U botua numri i pestë i “Akademisë”

Numri i pestë i revistës për kulturë, gjuhë dhe media, “Akademia”, i më të madhes revistë kulturore në Kosovë, ka dalë nga shtypi këtë të mërkurë dhe nga dita e nesërme mund ta gjeni në redaksinë e gazetës “Epoka e re” dhe në librarinë “Artini” në Prishtinë.

Në këtë numër të revistës hapësirë më e madhe i është lënë poezisë. Janë botuar në këtë numër dhjetëra poezi nga autorë suedezë, francezë, anglezë, gjermanë, italianë, sllavë, turq, shqiptarë etj. Por, përpos poezi, janë botuar edhe intervista, ese, letra, recensione, drama, analiza sociale, mediatike, kulturore.

Revista prej 565 faqesh nis me një paraparathënie shkruar nga botuesi, i cili tregon për iniciativën dhe për nevojën e botimit të kësaj reviste dhe vazhdon me një parathënie shkruar nga redaksia e revistës, në të cilën prezantohen synimet e deritashme dhe ato të ardhshme të anëtarëve të redaksisë.

Në këtë numër të revistës janë përfshirë dy intervista, një e realizuar me Haruki Murakamin nga shkrimtarja Deborah Treisman dhe një tjetër e realizuar me Milan Kunderën nga gazetarja Olga Carlisle, në të cilat këta dy shkrimtarë, ndër më të mëdhenjtë e letërsisë së përbotshme, flasin për veprat e veta, për procesin e shkrimit të tyre, për dëshirat dhe pëlqimet, për të metat dhe për veçoritë e disa prej veprave, njerëzve dhe kafshëve që pëlqejnë.

Po në këtë numër të revistës, me rastin e 65-vjetorit të lindjes, është realizuar edhe një intervistë me shkrimtarin Adem Gashi nga Berat Armagedoni, në të cilën Gashi rrëfen për jetën e vet, për veprat e veta dhe të shkrimtarëve të tjerë nga Kosova, për punët dhe për punërat e disa institucioneve e të disa “studiuesve” që krekosen me thirrjet shkencore e me librat e vet shkencorë, të cilëve Gashi ua përmend të metat një nga një.

Së këndejmi, në këtë numër të revistës është botuar edhe një letër e Tiziano Terzanit dërguar Oriana Fallacit, një letër e John Lennonit dërguar Yoko Onos, një letër e Frida Kahlos dërguar Diego Riverës, një letër e John Keatsit dërguar Fanny Brawnes, një letër e Rainer Maria Rilkes dërguar një poeti të ri i cili i kërkon ndihmë për t’u bërë poet, një letër e Albert Camus për mësuesin e vet.

Në rubrikën eseistikë është botuar një ese e gjatë e stilistes Susan Sontag “Mbi stilin”, një ese e publicistit Agron Shala për "dashurinë dhe dashamirësinë" e popullit shqiptar dhe popujve të tjerë për Amerikën.

Në rubrikën kritikë/recensione janë botuar disa këndvështrime për vepra letrare nga Resmije Kryeziu, Albin Mehmeti, Hajdin Morina, Irena Gjoni, Majlinda Zorba.

Në rubrikën e prozës, për herë të parë në gjuhën shqipe, është përkthyer dhe botuar kapitulli i dytë (të parin e gjeni në numrin pararendës të revistës) i romanit të shkrimtarit francez Gustave Flobert, “Buvar dhe Pekyshe”, një tregim i Charles Bukowskit, një tregim i shkrimtarit turk Aziz Nesin, një mbresë nga Michael Schmidt-Salomon dhe Lea Salomon, një tregim i ripunuar nga Gazmend Bërlajolli, një nga Shpëtim Selmani dhe një
nga Bujar Meholli.

Në rubrikën e poezisë janë botuar poezi nga: Leonard Cohen, Neeli Cherkovski, Michael Mcclure, Gregory Corso, Charles Bukowski, Erich Fried, Pol Elyar, Charles Baudelaire, Stefan Simić, Danilo Kiš, Anna Bagriana, Ivan Gundulić, Jevrem Brković, Miroslav Krleža, Phil Bosmans, Roman Skiba, Šuri Grigorjevu, Tadeusz Rózewicz, Jacques Prevert, Bertolt Brecht, Orhan Veli Kanik, Andrew Singer, Enzo Santese, Marina Torossi Tevini, Erik Axel Karlfeldt, Harriet Löwenhjelm, Nils Ferlin, Karin Boye, Harry Martinson, Artur Lundkvist, Solveig von Schoultz, Ebba Lindqvist, Maria Wine, Elsa Grave, Sonja Åkesson, Tomas Tranströmer, Bodil Malmsten, Göran Tunström, Eva Ström, Bruno K. Öijer, Göran Sönnevi, Iliaz Bobaj, Linditë Ramushi Dushku.

