Ambiciet e Trump për Grenlandën tensionojnë lidhjet e MAGA-s me të djathtën ekstreme të Evropës

Tensionet mbi planet e presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për të marrë kontrollin e Grenlandës kanë krijuar një pykë në lidhjen dikur të fortë midis MAGA-s dhe të djathtës ekstreme të Evropës, shkruan AP.

Përçarja duket se sinjalizon se vetëm përafrimi ideologjik mund të mos jetë i mjaftueshëm, për të zbutur shqetësimet midis nacionalistëve evropianë mbi ndërhyrjen e Trump jashtë vendit, transmeton Telegrafi.

Udhëheqësit e ekstremit të djathtë në Gjermani, Itali dhe Francë kanë kritikuar ashpër planet e Trump për Grenlandën. Edhe Nigel Farage, një aleat i hershëm i Trump dhe kreu i partisë nacionaliste Reform UK, i quajti lëvizjet e Trump për Grenlandën "një akt shumë armiqësor".

Gjatë një debati të martën në Parlamentin Evropian, ligjvënësit e ekstremit të djathtë zakonisht të përafruar me Trump mbështetën në mënyrë dërrmuese ndalimin e një pakti tregtar BE-SHBA për shkak të shqetësimit të tyre me kërcënimet e tij, duke i quajtur ato "shtrëngim" dhe "kërcënime për sovranitetin".

Partnerët transatlantikë të MAGA-s

Një divergjencë e tillë midis Trump dhe ndjekësve të tij evropianë erdhi si një surprizë. Partitë e ekstremit të djathtë erdhën në pushtet në vitin 2024 në të gjithë Bashkimin Evropian, duke tronditur fuqitë tradicionale në të 27 vendet e bllokut nga Spanja në Suedi. Grupimet e tyre politike tani mbajnë 26% të vendeve në Parlamentin Evropian, sipas Institutit Gjerman për Çështje Ndërkombëtare dhe të Sigurisë.

Më pak se një vit më parë, partitë e ekstremit të djathtë të Evropës u mblodhën në Madrid për të duartrokitur zgjedhjen e Trump nën sloganin "Ta bëjmë Evropën të Madhe Përsëri", ndërsa Elon Musk, përpara se të binte nga hiri i Trump, kishte mbështetur ndikuesit dhe figurat evropiane të ekstremit të djathtë në X, përfshirë partinë e djathtë radikale gjermane Alternativa për Gjermaninë.

Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance u kritikua nga brenda Gjermanisë dhe në të gjithë Evropën pasi u takua me udhëheqësen e AfD-së, Alice Weidel gjatë zgjedhjeve në shkurt.

Partia, me të cilën partitë kryesore refuzojnë të bashkëpunojnë, e shqetësoi politikën gjermane duke dyfishuar praninë e saj në Bundestag për t'u bërë partia e dytë më e madhe e vendit.

Megjithatë, përçarjet e thella brenda vetë MAGA-s mbi qasjen e Trump ndaj çështjeve të jashtme kanë jehuar në Evropë, me veprimet e tij mbi Grenlandën, Venezuelën dhe Iranin që i kanë detyruar aleatët e tij politikë të favorizojnë bindjet e tyre ideologjike mbi respektin e tyre ndaj presidentit të SHBA-së.

Sovraniteti mbizotëron mbi vlerat e përbashkëta

Fronti Kombëtar i ekstremit të djathtë i Francës herë pas here ka mburrur afërsinë e tij ideologjike me Trump, veçanërisht në lidhje me imigracionin.

Një vit më parë, partia dërgoi një nga figurat e saj të larta, Louis Aliot, për të marrë pjesë në inaugurimin e Trump. Nga ana tjetër, Trump ka mbrojtur me vendosmëri udhëheqësen e partisë Marine Le Pen, duke e përshkruar dënimin e saj për përvetësim të fondeve të BE-së si një "gjueti shtrigash".

Jordan Bardella, presidenti 30-vjeçar i Fronti Kombëtar dhe eurodeputet, ka lavdëruar pikëpamjet nacionaliste të Trump, duke i thënë BBC muajin e kaluar se një "erë lirie, krenarie kombëtare" po frynte nëpër demokracitë perëndimore.

Megjithatë, ditët e fundit, Bardella është dukur se është distancuar nga administrata amerikane. Në fjalimin e tij të Vitit të Ri, ai kritikoi ndërhyrjen ushtarake amerikane në Venezuelë që synonte kapjen e Presidentit të atëhershëm Nicolás Maduro, duke e quajtur atë "ndërhyrje të huaj" të projektuar për t'i shërbyer "interesave ekonomike të kompanive amerikane të naftës".

Duke shkuar më tej, Bardella të martën denoncoi "shantazhin komercial" të Trump mbi Grenlandën.

"Nënshtrimi ynë do të ishte një gabim historik", tha Bardella.

