Rusia zgjeron bazat e dronëve, NATO paralajmëron për kërcënim ndaj Evropës

Një hetim i gazetës britanike The Telegraph ka zbuluar se Rusia ka ndërtuar të paktën 10 baza të reja me platforma lëshimi për dronët kamikazë me rreze të gjatë veprimi, disa prej të cilave tashmë po përdoren në sulmet kundër Ukrainës.

Sipas hetimit, bazat janë ndërtuar përgjatë kufirit të Rusisë me Bjellorusinë dhe Ukrainën, ndërsa afërsia e tyre me territorin ukrainas i mundëson Moskës të zhvillojë sulme masive ajrore, në një kohë kur mbrojtja ajrore e Kievit po përballet me presion të vazhdueshëm.

Megjithatë, zgjerimi i këtij rrjeti përbën edhe një kërcënim afatgjatë për vendet anëtare të NATO-s. Analistët paralajmërojnë se përparimi i shpejtë i teknologjisë së dronëve rusë mund ta zgjerojë ndjeshëm hapësirën nga e cila Moska mund të kërcënojë territorin evropian.

Disa prej bazave të identifikuara i vendosin dronët më të avancuar rusë brenda rrezes së Varshavës. Sipas zyrtarëve evropianë dhe amerikanë të inteligjencës, Rusia po shqyrton skenarë të ndryshëm që mund të përfshijnë provokime të armatosura në territorin polak, sulme me raketa ose dronë ndaj infrastrukturës kritike, si dhe operacione me flamur të rremë që do t’i atribuoheshin Ukrainës.

Një zyrtar i NATO-s i tha The Telegraph se aleanca është “e gatshme të mbrojë çdo centimetër të territorit aleat” dhe se do të vazhdojë të rrisë gatishmërinë për t’u përballur me çdo kërcënim, përfshirë atë nga dronët.

Përmes dokumenteve të rrjedhura dhe imazheve satelitore, The Telegraph ka identifikuar të paktën 59 shina të reja lëshimi përgjatë kufirit rus me Bjellorusinë dhe Ukrainën. Këto struktura përdoren për ngritjen e dronëve me krahë fiks dhe zëvendësojnë nevojën për pista tradicionale.

Sipas analizës së imazheve satelitore nga DroneSec, një firmë e inteligjencës për dronë, rreth 20 prej shinave të sapoinstaluara duket se janë më të gjata, çka mund të tregojë se ato janë ndërtuar për të lëshuar modelet më të reja të dronëve rusë me rreze të gjatë veprimi.

Një pjesë e qendrave të dronëve janë krijuar duke ripërdorur baza ushtarake dhe aeroporte civile, ndërsa platforma të tjera lëshimi janë ndërtuar në zona rurale të Rusisë.

Rusia ka avancuar me shpejtësi versionet e saj të dronëve iranianë Shahed, duke zhvilluar variante të reja me motorë reaktivë dhe shpejtësi më të lartë, të afta të godasin objektiva në distanca deri në rreth 620 milje.

Sipas dokumenteve të qeverisë ukrainase të publikuara në internet, variantet më të fundit, të njohura si Geran-4 dhe Geran-5, mund të fluturojnë me shpejtësi të mjaftueshme për të vështirësuar interceptimin nga sistemet e mbrojtjes ajrore, ndërsa mund të mbajnë një ngarkesë prej rreth 90 kilogramësh.

Agjencia e inteligjencës ushtarake të Ukrainës, GUR, ka paralajmëruar gjithashtu se Rusia po pajis disa dronë Geran me raketa ajër-ajër, me synimin për të sulmuar avionët që përdoren për mbrojtjen e hapësirës ajrore mbi Kiev.

Imazhet satelitore tregojnë gjithashtu një rritje të konsiderueshme të kapacitetit të këtyre bazave. Në njërën prej tyre ka hapësirë të mjaftueshme për ruajtjen e më shumë se 1,000 dronëve në të njëjtën kohë, ndërsa në disa prej lokacioneve kryesore po ndërtohen edhe platforma të tjera lëshimi.

Sipas The Telegraph, bazat furnizohen nga disa fabrika municionesh të shpërndara në të gjithë Rusinë, përfshirë zonën ekonomike speciale Alabuga, e cila është kthyer në një prej qendrave kryesore ruse për prodhimin e dronëve dhe raportohet se prodhon rreth 6,000 njësi në vit.

Mike Monnik, drejtor ekzekutiv dhe themelues i DroneSec, i cili analizoi imazhet satelitore, tha se Kremlini ka “zgjeruar ndjeshëm” rrjetin e tij të dronëve në përpjekje për të rritur sulmet ndaj Ukrainës dhe për t’i mbajtur shtetet e NATO-s nën kërcënimin e sulmeve të ngjashme.

Sipas tij, zgjerimi i infrastrukturës së lëshimit i mundëson Rusisë të përdorë një numër më të madh dronësh, ndërsa përmirësimi i teknologjisë i bën modelet e reja më të vështira për t’u kapur nga mbrojtja ajrore.

Edhe NATO e konsideron zhvillimin e teknologjisë së dronëve si një prej ndryshimeve më të rëndësishme në luftën moderne. Një zyrtar i aleancës deklaroi për The Telegraph se dronët “kanë ndryshuar rrënjësisht karakterin e luftës moderne” dhe se NATO po zgjeron me shpejtësi kapacitetet për prodhimin, operimin dhe neutralizimin e tyre në shkallë të gjerë.

Megjithatë, hetimi nuk paraqet prova se Rusia po planifikon aktualisht një sulm ndaj Polonisë apo ndaj ndonjë vendi tjetër të NATO-s. Zgjerimi i bazave dhe përmirësimi i vazhdueshëm i teknologjisë së dronëve shihet më shumë si tregues i rritjes së kapaciteteve ushtarake të Moskës dhe i përgatitjeve të saj për skenarë të ardhshëm.

Të dhënat e gjurmimit me burim të hapur tregojnë se shtatë nga 10 bazat e identifikuara nga The Telegraph janë përdorur gjatë disa prej sulmeve të fundit ajrore të Moskës ndaj Kievit.

Zgjerimi i këtij rrjeti, sipas hetimit, tregon se Rusia po rrit njëkohësisht numrin e dronëve që mund të përdorë dhe kapacitetin e tyre teknik, duke krijuar një sfidë të re jo vetëm për Ukrainën, por potencialisht edhe për mbrojtjen ajrore të vendeve të NATO-s./Telegrafi/