Me arkitekturë guximtare, mikpritje të nivelit botëror dhe infrastrukturë të re që po përshpejton zhvillimin e zonës, bregdeti verior i Shqipërisë, i pasur me plazhe, mund të shndërrohet në frontierën e fundit super-prime të pasurive të paluajtshme në Adriatik.
Në pikën më të ngushtë të Ngushticës së Korfuzit, distanca mes Shqipërisë dhe njërit prej ishujve më të frekuentuar turistikë të Greqisë është pak më shumë se një milje. Mjaftueshëm afër që, në një mbrëmje të qetë vere, të dëgjohen lehje qensh, zhurma motorësh dhe zëra të paqartë bisedash. Megjithatë, për shumëkënd, Shqipëria mbetet ende një mister.
Është një vend që pavarësisht se rrethohet nga destinacione mesdhetare pushimesh me histori të gjatë dhe nga disa më të reja në Ballkan, përfshirë Malin e Zi ende po përpiqet të afirmojë veten në këtë shekull, pasi për gjysmën e dytë të shekullit të kaluar ka qenë i izoluar nën një diktaturë komuniste.
Megjithatë, disa pjesë të vijës bregdetare shqiptare, e cila shtrihet rreth 300 milje, tashmë janë zbuluar dhe po zhvillohen me shpejtësi. Dhe kjo nuk është për t’u habitur, kur gjiret e qeta me zhavorr të Rivierës Shqiptare në jug të vendit ndajnë të njëjtin det me një blu po aq mbresëlënëse sa ajo e Korfuzit.
Sapo Shqipëria nisi të hapte kufijtë për të huajt në vitin 1991, pas vdekjes së diktatorit Enver Hoxha në vitin 1985 dhe dobësimit të regjimit, qytetet bregdetare të jugut Saranda, Dhërmiu, Ksamil, filluan të tërheqin udhëtarë që kërkonin destinacione jashtë rrugëve të zakonshme.
Bregdeti i veriut të Shqipërisë, megjithatë, mbetet ende pak i njohur për shumicën jashtë rajonit. Deri në fillim të viteve ’90, as vetë shqiptarët nuk lejoheshin t’i afroheshin detit në këtë zonë. Sot, qyteti bregdetar i Shëngjinit i njohur për perëndimet e tij të diellit është një destinacion i preferuar për banorët e Tiranës, vetëm pak më shumë se një orë larg me makinë, si dhe për familjet që vijnë për ditë nga Kosova fqinje.
Por ndjesia e eksplorimit të së panjohurës mbetet ende e fortë, ndërsa udhëton pak më në veri përgjatë rrugës Rruga Riviera drejt Ranës së Hedhun një dunë gjigante që ngrihet deri në pyje me pisha, duke i dhënë emrin që do të thotë “rërë e hedhur”.
Pikërisht në këtë zonë, në një vend me izolim të paprekur dhe qetësi absolute, po merr formë projekti i parë luksoz i rajonit - Dukagjini Resort - i shtrirë në një sipërfaqe prej 27 hektarësh, që zbret nga kodrat shkëmbore drejt një plazhi me rërë të artë.
Ky është projekti i parë në Shqipëri i zhvilluesve kosovarë të Dukagjini Group. Arkitekti i tij është Chris Precht, nga studioja eksperimentale austriake Studio Precht, e fokusuar në arkitekturë ekologjike. Ai tashmë është bërë i njohur në Shqipëri për dizajnet e tij eksperimentale që përdorin materiale natyrore me ndikim minimal në mjedis, përfshirë edhe instalacionin Eden Park në zyrën e kryeministrit Edi Rama. Precht është gjithashtu vizionari pas projektit The Northern, pranë Shëngjinit, në bashkëpunim me W10 Architects, ku apartamentet dalin në mënyrë dramatike nga një faqe shkëmbore përgjatë një rruge malore të thepisur.
“Milionerët tashmë po vërshojnë në jug të Shqipërisë, por ky është projekti i parë i nivelit të lartë në veri.”
