Njerëzit po kthehen në Hënë për herë të parë në 50 vjet - gjithçka që duhet të dini rreth misionit të NASA-s
Për herë të parë në më shumë se gjysmë shekulli, njerëzit po përgatiten të rikthehen në Hënë.
Misioni Artemis II i NASA-s, i planifikuar për në shkurt të këtij viti, do të dërgojë katër astronautë të guximshëm në një udhëtim rreth Hënës, përpara se të kthehen në atmosferën e Tokës me një shpejtësi rekord prej afërsisht 40,000 km/h.
Edhe pse udhëtimi nuk do të përfshijë një ulje në Hënë, ai përfaqëson një hap kyç në planin e Shteteve të Bashkuara për të vendosur një prani njerëzore afatgjatë përtej orbitës së ulët të Tokës.
Ja një informacion i plotë mbi misionin Artemis II dhe pse duhet ta ndiqni kur të lansohet.
Çfarë është Artemis II?
Artemis II është misioni i dytë në programin Artemis të NASA-s, i nisur në vitin 2017 për të kthyer njerëzit në Hënë dhe përfundimisht për të dërguar astronautët në Mars.
Ai gjithashtu do të ofrojë të dhëna të rëndësishme që do të përdoren për misionet e ardhshme në Hënë.
Kjo vjen pas Artemis I, një fluturim prove pa ekuipazh që orbitoi me sukses Hënën në fund të vitit 2022, shkruan euronews.
Për Artemis II, astronautët do të fluturojnë në anijen e re kozmike Orion të NASA-s, e cila do të lansohet me raketën Space Launch System (SLS).
Do të jetë hera e parë që njerëzit kanë fluturuar me të dyja mjetet dhe hera e parë që ndonjë ekuipazh ka udhëtuar pranë Hënës që nga Apollo 17 në vitin 1972.
Kur do të ndodhë?
NASA ka shtyrë udhëtimin e ardhshëm të astronautëve në hënë për shkak të temperaturave të ftohta në vendin e lëshimit.
Lëshimi i parë i Artemis në Hënë me një ekuipazh tani është planifikuar jo më herët se 8 shkurti, dy ditë më vonë se sa ishte planifikuar.
Pse misioni nuk do të ulet në Hënë?
Ndryshe nga misionet e mëvonshme Artemis, Artemis II nuk është projektuar për të dërguar astronautët në sipërfaqen hënore.
Në vend të kësaj, ekuipazhi do të orbitojë Hënën, duke kaluar rreth anës së saj të largët përpara se të kthehet në Tokë.
Misioni është menduar si një provë e plotë nga fillimi në fund e sistemeve që përfundimisht do të përdoren për misionet e zbarkimit.
NASA po përdor Artemis II për të vërtetuar se teknologjitë e saj të anijes kozmike, raketave dhe mbështetjes së jetës janë mjaftueshëm të sigurta dhe të besueshme për të transportuar njerëzit në hapësirë .
Artemis II pasqyron Apollo 8, misionin e vitit 1968 që dërgoi për herë të parë astronautët rreth Hënës pa u ulur.
Cila është rëndësia e këtij misioni?
Edhe pse mund të duket modeste në krahasim me një ulje në Hënë, Artemis II mbart peshë të konsiderueshme politike dhe strategjike.
Dërgimi i njerëzve përtej orbitës së ulët të Tokës kërkon angazhime financiare afatgjata, teknologji të besueshme dhe mbështetje të qëndrueshme politike.
Misionet me ekuipazh sinjalizojnë seriozitet në një mënyrë që misionet robotike nuk e bëjnë, duke u dhënë partnerëve ndërkombëtarë dhe kompanive tregtare besimin për të përafruar planet e tyre me afatet kohore të NASA-s.
“Ky është një moment historik për NASA-n dhe programin Artemis sepse do të jetë hera e parë që një ekuipazh njerëzish do të shohë anën e largët të Hënës dhe është një moment kaq i rëndësishëm në qëllimin përfundimtar të NASA-s për të rikthyer dy këmbë, këmbë njerëzore, në sipërfaqen hënore”, tha John Pernet-Fisher, studiues në Universitetin e Manchesterit.
"Është gjithashtu emocionuese sepse është një arritje e madhe teknologjike”, shtoi ai.
Kush do të jetë në bord?
Ekuipazhi i Artemis II do të përbëhet nga katër astronautë, përfshirë tre amerikanë, Reid Wiseman, Victor Glover dhe Christina Koch, dhe një kanadez, Jeremy Hansen.
Pjesëmarrja e Kanadasë thekson natyrën ndërkombëtare të programit Artemis, i cili tani përfshin më shumë se 60 vende të nënshkruara në Marrëveshjet Artemis.
Çfarë do të bëjnë astronautët gjatë misionit?
Menjëherë pas nisjes, ekuipazhi do të fillojë testimin e sistemeve kryesore të mbështetjes së jetës të Orionit, duke përfshirë pajisjet e ajrit, ujit dhe sigurisë.
Kjo do të jetë gjithashtu hera e parë që astronautët testojnë një sistem tualeti në hapësirë të thellë - një përmirësim i dukshëm nga epoka e Apollos, kur ekuipazhet mbështeteshin në të ashtuquajturat "tuba lehtësuese".
“SLS dhe moduli Orion që do të vendoset sipër tij janë në thelb gjenerata e ardhshme e teknologjisë së raketave”, tha Pernet-Fisher.
"Pra, në kohën e Apollos, kishim Saturn V me modulin Apollo sipër. Këto janë ekuivalentët modernë, dhe konkretisht SLS, Sistemi i Lansimit në Hapësirë, është projektuar të jetë një raketë aq e madhe saqë është në fakt e aftë të shkojë edhe pak më tej në të ardhmen", shtoi ai.
Sipas tij, nëse NASA vazhdon në këtë rrugë, "mund të shohë misione në Mars, mund të shohë gjëra që shkojnë më thellë në hapësirë, për shembull, është sugjeruar se është mjaft i fuqishëm për të arritur Jupiterin”.
Sa pritet të zgjasë misioni?
Rreth 10 ditë, nga lëshimi deri në ulje.
Çfarë vjen pas Artemis II?
Nëse misioni është i suksesshëm, ai do të hapë rrugën për Artemis III dhe misionet e ardhshme që synojnë ndërtimin e një pranie njerëzore në dhe përreth Hënës, duke përfshirë stacionin hapësinor Lunar Gateway.
Prodhuar në Evropë
Anija kozmike Orion mbështetet në Modulin e Shërbimit Evropian të prodhuar në Gjermani për ajër, ujë dhe shtytje.
Është një modul cilindrik që siguron energji elektrike, ujë, oksigjen dhe azot, si dhe e mban anijen kozmike në temperaturën dhe kursin e duhur. /Telegrafi/