Në rubrikën e dramës është botuar, për herë të parë, një dramë e dramaturgut Haqif Mulliqi.

Në rubrikën e gjuhës është botuar një studim gjuhësor i studiuesit të gjuhës Qemal Murati dhe një i profesor Ragip Gjoshit.

Në rubrikën e medias është botuar një studim i teoricienit dhe studiuesit kroat të mediave, profesor Stjepan Malović, dhe një studim nga Shpresë Mulliqi për rëndësinë e fotogazetarisë në kohën e luftës në Kosovë.

Në rubrikën reportazhe janë përkthyer dhe botuar për herë të parë në gjuhën shqipe pesë reportazhe të Ernest Hemingwayt dhe një reportazh i publicistit Agron Shala për një nga fshatrat e bukur të Korçës.

Në fushën shoqëria është botuar teksti i profesor Sabri Kiçmarit për filozofinë dhe etikën politike të Ukshin Hotit. Ndërkaq, në rubrikën e fundit, trashëgimia, studiuesi i trashëgimisë kulturore, Klodian Gjoni, ka shkruar për qytetin antik të Antigonesë.

Për këtë numër të revistës kanë përkthyer: Salajdin Salihu, Fadil Bajraj, Rexhep Maloku,
Gazmend Bërlajolli, Shpresë Mulliqi, Verjon Fasho, Leonora Buçinca, Rrona Jaka, Roland Çipa, Ismet Daci, Ibrahim Kelmendi, Qerim Raqi, Fahredin Shehu, Fatijona Bajraj)

Më poshtë përmbajtja e revistës me tituj të shkrimeve dhe autorë të tyre.