Ndërsa The Northern është ende në fazë planifikimi - megjithëse 43 njësitë e tij po shiten me ritëm të shpejtë, kryesisht për kosovarë dhe shqiptarë - Dukagjini Resort tashmë po ngrihet nga shkëmbinjtë. Në pjesën më të lartë ndodhen Dukagjini Residences gjithsej 189 njësi, të shpërndara në 11 ndërtesa të ulëta të veshura me gur, me harqe të gjera që duken si sy që zgjohen përballë pamjeve të qeta ku deti shkrihet me qiellin. Natën, këto hapësira të ndriçuara shkëlqejnë si kuti xhevahiresh mes kodrave të errëta dhe të pabanuara.
Veçmas, edhe 187 rezidenca të tjera, të shpërndara në 20 blloqe, formojnë Veranda Village, përgjatë rrugës që zbret drejt plazhit, ku një hotel pesë yje i veshur me dru do të ndërtohet direkt mbi rërë.
“Kjo është më shumë se një zhvillim - është një pikë referimi dizajni që do të ripërcaktojë këtë segment të bregdetit shqiptar. Arkitektura ndjek terrenin, nuk imponohet mbi të,” thotë Brandan Mativi, themelues i Capital Point | Forbes Global Properties. “E qetë, e gjerë, e përjetshme,” shton ai, ndërsa shikon Adriatikun që shkëlqen, me ndalesën e radhës diku pranë thembrës së çizmes italiane.
I gjithë zhvillimi ka efektin “wow”, falë arkitekturës së tij pioniere dhe ambicies në një lokacion të ri. Interierët janë minimalistë dhe modernë. Në mesin e faciliteteve përfshihen parking nëntokësor, concierge, dyqane dhe restorante. Ndërkohë, hoteli buzë plazhit pjesë e brendit Swissôtel- do të ketë “vibe zen dhe natyre”, sipas Mativit, ndërsa kazinoja, spa-ja dhe marina e vogël do të sigurojnë frekuentim gjatë gjithë vitit nga elita e pasur e Tiranës që kërkon arratisje nga qyteti.
“Kjo është vetëm fillimi për zonën. Milionerët tashmë po shkojnë drejt jugut të Shqipërisë, por ky është projekti i parë high-end në veri. Brenda tetë muajve nga nisja e ndërtimit, është shitur 60% e projektit, edhe pse përfundimi është ende dy vite larg,” thotë Mativi.
Një element spektakolar janë pishinat e rezidencave, të gdhendura nga shkëmbi natyror dhe të projektuara në formë kantileveri mbi shpatin e kodrës. Nga 12 penthouse-t e kësaj pjese të projektit, Mativi ka siguruar tre më të mirat dy të parat përballë detit, ku nga xhakuzi në tarracë je vetëm ti dhe oqeani i pafund, si dhe më i madhi dhe më i larti në pjesën e pasme - për të tërhequr blerës ndërkombëtarë.
Sipas tij, tregu i ulët dhe i mesëm i Shqipërisë rreth mbi 2 milionë euro tërheq kryesisht evropianë lindorë, veçanërisht nga Polonia dhe Çekia. Ndërsa segmenti më i lartë prona mbi 1 milion euro ka më shumë gjasa të tërheqë blerës nga Mbretëria e Bashkuar dhe SHBA.
“Këto penthouse aktualisht janë të çmuara 1.6 milionë euro, në fillim të ndërtimit, por deri në përfundim në vitin 2028, çmimet do të jenë dyfishuar,” parashikon ai.
Edhe pse sot ky lokacion është ende jashtë rrugëve të zakonshme, kjo do të ndryshojë brenda dy viteve të ardhshme, me ndërtimin e një bypass-i të ri që do ta afrojë Tiranën vetëm 45 minuta larg Shëngjinit. Një tjetër zgjerim autostrade do të krijojë lidhje të shpejtë me Malin e Zi - një hotspot në zhvillim për milionerët e kriptovalutave me jahte.
Ndërsa kryeqyteti shqiptar po tërheq vëmendje me kullat e tij inovative, është pikërisht arkitektura moderne që po del nga kodrat me pisha dhe shkëmbinj në një zonë që ishte e ndaluar vetëm 35 vite më parë, ajo që po vendos një destinacion krejtësisht të ri në hartën e banimit luksoz.
“Kjo është një reflektim i drejtimit ku po shkon Shqipëria,” thotë Mativi. Dhe në kohë të trazuara, pikërisht ky lloj izolimi i dizajnuar i shoqëruar me potencial real investimi - është ajo që kërkojnë të pasurit e botës./Forbes
