Gjashtë dilema kryesore për të ardhmen e kryeministrit britanik

E hëna ishte ndoshta dita më e vështirë për Sir Keir Starmer si kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar – por, në mënyrë të pazakontë, mund të quhet edhe një nga ditët e tij më të mira personalisht.
Nuk ka dyshim për “rrezikun” në të cilin ndodhej dhe për faktin që deputetët e Laburistëve “shikonin kah gropa” duke menduar të largonin kryeministrin.
Këto ishin fjalët e Ed Miliband, sekretarit të Energjisë, në BBC Breakfast këtë mëngjes.
Pyetja se a donin deputetët e Laburistëve të qëndronin pranë Sir Keir tashmë ka marrë përgjigje.
Megjithatë, ka ende shumë pyetje të tjera që mbeten pa përgjigje.
A është i sigurt Sir Keir Starmer në detyrën e tij?

Tani për tani, po.
Të hënën pasdite, Sir Keir u gjend në një situatë ku Anas Sarwar, lideri i Laburistëve Skocezë, ishte gati të kërkonte dorëheqjen e tij, ndërsa shumica e kabinetit qëndronin dukshëm të heshtur.
Shumë në Westminster arritën në përfundimin se kryeministri nuk do të përfundonte ditën pa dhënë dorëheqje – dhe kjo përfshinte të paktën disa zyrtarë në Downing Street.
Vlen të kujtohet sa delikate ishte situata në atë moment, vetëm për të theksuar madhësinë e arritjes politike të Sir Keir dhe të ekipit të tij në rikthimin e kontrollit.
Kur Sarwar u ngrit në Glasgow për të kërkuar dorëheqjen e kryeministrit, momenti kyç erdhi nga David Lammy, zëvendës-kryeministri – i cili postoi në X se “mandati i madh” i Sir Keir duhet të respektohej.
Kjo shkaktoi një valë mesazhesh të ngjashme nga pjesa tjetër e kabinetit dhe, pak më vonë, edhe nga ministrat e tjerë, deputetët dhe figurat kyçe të Laburistëve, transmeton Telegrafi.
Shfaqja e mbështetjes ishte produkt i një aksioni të intensifikuar nga ekipi i ngushtë i Sir Keir, disa prej tyre në pozita të përkohshme pas ditësh trazirash.
Ata u mblodhën në dhomën e kabinetit, e cila përkohësisht dhe dramatikisht u quajt “dhoma e luftës”, për të komunikuar përmes telefonit – duke udhëzuar ministrat të deklaronin mbështetjen për kryeministrin dhe duke sugjeruar formulime të përshtatshme për fjalët që duhej të përdornin.
Kur Sarwar dhe Sir Keir patën një bisedë të shkurtër dhe të tensionuar rreth orës 13:30 të së hënës, thuhet se Sir Keir iu përgjigj me një varg pyetjesh: Kush do ta zëvendësonte? Si do të përmirësonin shanset e Laburistëve? A ka një plan?
Pyetje të ngjashme u ngritën më pas nga “dhoma e luftës” e Sir Keir për deputetët që po hezitonin nëse duhet të mbështesnin një grusht shteti.
Sa gjatë është i sigurt Sir Keir?

Gjatë mesditës së së hënës, Sir Keir po luftonte për mbijetesë orë pas ore.
Tani ai nuk ndodhet më në atë situatë, por pikat e vështira pritet të shfaqen në javët e ardhshme, jo në muajt që vijnë.
Është e rëndësishme të jemi realistë – ashtu siç janë ata që janë pranë kryeministrit – për atë që nënshkrimet e mbështetjes që mori dje do të thonë dhe çfarë nuk do të thonë.
Po, në disa qarqe ka një moskuptim total ndaj idesë për të zëvendësuar një lider që fitoi me shumicë të madhe, dhe zemërim ndaj ndërhyrjes së Sarwar.
Një ministër i kabinetit shpërtheu ndaj – me fjalët fyese të hequra – duke thënë se “kush mendon se është ai që përpiqet të rrëzojë një qeveri Laburiste? Më pëlqen, por jam i zemëruar. E kuptoj që është i mërzitur se ndoshta nuk do të bëhet kryeministër, por nuk ka nevojë të tërheqë edhe ne me vete. Është një turp”.
Por të tjerë janë qartësisht të vetëdijshëm në mënyrë private se mbështetjet e tyre janë me kohë të kufizuar dhe se, në thelb, po rezervojnë pozicionin e tyre.
Në disa raste, kjo zgjat deri në zgjedhjet e majit, të cilat tani marrin një rëndësi edhe më të madhe në Westminster, pa përmendur pasojat e rëndësishme për atë se kush drejton qeveritë e dekoncentruara dhe këshillat nëpër Angli.
Megjithatë, disa besojnë se një krizë tjetër mund të vijë brenda më pak se tre javësh pas zgjedhjes së pjesshme të Gorton dhe Denton, ku Laburistët sfidohen nga të Gjelbrit në të majtë dhe nga Reform UK në të djathtë.
Çfarë po bën Wes Streeting?

