Ky kortikosteroid ndihmon në artrit, astmë dhe sëmundje autoimune, por mund të përkeqësojë diabetin dhe hipertensionin nëse nuk përdoret si duhet
Prednizoni është një lloj steroidi që ul inflamacionin. Ky ilaç u përshkruhet shpesh pacientëve me artrit, astmë dhe sëmundje të tjera inflamatore. Prednizoni është kortikosteroid dhe vepron duke bllokuar çlirimin e substancave që shkaktojnë inflamacion. Është një ilaç efektiv, por megjithatë mund të ketë efekte të padëshiruara. Reaksionet e padëshiruara janë më të shpeshta te personat e moshuar, pasi ilaçi mund të ndikojë fuqishëm si në gjendjen psikike ashtu edhe në atë fizike të pacientit. Shpesh vërehen rritje të tensionit të gjakut dhe të sheqerit në gjak, si edhe pagjumësi dhe ankth. Të gjitha këto shqetësime mund të kontrollohen mirë me përdorimin e ilaçit në bashkëpunim të ngushtë me profesionistin shëndetësor.
Për çfarë përdoret prednizoni?
Inflamacioni është një reagim natyror i trupit ndaj dëmtimit ose sëmundjes, por kjo përgjigje e organizmit ndonjëherë mund të jetë tepër e fortë dhe të shkaktojë dhimbje ose dëmtim të indeve. Prednizoni është një ilaç që ndihmon në kontrollimin dhe qetësimin e reagimit të tepruar të trupit ndaj inflamacionit.
Mjekët zakonisht e përshkruajnë prednizonin për gjendje të tilla si artriti, sëmundjet e lëkurës, disa lloje kanceri, sëmundja pulmonare obstruktive kronike (SPOK) dhe sëmundjet e sistemit imunitar. Ndonjëherë prednizoni përdoret për një kohë të shkurtër, kur ndodh përkeqësim i sëmundjes, e ndonjëherë për periudha më të gjata, thotë Kevin Ji, farmakolog.
Te pacientët me artrit, prednizoni lehtëson simptomat dhe shenjat e sëmundjes, si dhimbja dhe ënjtja e nyjave. Gjithashtu kontrollon problemet me frymëmarrjen te astma ose SPOK-u, pasi ul ënjtjen e rrugëve të frymëmarrjes që çon në vështirësi në frymëmarrje.
Te sëmundjet autoimune, si lupusi, sistemi imunitar gabimisht sulmon qelizat e shëndetshme të trupit. Prednizoni ndihmon që ky proces të ngadalësohet dhe të parandalohen dëmtime të mëtejshme, transmeton Telegrafi.
Cilat janë reaksionet më të shpeshta ndaj prednizonit?
Personat e moshuar mund të kenë efekte të padëshiruara më të theksuara ose më të rënda, veçanërisht gjatë përdorimit afatgjatë.
Pacientët e moshuar shpesh kanë më shumë gjendje shëndetësore shoqëruese, si diabeti, tensioni i lartë i gjakut dhe dobësia e përgjithshme, të cilat kortikosteroidet si prednizoni mund t’i përkeqësojnë edhe më tej, thekson Kevin Ji.
Disa nga efektet e padëshiruara më të shpeshta janë:
• Ndryshime të humorit dhe ankth: Disa pacientë që marrin prednizon raportojnë ndryshime të humorit, ankth apo edhe depresion. Këto reaksione janë pasojë e ndikimit të ilaçit në nivelin e hormoneve dhe mund të jenë të papritura ose intensive.
• Probleme me gjumin: Prednizoni mund të pengojë gjumin dhe të shkaktojë pagjumësi, sidomos nëse merret më vonë gjatë ditës ose në doza më të larta.
• Dobësi muskulore: Te disa pacientë, prednizoni çon në dobësi të muskujve, duke e bërë më të vështirë kryerjen e aktiviteteve të përditshme. Ky reagim është më i mundshëm gjatë përdorimit afatgjatë të ilaçit.
• Rritje e sheqerit në gjak (hiperglicemi): Prednizoni mund të rrisë nivelin e sheqerit në gjak, edhe te personat që nuk kanë diabet. Sheqeri i lartë në gjak për një kohë të gjatë rrit rrezikun e komplikacioneve, si sëmundjet e zemrës, problemet me veshkat dhe dëmtimi i nervave.
