Shefi i OKB-së u ka thënë shteteve anëtare se organizata është në rrezik të “kolapsit të afërt financiar”, duke përmendur tarifat e papaguara dhe një rregull buxhetor që e detyron organin global të kthejë paratë e pashpenzuara.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, ka folur vazhdimisht për përkeqësimin e krizës së likuiditetit në të cilën ndodhet organizata, por ky është paralajmërimi i tij më i ashpër deri më tani dhe vjen ndërsa kontribuesi kryesor i saj është se Shtetet e Bashkuara po tërhiqen nga multilateralizmi në shumë fronte.
“Kriza po thellohet, duke kërcënuar zbatimin e programit dhe duke rrezikuar kolapsin financiar. Dhe situata do të përkeqësohet më tej në të ardhmen e afërt”, shkroi Guterres në një letër drejtuar ambasadorëve të datës 28 janar.
SHBA-të kanë shkurtuar fondet vullnetare për agjencitë e OKB-së dhe kanë refuzuar të bëjnë pagesa të detyrueshme në buxhetet e tyre të rregullta dhe ato paqeruajtëse.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e ka përshkruar OKB-në si organizatë me “potencial të madh”, por tha se ajo nuk po e përmbush këtë potencial dhe ka krijuar një Bord Paqeje, i cili disa kanë frikë se mund ta minojë organin e vjetër ndërkombëtar.
E themeluar në vitin 1945, OKB-ja ka 193 shtete anëtare dhe punon për të ruajtur paqen dhe sigurinë ndërkombëtare, për të promovuar të drejtat e njeriut, për të nxitur zhvillimin social dhe ekonomik dhe për të koordinuar ndihmën humanitare.
Në letrën e tij, Guterres tha se “vendimet për të mos respektuar kontributet e vlerësuara që financojnë një pjesë të konsiderueshme të buxhetit të rregullt të miratuar tani janë njoftuar zyrtarisht”.
Por, ai nuk tha se për cilin shtet ose shtete po i referohej.
Sipas rregullave të OKB-së, kontributet varen nga madhësia e ekonomisë së secilit shtet anëtar.
SHBA-të përbëjnë 22% të buxhetit bazë, të ndjekura nga Kina me 20%.
Por deri në fund të vitit 2025, kishte një rekord prej 1.57 miliardë dollarësh në detyrime të papaguara, sipas Guterres, pa i përmendur ato.
“Ose të gjitha shtetet anëtare duhet të respektojnë detyrimet e tyre për të paguar plotësisht dhe në kohë - ose shtetet anëtare duhet të rishikojnë rrënjësisht rregullat tona financiare për të parandaluar një kolaps të afërt financiar”, tha ai.
Guterres ngriti një grup pune për reformën vitin e kaluar, të njohur si UN80, i cili synon të ulë kostot dhe të përmirësojë efikasitetin.
Për këtë qëllim, shtetet ranë dakord të shkurtojnë buxhetin e vitit 2026 me rreth 7% në 3.45 miliardë dollarë.
Megjithatë, Guterres paralajmëroi në letër se organizata mund të mbetet pa para deri në korrik. /Telegrafi/
