Studiuesit finlandezë zbuluan se heqja e pjesshme e meniskut te osteoartriti shpesh nuk sjell përmirësim afatgjatë, ndërsa alternativat konservative në shumë raste japin rezultate më të mira
Operacioni që shpesh aplikohet te osteoartriti i gjurit, heqja e pjesshme artroskopike e meniskut, mund të mos u sjellë pacientëve përfitimin e pritur. Sipas një studimi të ri, kjo ndërhyrje madje mund ta përkeqësojë shëndetin afatgjatë të gjurit.
Në çfarë përfundimi arritën studiuesit nga Finlanda?
Studiuesit nga Finlanda publikuan rezultatet e hulumtimit në revistën The New England Journal of Medicine, duke theksuar se pacientët të cilëve u ishte hequr pjesa e dëmtuar e meniskut, gjatë dhjetë vjetëve në vijim kishin rezultate më të dobëta krahasuar me personat që kishin kaluar të ashtuquajturin operacion "të rremë", pa heqje të kërcit.
Te pjesëmarrësit e grupit kontrollues u regjistruan më pak dhimbje në gju, lëvizshmëri më e mirë dhe përparim më i ngadalshëm i osteoartritit, krahasuar me personat që kishin bërë meniscektomi.
Çfarë është menisku dhe pse dëmtohet?
Menisku është një kërc i fortë, elastik, në formë të shkronjës C, që ndodhet në gju dhe shërben si amortizues ndërmjet kockës së kofshës dhe asaj të kërcirit. Çarja e meniskut mund të ndodhë si pasojë e një rrotullimi të papritur të gjurit, por dëmtimet shumë më shpesh zhvillohen me kalimin e viteve.
Te personat e moshuar, dëmtimi i meniskut shpesh shfaqet së bashku me osteoartritin. Shumica e njerëzve me artrit të gjurit kanë edhe ndryshime në menisk, ndërsa shumë prej atyre që kanë menisk të dëmtuar vuajnë njëkohësisht edhe nga osteoartriti.
A është menisku vërtet shkaku kryesor i dhimbjes?
Për vite me radhë është besuar se pikërisht dëmtimi i meniskut është burimi kryesor i dhimbjes në gju. Megjithatë, ekspertët sot vlerësojnë se situata nuk është aq e thjeshtë.
Kirurgu ortoped dhe specialisti i mjekësisë sportive, Dr. Klint Sope nga qendra mjekësore Cedars-Sinai, ka deklaruar se më parë mjekët shpesh nuk e dallonin dhimbjen e shkaktuar nga artriti nga ajo që lidhej me meniskun.
Udhëheqësi i studimit, Dr. Teppo Järvinen nga Universiteti i Helsinkit, ka theksuar se gjithnjë e më shumë prova tregojnë se mjekësia, ndoshta për vite me radhë, nuk e ka trajtuar shkakun e vërtetë të problemit.
Sipas tij, dëmtimi i meniskut shpesh shihet në imazheri, por nuk duket të jetë shkaku i vetëm apo kryesor i dhimbjes. Ai shton se ndryshimet në menisk janë shumë të shpeshta te personat e moshës së mesme dhe të moshuar, madje edhe te ata që nuk kanë asnjë simptomë. Për këtë arsye, është pak e mundshme që vetëm menisku të jetë përgjegjës për shqetësimet.
Ekspertët mendojnë se rol të rëndësishëm luajnë edhe proceset e ndërlikuara të inflamacionit kronik në organizëm. Sot dihet se ndërmjetës të ndryshëm inflamatorë, si citokinat, interleukinat dhe proteina TNF-alfa, mund të ndikojnë në shfaqjen dhe mbajtjen e dhimbjes te osteoartriti, transmeton Telegrafi.
Cilat janë alternativat ndaj operacionit të meniskut?
Mjekët theksojnë se operacioni nuk është gjithmonë zgjidhja e parë, as më e mira. Në shumë raste, gjurit duhet t’i jepet kohë për rikuperim dhe trajtimi duhet të përqendrohet në metoda konservative.
Kjo nënkupton përdorimin e barnave antiinflamatore, terapi fizikale, pushim, ftohje të gjurit dhe aktivitet fizik të përshtatur. Ngasja e biçikletës shpesh rekomandohet, sepse e shkarkon nyjën, ndërkohë që ruan lëvizshmërinë.
Te disa pacientë mund të ndihmojnë edhe terapitë me injeksione, si kortikosteroidet, acidi hialuronik ose terapia PRP, e cila përdor plazmën e gjakut të pasur me trombocite.
Dr. Sope thotë se ende kryen meniscektomi, por vetëm në raste shumë specifike, kur menisku është zhvendosur nga pozicioni i tij dhe shkakton probleme shtesë, si dhe kur metodat e tjera të trajtimit nuk kanë dhënë rezultat. Te osteoartriti i avancuar, zëvendësimi i plotë i gjurit mund të jetë zgjidhje më racionale sesa heqja e meniskut.
Kur operacioni ka megjithatë kuptim?
Ekspertët theksojnë se trajtimi kirurgjik vazhdon të ketë rol të rëndësishëm te dëmtimet akute traumatike të gjurit, sidomos kur është e nevojshme të ruhet ose të rindërtohet menisku.
Megjithatë, te shumica e dëmtimeve të zakonshme degjenerative dhe te dhimbja kronike, rezultatet afatgjata tregojnë se qasjet alternative shpesh japin efekt më të mirë sesa operacioni.
Pse edhe operacioni "i rremë" solli përmirësim?
Është interesante se pjesëmarrësit e grupit kontrollues, gjatë procedurës, megjithatë iu nënshtruan artroskopisë diagnostike. Gjatë këtij veprimi, në gju injektohet tretësirë fiziologjike, në mënyrë që nyja të shpëlahet dhe kamera të ketë pamje më të qartë.
Sipas Dr. Sope, pikërisht kjo shpëlarje e nyjës mund të ketë ndikuar në uljen e dhimbjes, sepse mund të ketë larguar një pjesë të substancave inflamatore që marrin pjesë në shfaqjen e simptomave.
Për këtë arsye, disa ekspertë vlerësojnë se operacioni "i rremë" ndoshta nuk ka qenë plotësisht pa efekt, por edhe vetë procedura mund t’u ketë sjellë pacientëve një lehtësim të caktuar. /Telegrafi/