Shenjat e para shpesh ngatërrohen me lodhjen, moshën ose “kollën e duhanpirësit” – ndërsa alarmi i vërtetë mund të vijë shumë më vonë
Shumica e personave që diagnostikohen me kancer të mushkërive bëjnë një jetë krejtësisht normale para se të zbulohet sëmundja, sepse ndryshimet e dukshme fizike zakonisht nuk shfaqen derisa ajo të përparojë.
Pikërisht kjo përbën një nga kurthet më të mëdha të kësaj sëmundjeje: në fazat e hershme ajo mund të zhvillohet pa simptoma të qarta. Një person mund të ndihet plotësisht i shëndetshëm, të shkojë në punë, të merret me sport dhe të vazhdojë jetën e zakonshme, ndërkohë që në trupin e tij zhvillohet në heshtje një tumor.
Indi i mushkërive nuk ka receptorë të dhimbjes
Për të shpjeguar pse kanceri i mushkërive në fazat e hershme shpesh nuk shkakton dhimbje, ekspertët theksojnë se vetë indi i mushkërive, i njohur si parenkima pulmonare, nuk ka receptorë të dhimbjes.
Kjo do të thotë se një tumor brenda mushkërisë mund të rritet pa shkaktuar asnjë ndjesi të veçantë. Dhimbja zakonisht shfaqet vetëm kur tumori zmadhohet dhe fillon të ushtrojë presion mbi strukturat përreth, si trakeja, enët e mëdha të gjakut, brinjët ose pleura – cipa që mbështjell mushkëritë dhe që është shumë e pasur me receptorë të dhimbjes.
Kur kjo ndodh, sëmundja shpesh është tashmë në një fazë më të avancuar, transmeton Telegrafi.
Simptomat e hershme ngatërrohen lehtë me shqetësime të zakonshme
Një problem tjetër është se simptomat e hershme shpesh ngatërrohen me shqetësime të përditshme. Edhe kur shfaqen, ato mund të jenë aq të lehta dhe jospecifike, saqë njerëzit, veçanërisht duhanpirësit, i shpërfillin ose ua atribuojnë shkaqeve të tjera:
- Kollë e lehtë – duhanpirësit shpesh e konsiderojnë si “kollë të zakonshme të duhanpirësit”;
- Vështirësi në frymëmarrje gjatë sforcimit – i atribuohet mungesës së kondicionit, lodhjes ose moshës;
- Lodhje e lehtë – lidhet me stresin në punë ose mungesën e gjumit.
Kur shfaqen ndryshimet e dukshme fizike?
Shenjat që ngrenë alarmin dhe i shtyjnë pacientët të kërkojnë ndihmë mjekësore zakonisht shfaqen kur tumori ka përparuar ose është përhapur në organe të tjera.
Simptomat më të zakonshme janë:
- Kollitja me gjak, e njohur si hemoptizi;
- Dhimbje e vazhdueshme në gjoks, shpinë ose shpatulla;
- Humbje e papritur dhe e pashpjegueshme e peshës trupore dhe e oreksit;
- Ngjirje e zërit që zgjat për disa javë;
- Ënjtje e qafës ose e fytyrës.
Skriningu mund ta zbulojë sëmundjen në fazë të hershme
Meqenëse shumë pacientë nuk kanë simptoma dhe vazhdojnë të jetojnë normalisht, kanceri i mushkërive shpesh zbulohet në fazat e avancuara, kur mundësitë për shërim janë dukshëm më të vogla.
Për këtë arsye, mjekësia bashkëkohore i kushton rëndësi të veçantë programeve të skriningut. Personave që u përkasin grupeve me rrezik të lartë, veçanërisht atyre mbi 50 vjeç me histori të gjatë të pirjes së duhanit, mund t’u rekomandohet skriningu parandalues me tomografi të kompjuterizuar me dozë të ulët rrezatimi, e njohur si LDCT.
Kjo metodë mund të ndihmojë në zbulimin e tumorit në një fazë të hershme, para se personi të ketë simptoma dhe kur mundësitë e trajtimit të suksesshëm janë më të mëdha.
Sipas dr. Daniel Boffa nga Yale School of Medicine, skriningu i kancerit të mushkërive është një nga mjetet më të rëndësishme për uljen e vdekshmërisë nga kjo sëmundje.
Të dhënat e National Cancer Institute tregojnë se tomografia e kompjuterizuar me dozë të ulët mund ta zbulojë më herët kancerin e mushkërive dhe ta zvogëlojë rrezikun e vdekjes nga kjo sëmundje.
Edhe pse duhanpirja është faktori kryesor i rrezikut, një pjesë e rasteve të kancerit të mushkërive shfaqen edhe te personat që nuk kanë pirë kurrë duhan.
Faktorë të tjerë të rrezikut mund të jenë ekspozimi ndaj radonit, azbestit, tymit nga zjarret, ndotjes së ajrit, si dhe historia familjare e kancerit të mushkërive.
“Është e rëndësishme t’i njihni faktorët e rrezikut dhe simptomat e kancerit të mushkërive. Kushtojini vëmendje një kolle të vazhdueshme, veçanërisht nëse shoqërohet me dhimbje në gjoks ose me kollitje të gjakut”, thekson dr. Boffa. /Telegrafi/