PARAPARATHËNIE 7PARATHËNIE 13INTERVISTAFlet Haruki MurakamiBOTA E PËRTEJME E HARUKI MURAKAMIT 17Flet Milan KunderaBISEDË ME MILAN KUNDERËN 35Flet Adem GashiNUK I GJEJ ILAÇ PANDERSHMËRISË SË PUSHTETARËVE 45LETRATIZIANO TERZANILETËR PËR ORIANA FALLACIN 65JOHN LENNONLETËR DASHURIE PËR YOKO ONO 75FRIDA KAHLOSLETËR DASHURIE PËR DIEGO RIVERËN 79JOHN KEATSLETËR DASHURIE PËR FANNY BRAWNE 81RAINER MARIA RILKELETRA PËR POETIN E RI 83ALBERT CAMUSLETËR PËR MËSUESIN TIM 87ESEISTIKËSUSAN SONTAGMBI STILIN 91AGRON SHALAZOTI E BEKOFTË “AMERIKËN”!: 111KRITIKË/RECENSIONERESMIJE KRYEZIUDHEMBJA INDIVIDUALE, E PËRBOTSHME 121ALBIN MEHMETIFAKTI DHE FIKSIONI NË LETËRSI 127HAJDIN MORINA“BRITMAT E SHPIRTIT” KA PASURUAR GALERINË E PERSONAZHEVE FEMRA NË LETËRSINË SHQIPTARE 135IRENA GJONIGJIN BARDHELA I ARBRESH. ETJA E GURËZUAR, ROMAN QË LË SHENJË TË PATJETËRSUESHME NË LETRAT SHQIPE TË ÇDO KOHE 143MAJLINDA ZORBAPOEZI E MENDIMEVE DHE EMOCIONEVE NË DIMENSIONIN KOHOR 151PROZËGUSTAVE FLAUBERTBUVAR DHE PEKYSHÉ 160CHARLES BUKOWSKINJË QYTET I MBRAPSHTË 191AZIZ NESINPO SHKOJMË DREJT HUMNERËS 197MICHAEL SCHMIDT-SALOMON DHE LEA SALOMON(LAJBNICI NUK ISHTE BISKOTË GJALPI) 201GAZMEND BËRLAJOLLIFËLLANZAT 205SHPËTIM SELMANIDASHURI NË BEOGRAD 217BUJAR MEHOLLIKAMERIERJA AUDARA 229POEZILEONARD COHENPSE E DUA FRANCËN 243ASNJËHERË 244SHËLBUESI IM 244BILE EDHE TASH 245HILEQARI 246ZBAVITJA 246SUGJERIME 246MË FALNI 247SHKRIMTARË TË TJERË 247ROSHI 248NEELI CHERKOVSKINJË POEZI PËR PAQEN 249PARISI I PARË NGA AUTOBUSI 250ÇDO MËNGJES 251TË DËSHMUAR DHE TË MALLKUAR 251NUK E KUPTOJ KËTË 253MICHAEL MCCLUREEGËRSIA 255TASH NDIEJ ERËN E GJYSHES SIME TEKSA AJO MË 256FANTAZITË E VOGLA 257FYTYRA E NJERIUT 258DUKE LEXUAR PATERSONIN ME ZË TË LARTË 258GREGORY CORSOHOQA DORË 260SHUMË PREJ TYRE KANË RËNË 260NDËSHKIMI VDEKJEPRURËS 260ARRITJA DERI TE POEZIA 261CILËSIA E RUAJTJES 262CHARLES BUKOWSKINJËRËS QË E KAM NJOHUR 263PËR JANEIN 264ÇFARË HALLI KENI, ZOTËRINJ? 265FALEMNDERIT 265ATYRE QË MA BAJNË GAJLEN 266JETËT NGA KONTEJNERI 267FILLIM I SHPEJTË 268ARRATIA 269RRETH KONFERENCËS SË PEN-it 269NUK MUND TA DISH 270ERICH FRIEDSHEMBULL I VOGËL 276NJË PARAKUSHT SHTESË 276ÇLIRIMI NGA IDHUJT 277MARRJA E NËNSHTETËSISË 277STËRVITJA E MREKULLISË 277POL ELYARDHE NJË BUZËQESHJE 279E DASHURUARA 279LAKURIQËSIA E SË VËRTETËS 280SYTË E SAJ JANË RRATHË DRITE 280TA THASHË 280TI DHE VETËM TI 281AJO NUK DI TË NGREJË KURTHE 282AJO PËRKULET DREJT MEJE 282SYTË TANË I ÇOJNË DRITË NJËRI-TJERIT 282UDHËTIMI I HESHTJES 283CHARLES BAUDELAIREBEKIMI 285SINESTESI 288ARMIKU 288GJARPRI VALLËZUES 289PENDIM I PASVDEKJES 290REVERSIBILITET 291ZËRI 291LYPËSES KUQALASHE 292UDHËTIMI 294STEFAN SIMIĆSHKËLQIM DHE TMERR - BEKIM FEHMIU 296DANILO KIŠDASMORËT 300NESËR 300ANNA BAGRIANAME SYTË E TU 301DYQANI PËR FËMIJË 301LIDHJA 302IVAN GUNDULIĆHIMNI I LIRISË 303JEVREM BRKOVIĆVAJZAT E MIA 304MIROSLAV KRLEŽADITË RESH TË KUQE 305PHIL