Varet kë të pyesësh. Nuk mungojnë ata të besuar pranë Sir Keir që tani interpretojnë pothuajse çdo veprim të Sekretarit të Shëndetësisë përmes prizmit të dëshirës së tij për të kaluar në 10 Downing Street.
Dhe, për të qenë të drejtë, edhe disa që e admirojnë Streeting interpretonin vendimin e tij për të publikuar parakohësisht mesazhet e WhatsApp me Lord Mandelson në të njëjtën dritë. “Tregon lidership dhe është vendimtar”, tha një deputet mbështetës.
Streeting insiston, duke përfshirë edhe intervistën për BBC pas mbledhjes së kabinetit këtë mëngjes, se ai mbështet kryeministrin dhe dëshiron të fokusohet në uljen e listave të pritjes.
Megjithatë, vendimi i tij për të publikuar mesazhet e WhatsApp me Lord Mandelson jashtë procesit të kërkuar nga parlamenti, që përfshin Komitetin e Inteligjencës dhe Sigurisë, nuk do të kopjohet nga ministrat e tjerë të kabinetit.
E dimë këtë sepse, pas këtij lëvizjeje të Streeting, Zyrja e Kabinetit shpërndau një urdhër në qeveri që u ndalonte ta bënin.
Kërkesa më shpërthyese nga disa pranë kryeministrit është se Streeting qëndronte pas ndërhyrjes së Sarwar. Kjo mohohet.
Dhe dje, figura të ndryshme të Laburistëve pretendonin se një grup ministrash që mbështesin Streeting do të jepnin dorëheqjen nga qeveria para mbledhjes së Partisë Parlamentare Laburiste. Në mënyrë evidente, kjo ishte e gabuar.
Megjithatë, fakti që qarkullojnë kaq shumë thashetheme të tilla, dhe se pjesa më e madhe e tyre lidhet me Streeting, tregon sa e acaruara ka bërë marrëdhënia mes kryeministrit dhe sekretarit të tij të Shëndetësisë.
Kush janë kandidatët e tjerë për udhëheqje?

Angela Rayner përmendet si një pasardhëse e mundshme e Keir Starmer në Downing Street.
Emrat që u përmendën më shpesh nga kolegët e tyre Laburistë dje ishin - Streeting; Angela Rayner, ish-zëvendës-kryeministrja; Shabana Mahmood, sekretarja e Brendshme; John Healey, sekretari i Mbrojtjes dhe Ed Miliband, sekretari i Energjisë.
Megjithatë, shumica prej tyre përmenden më shpesh nga kolegët për të theksuar mangësitë dhe dobësitë e tyre sesa për të folur për përshtatshmërinë e tyre.
Kjo është pjesë e madhe e arsyeve pse Sir Keir ende është lider i Partisë Laburiste.
A do të ketë ndryshime të tjera në 10 Downing Street?
Shefi i stafit të kryeministrit, Morgan McSweeney, u largua të dielën, dhe pas tij, të hënën, u largua drejtori i komunikimit – personi i katërt që mban këtë titull në më pak se një vit.
Megjithatë, ekipi i reduktuar i kryeministrit po vazhdon të marrë lavdërime në të gjithë partinë për efektivitetin e operacionit për ta mbështetur atë.
Kjo mund të jetë një nga arsyet pse Sir Keir po merr kohë për të vendosur se kush do të mbajë këto pozita në mënyrë të përhershme.
Një ndryshim që pritet së shpejti është largimi i Sir Chris Wormald, i cili, si sekretar i kabinetit, është kreu i shërbimit civil.
Sir Chris u emërua nga Sir Keir në dhjetor 2024 – dhe brenda pak ditësh nga emërimi i tij, njerëzit në nivelet e larta të qeverisë tashmë shprehën rezervime të mëdha për të, duke vlerësuar nëse ky shërbëtor civil me përvojë ishte i përshtatshëm, duke marrë parasysh ambicien e qeverisë për të “riorganizuar shtetin”.
Sigurisht, Sir Keir e di se pas largimit të kaq shumë personave që ai vetë kishte emëruar, përgjegjësia për të bërë që gjërat të funksionojnë i bie vetëm atij.
A do të ndryshojë tani agjenda e qeverisë?

Kjo ndoshta është pyetja më e rëndësishme tani. Miliband paraqiti këtë mëngjes argumentin për kryeministrin që të jetë “më guximtar”.
Ka padyshim shumë deputetë Laburistë që do të donin që ai të ishte më majtas – thjesht, të ishte më i majtë në politikë.
Disa pjesë të agjendës së Sir Keir kanë qenë sfiduese për deputetët Laburistë, siç ka dalë në pah nga vendimet e tij për të ndryshuar kursin në disa çështje kontestuese.
McSweeney, shefi i stafit që u largua, shpesh ishte pika qendrore e disa nga këto kontestime. Tani do të mësojmë nëse vendimmarrja e Sir Keir mund të ndahet vërtet nga ndikimi i McSweeney në këtë mënyrë.
Shumë nga kjo mund të varet nga kush do të bëhet shefi i ri i përhershëm i stafit.
Dhe ndonëse deputetët Laburistë ishin entuziastë për performancën e Sir Keir në mbledhjen e Partisë Parlamentare Laburiste (PLP) të hënën në mbrëmje – ku ai deklaroi se do të luftonte kundër Reform UK dhe për “vendet që dua” – kjo nuk ndryshon faktin se po vijnë pika të mundshme tensioni politik, për shembull mbi reformat në sistemin SEND.
Një deputet skeptik Laburist tha: “Ai thotë se ka fituar çdo betejë në të cilën ka qenë. Nuk është e vërtetë – ai ka humbur çdo betejë që ka pasur me PLP-në. Dhe kjo situatë është e paqëndrueshme”. /Telegrafi/




















