• Rritje e tensionit të gjakut: Për shkak të mbajtjes së lëngjeve dhe ndikimit në ekuilibrin e elektroliteve në trup, prednizoni te disa persona mund të çojë në rritje të tensionit të gjakut.
Reaksione serioze të padëshiruara te personat e moshuar
Përveç efekteve të zakonshme të padëshiruara, prednizoni mbart edhe rreziqe më serioze afatgjata te personat e moshuar, si infeksionet, problemet me stomakun, osteoporoza dhe katarakta.
Infeksionet: Prednizoni dobëson sistemin imunitar, duke e bërë më të lehtë zhvillimin e infeksioneve. Kjo është veçanërisht e rëndësishme te personat e moshuar, pasi sistemi i tyre imunitar është natyrshëm më i dobët.
Ulja e densitetit të kockave (osteoporoza): Një nga efektet më serioze të padëshiruara të prednizonit te pacientët e moshuar është rritja e rrezikut për osteoporozë, gjë që i bën kockat më të dobëta dhe më të prirura ndaj frakturave.
Prednizoni ul sasinë e kalciumit në kocka, çka me kalimin e kohës e dobëson strukturën e tyre, shpjegon Kevin Ji.
Katarakta dhe glaukoma: Përdorimi afatgjatë i prednizonit mund të rrisë rrezikun e sëmundjeve të syve. Kontrollet e rregullta oftalmologjike janë të rëndësishme nëse ilaçi merret për një kohë të gjatë.
Probleme me stomakun: Prednizoni mund të irritojë mukozën e stomakut dhe të çojë në ulcerë ose gjakderdhje.
Si të zvogëlohet rreziku i efekteve të padëshiruara?
Ekzistojnë mënyra për t’i zbutur efektet e përmendura të padëshiruara. Kevin Ji këshillon përdorimin e dozës më të ulët të mundshme të ilaçit që, për një periudhë sa më të shkurtër, do të ulë në mënyrë efektive inflamacionin me sa më pak reaksione të padëshiruara.
Rekomandohet që mjeku, para fillimit të terapisë, të njihet me të gjitha barnat që pacienti tashmë përdor, si dhe me sëmundjet ekzistuese, për të shmangur ndërveprimet e rrezikshme.
Është e rëndësishme të kontrollohet rregullisht niveli i sheqerit në gjak dhe tensioni i gjakut, veçanërisht te personat që tashmë kanë diabet ose hipertension.
Monitorimi i përditshëm i vlerave të sheqerit në gjak dhe të tensionit të gjakut i mundëson mjekut të përshtatë terapinë dhe të mbajë vlerat stabile. Zakonisht, pas përfundimit të terapisë me prednizon, tensioni i gjakut dhe sheqeri në gjak kthehen në vlerat fillestare, thekson Kevin Ji.
Rekomandohet marrja e prednizonit me ushqim për të mbrojtur stomakun dhe për të ulur rrezikun e urthit dhe tretjes së keqe. Gjithashtu, këshillohet që prednizoni të merret herët gjatë ditës, sidomos te personat që kanë probleme me pagjumësinë.
Nëse vëreni efekte të padëshiruara, është e rëndësishme t’i drejtoheni mjekut sa më shpejt të jetë e mundur.
Gjithmonë kontaktoni profesionistin shëndetësor nëse ndjeni efekte të padëshiruara që cenojnë cilësinë e jetës. Mjeku mund të përshtasë dozën ose të rekomandojë barna të tjera për kontrollin e simptomave, thotë Kevin Ji.
Asnjëherë mos e ndërprisni terapinë papritur pa këshillën e mjekut, pasi kjo mund të shkaktojë komplikacione serioze. Doza zakonisht duhet ulur gradualisht.
A ekzistojnë alternativa ndaj prednizonit?
Prednizoni është një ilaç shumë efektiv dhe përdoret për një numër të madh indikacionesh, por, siç thekson farmakologu Kevin Ji, mënyrat alternative të trajtimit varen nga problemi konkret shëndetësor i pacientit. /Telegrafi/