BOSMANSTHJESHT, TË DUA 306ROMAN SKIBAI DEHURI 307ŠURI GRIGORJEVUPATRIOTI I RI 308TADEUSZ RÓZEWICZPËR ÇKA DO MË VINTE KEQ 309KTHIMI 309JACQUES PREVERTNUK KËNDOJ UNË 311BERTOLT BRECHTPYETJET E NJË PUNËTORI ANALFABET 312ORHAN VELI KANIKEJA NË NJË KOHË TË TILLË QË MOS TË JETË E MUNDUR TË HEQ DORË 313ANDREW SINGER1934 315NE DO TË JEMI TË DUKSHËM 316ENZO SANTESETRIESTJA NË DASHURI 317GUASKA E ZBRAZËT 318MARINA TOROSSI TEVININJË BALLKON I VOGËL 320PËR VDEKJEN E NJË VAJZE 321TREGIME TË KEQKUPTIMIT TË ZAKONSHËM 321ILIAZ BOBAJTI VJEN PËRHERË... 322PARA VARRIT TË ADEM JASHARIT 323MOS FOL 323AI QË JETONTE NË MES TË PASURISË 323NJERIU VDES KUR S’DASHURON 324NGA TROJA 324AI 324KJO VJESHTË E ARTË ERDHI PËR TY 325URATË 325MOHIMI I ATË GJERGJ FISHTËS 326LOJA E ROBËRISË 326VARËSJA E RROBAVE 326LINDITË RAMUSHI DUSHKUS’DU ME TË TREGU PËR ANDRRAT 327VEÇ TË DUÉ 328DRITA JEM... 328TË DUÉ 329ME U DJEG ÂMEL 329DRAMËHAQIF MULLIQIKLINIKA E SË KALUARËS 333POEZI +ERIK AXEL KARLFELDTSYTË E TU JANË ZJARR 377SERENADË 377HARRIET LÖWENHJELMMË MERR, MË SHTRËNGO, NGADALË MË LEDHATO 378SONTE DO TË VDES 378NILS FERLINSI KËNGË POPULLORE 379NË ERRËSIRË 379PÄR LAGERKVISTANKTHI, ANKTHI ËSHTË TRASHËGIMTARI IM 380KUSH KALOI PRANË DRITARES SË FËMIJËRISË SIME 380EDITH SÖDERGRANVENDI QË NUK ËSHTË 382DASHURIA 382KARIN BOYEPO, SIGURISHT QË DHEMB KUR GONXHJA BULËZON 384GJITHÇKA, GJITHÇKA QË KISHA 384HARRY MARTINSONANIARA 386NATË QERSHORI 387ARTUR LUNDKVISTPËRQAFIM 388DUA T’I JAP FUND 388SOLVEIG VON SCHOULTZGRUSHTI I DOMOSDOSHMËRISË 389FLUTURAT 389EBBA LINDQVISTPROVË PA VLERË 390RËNIA E IKAROSIT 390MARIA WINETË DASHURUARVE 392DASHURIA E PËRDITSHME 392ELSA GRAVEFËMIJËS SË VDEKUR 394TË BRAKTISUR 394ANNA GRETA WIDEE MENÇURA PËR DASHURINË 396AVE VERUM CORPUS 396SONJA ÅKESSONTË JESH SKLLAVE E BURRIT TË BARDHË 397NË RREGULL 398TOMAS TRANSTRÖMERSTACIONI 399VETMI 399BODIL MALMSTENKJO ËSHTË ZEMRA 401NJË VIZITË NË NEFERTTITI 403GÖRAN TUNSTRÖMNE E PUNOJMË TOKËN SË BASHKU 404VARGJE PËR LENËN 404EVA STRÖMNËNA 406BURRI ME BARRË 407BRUNO K. ÖIJERTI KURRË S’DO TA KUPTOSH 408UNË KISHA TË FTOHTË 409GÖRAN SÖNNEVIÇFARË NDIKON NË STRUKTURËN E DASHURISË? 410NJË DITË 413GJUHËQEMAL MURATIUDHËTIM NËPËR FJALORIN E KOSOVËS 417RAGIP GJOSHIPËRDORIMI I FJALËVE TË HUAJA DHE DISA HUAZIME TË SOTME NË GJUHËN SHQIPE 455MEDIASTJEPAN MALOVIĆÇFARË (NUK) MUNDET GAZETARI? 468SHPRESË MULLIQIFOTOGAZETARIA E LUFTËS NË REVISTËN KOMBI 479REPORTAZHEERNEST HEMINGWAYTË FAMSHËM NË PAQE, DEMBELË NË LUFTË 499FRANCËS I DUHEN NDËRTUES, E JO LUFTËTARË 502KRYEMINISTRI MË I FUQISHËM NË PARLEY ËSHTË STAMBOULISKI I BULLGARISË 504PARTIA FASHISTE TASHMË ËSHTË DHJETËMILIONËSHE 506RUSËT E KANË VËRSHUAR KREJT PARISIN 507AGRON SHALAFSHATI KU “FLENË PERËNDITË”... 509SHOQËRIASABRI KIÇMARIFILOZOFIA DHE ETIKA POLITIKE E UKSHIN HOTIT 517TRASHËGIMIAKLODIAN GJONIQYTETIT ANTIK I ANTIGONESË SI TIPOLOGJI E QYTETEVE ME AKROPOL 543