Një tjetër aleat i Trump, kryeministrja italiane Giorgia Meloni, e përsëriti këtë ndjenjë. Në një intervistë në televizionin Rai të mërkurën, ajo tha se i tha Trump gjatë një telefonate se kërcënimi i tij me tarifa mbi Groenlandën ishte "një gabim".

Ngurrimi për të kritikuar krahun lindor të BE-së

Megjithatë, reagimet midis udhëheqësve të krahut të djathtë evropian nuk kanë qenë të njëtrajtshme. Kryeministri hungarez Viktor Orbán, i konsideruar gjerësisht si pionieri i markës së populizmit joliberal të Trump, ka qenë i kujdesshëm për të shmangur edhe kritikën më të vogël ndaj presidentit të SHBA-së.

Përballë asaj që ka të ngjarë të jetë zgjedhja më e vështirë e 16 viteve të tij në pushtet në prill, Orbán ka ndërtuar identitetin e tij politik rreth afinitetit të tij me Trump, duke u premtuar votuesve se marrëdhënia e tij e ngushtë me presidentin do të sjellë dividentë të mëdhenj.

Orbán ka këmbëngulur se Trump është shpresa e vetme e Evropës për paqe mes luftës në Ukrainë dhe një garant i sovranitetit kombëtar.

Orbán është përpjekur t’i paraqesë kërcënimet e Trumpit mbi Grenlandën dhe kapjen e Maduros si të dobishme për Hungarinë, ose si diçka që nuk i përket asaj.

“Është një çështje e brendshme. Është një çështje e NATO-s”, tha Orbán për planet e Trumpit për Grenlandën gjatë një konference për shtyp në fillim të këtij muaji, duke shtuar se çdo ndryshim i propozuar në sovranitetin e Grenlandës mund të diskutohet brenda NATO-s.

Pavarësisht mbështetjes së tij të palëkundur për sovranitetin kombëtar, Orbán vlerësoi gjithashtu veprimin e SHBA-së në Venezuelë, duke e quajtur vendin një “narko-shtet” dhe duke sugjeruar se rrëzimi i Maduros mund t’i sjellë dobi Hungarisë përmes çmimeve më të lira të naftës në tregjet botërore në të ardhmen.

Hezitimi i Hungarisë për t’iu kundërpërgjigjur veprimeve të Trumpit pasqyroi qëndrime të ngjashme midis udhëheqësve të ekstremit të djathtë në krahun lindor të BE-së.

Presidenti polak Karol Nawrocki, i parë si një aleat i Orbánit dhe Trumpit, tha në Davos këtë javë se tensionet mbi Grenlandën duhet të zgjidhen “në një mënyrë diplomatike” midis Uashingtonit dhe Kopenhagenit - jo një koalicioni më të gjerë evropian. Ai u bëri thirrje udhëheqësve të Evropës Perëndimore të zbusin kundërshtimet e tyre ndaj sjelljes së Trumpit.

Në Republikën Çeke fqinje, kryeministri dhe aleati i Trump, Andrej Babis, ka refuzuar të flasë kundër kërcënimeve të SHBA-së ndaj Grenlandës dhe ka paralajmëruar kundër BE-së që lejon që çështja të shkaktojë një konflikt me Trump.

Në Sllovaki, kryeministri Robert Fico ka heshtur mbi planet e Trump për Grenlandën, edhe pse u takua me presidentin në resortin e tij Mar-a-Lago javën e kaluar.

Megjithatë, rrëzimi i Maduros nga Trump e shtyu Ficon të "dënojë në mënyrë të prerë" veprimin, duke e quajtur atë një "rrëmbim" dhe "aventurën e fundit amerikane të naftës".

Përçarje ose përçarje përpara

Ideologjia që lidh MAGA-n dhe aleatët e saj evropianë mund t'i mbijetojë mosmarrëveshjeve të fundit duke dyfishuar ankesat e vjetra dhe të përbashkëta, tha Daniel Hegedüs, drejtor i Fondit Gjerman Marshall për Evropën Qendrore.

Ai vuri në dukje votat e fundit kundër udhëheqjes së Brukselit në Parlamentin Evropian nga ligjvënësit evropianë të ekstremit të djathtë mbi paktin e migracionit të BE-së dhe ndalimin e marrëveshjes masive tregtare me bllokun Mercosur të pesë vendeve të Amerikës së Jugut.

“Nëse Trump vazhdon në këtë mënyrë, duke paraqitur një kërcënim për sovranitetin e vendeve evropiane, atëherë sigurisht që kjo do ta përçajë të djathtën radikale evropiane”, tha ai.

“Nuk e dimë nëse kjo përçarje do të mbetet me ne apo nëse ata mund të bashkojnë përsëri forcat rreth çështjeve ku mund të bashkëpunojnë. Këto çështje mund të jenë mjaft të dëmshme për Bashkimin Evropian”, shtoi ai. /Telegrafi/