksojnë se çdo hemoptizi e vërtetë duhet të vlerësohet nga një profesionist shëndetësor, sepse edhe sëmundjet serioze mund të fillojnë me simptoma të lehta.
Nuk është gjithmonë shenjë e një sëmundjeje të rëndë
Ekspertët theksojnë se kollitja e lehtë me gjak mund të shfaqet gjatë infeksioneve të rrugëve të sipërme të frymëmarrjes ose gjatë bronkitit viral.
Në disa raste, gjaku mund të vijë nga gjakderdhja nga hunda, kur gjaku rrjedh poshtë në fyt dhe më pas kollitet. Në këtë situatë, teknikisht nuk bëhet fjalë për hemoptizi.
Megjithëse shumë njerëz e lidhin kollitjen me gjak me tuberkulozin ose me kancerin e mushkërive, mjekët theksojnë se ky simptom nuk është gjithmonë tregues i një sëmundjeje të rëndë.
Gjaku në pështymë mund të vijë nga mushkëritë, fyti ose hunda. Megjithatë, sa herë që vërehet një simptomë e tillë, është e rëndësishme të konsultohet mjeku për të përcaktuar shkakun, transmeton Telegrafi.
Pse ndodh më shpesh kollitja me gjak
Shkaku më i zakonshëm është kolla e fortë ose infeksioni i rrugëve të frymëmarrjes. Kollitja e zgjatur mund të dëmtojë enët e vogla të gjakut në fyt ose në mushkëri dhe të shkaktojë gjak në sekrecione.
Sekrecioni me gjurmë gjaku mund të shfaqet gjatë infeksioneve të rrugëve të sipërme të frymëmarrjes ose gjatë bronkitit dhe zakonisht nuk është i rrezikshëm. Bronkiti ndonjëherë mund të zgjasë disa javë dhe të shoqërohet me kollë dhe sekrecion të përzier me gjak.
Kollitja me gjak mund të ndodhë edhe gjatë pneumonisë, gripit, COVID-19 ose ftohjes së rëndë.
Tek personat që vuajnë nga alergjitë sezonale ose kanë kanale nazale shumë të thata, mund të ndodhë që një sasi e vogël gjaku nga hunda të rrjedhë në fyt dhe më pas të pështyhet.
Nëse gjakderdhja përsëritet ose shkaku nuk është i qartë, rekomandohet konsultimi me mjekun.
Problemet me dhëmbët dhe stomakun
Ndonjëherë gjaku në pështymë mund të vijë nga problemet dentare. Gjakderdhja e mishrave të dhëmbëve, plagët në gojë ose larja shumë e fortë e dhëmbëve mund të shkaktojnë gjakderdhje të vogla që përzihen me pështymën.
Mjekët theksojnë se gjaku mund të vijë edhe nga stomaku ose ezofagu. Shkaktarët mund të jenë refluksi i acidit, ulçera në stomak, të vjella të forta ose dëmtimi i ezofagut.
Edhe ushqimet shumë pikante, alkooli dhe përdorimi i disa barnave antiinflamatore mund të irritojnë mukozën e stomakut dhe të shkaktojnë gjakderdhje.
Në këto raste, gjaku zakonisht është më i errët dhe mund të përzihet me ushqim.
Ngjyra dhe sasia e gjakut mund të ndihmojnë mjekun të përcaktojë burimin:
• gjaku i kuq i ndezur zakonisht vjen nga mushkëritë ose fyti
• gjaku rozë ose me shkumë zakonisht përzihet me sekrecionet nga mushkëritë
• gjaku i errët, i ngjashëm me llumin e kafesë, zakonisht vjen nga stomaku ose ezofagu
Sëmundjet kronike të mushkërive
Disa sëmundje kronike mund të shkaktojnë kollitje me gjak, përfshirë:
• sëmundjen kronike obstruktive të mushkërive
• fibrozën cistike
• tuberkulozin
• bronkiektazitë
Në raste më të rënda, kollitja me gjak mund të jetë pasojë e embolise pulmonare, një gjendje urgjente dhe potencialisht fatale që ndodh kur arteria pulmonare bllokohet nga një mpiksje gjaku.
Në këtë rast pacienti mund të ketë dhimbje në gjoks, vështirësi në frymëmarrje, rrahje të shpejta të zemrës dhe kollitje me gjak.
Kanceri i mushkërive
Në disa raste, kollitja me gjak mund të jetë një nga shenjat e kancerit të mushkërive.
Në fazat e hershme shpesh nuk ka simptoma të dukshme. Në fazat më të avancuara mund të shfaqen:
• kollë e vazhdueshme që përkeqësohet
• kollitje me gjak
• vështirësi në frymëmarrje
• dhimbje në gjoks ose në shpatull
• humbje e pashpjegueshme e peshës
• ngjirje e zërit
Kur duhet kërkuar ndihmë mjekësore
Kollitja me gjak bëhet më shqetësuese kur shoqërohet me simptoma të tjera.
Duhet kërkuar ndihmë urgjente mjekësore nëse shfaqen:
• vështirësi në frymëmarrje
• dhimbje ose shtrëngim në gjoks
• sasi e madhe gjaku gjatë kollitjes
• marramendje ose humbje ndjenje
• rrahje të shpejta të zemrës
• të vjella me gjak
Duhet të konsultohet mjeku edhe nëse gjaku shfaqet disa herë, nëse ka temperaturë, djersitje gjatë natës, humbje peshe, nëse personi është duhanpirës ose ka sëmundje të mushkërive.
Mjekët mund të rekomandojnë analiza të ndryshme, si radiografi të mushkërive, skaner CT, analiza të gjakut dhe të sekrecioneve, si dhe ekzaminime endoskopike të rrugëve të frymëmarrjes ose të traktit tretës.
Parandalimi
Kollitja me gjak nuk mund të parandalohet gjithmonë, por rreziku mund të zvogëlohet nëse:
• shmanget duhani dhe cigaret elektronike
• trajtohen në kohë infeksionet e frymëmarrjes
• kontrollohen mirë astma dhe sëmundjet kronike të mushkërive
Rekomandohet edhe përdorimi i lagështuesve të ajrit dhe spërkatësve për hundë nëse ajri i thatë shkakton gjakderdhje nga hunda, si dhe përdorimi i pajisjeve mbrojtëse nëse ekspozohemi ndaj pluhurit ose kimikateve. /Telegrafi/
