Nga alergjitë dhe ftohja te ajri i ftohtë, ilaçet dhe përdorimi i tepërt i sprejit – jo çdo rrjedhje hundësh trajtohet njësoj
Rrjedhja e vazhdueshme e hundës shoqërohet shpesh me ftohjen ose alergjitë, por shkaku mund të jetë edhe irritimi nga tymi dhe ndotja, ndryshimet e temperaturës, disa ilaçe apo një inflamacion kronik i mukozës së hundës.
Prandaj, trajtimi që ndihmon në rast alergjie nuk do të ketë domosdoshmërisht të njëjtin efekt në një infeksion viral ose në rinitin joalergjik.
Pse na rrjedh hunda pa pushim?
Mukoza e hundës prodhon çdo ditë sekrecione që lagështojnë ajrin dhe kapin pluhurin, alergjenët dhe mikroorganizmat. Kur një virus, alergjen ose irritues shkakton inflamacion, enët e gjakut zgjerohen dhe gjëndrat prodhojnë më shumë lëng.
Rezultati është sekrecion i ujshëm, teshtima, bllokim i hundës dhe nevoja për ta fshirë ose fryrë vazhdimisht.
Në ftohje zakonisht shfaqen edhe dhimbje ose irritim i fytit, kollë, lodhje dhe ndonjëherë temperaturë e lehtë. Simptomat shpesh janë më të forta në ditën e dytë ose të tretë, ndërsa rrjedhja e hundës dhe kolla mund të zgjasin deri në 10–14 ditë.
Antibiotikët nuk veprojnë ndaj viruseve që shkaktojnë ftohjen dhe nuk e shkurtojnë kohëzgjatjen e saj.
Në rast alergjie, sekrecioni zakonisht është i kthjellët dhe i ujshëm, ndërsa teshtimat dhe kruarja e hundës, syve ose qiellzës janë të zakonshme. Simptomat mund të vazhdojnë për aq kohë sa personi është i ekspozuar ndaj polenit, marimangave, mykut ose qimeve të kafshëve.
Kur ftohja dhe alergjia nuk janë shkaku?
Riniti joalergjik mund të shkaktohet nga tymi i duhanit, ndotja, aromat e forta, ajri i ftohtë, ushqimet pikante ose ndryshimet e menjëhershme të temperaturës. Edhe shtatzënia, ndryshimet hormonale dhe disa ilaçe mund të ndikojnë në mukozën e hundës.
Një tjetër shkak i zakonshëm është përdorimi i tepërt i sprejeve dekongjestive. Pas disa ditësh përdorimi mund të shfaqet bllokim edhe më i madh i hundës, duke krijuar një rreth vicioz ku personi përdor gjithnjë e më shumë sprej.
Edhe sekrecioni i verdhë ose i gjelbër nuk do të thotë automatikisht se kemi infeksion bakterial. Më shumë rëndësi kanë simptomat e tjera, si dhimbja e fortë e fytyrës, temperatura e lartë, simptomat që zgjasin mbi 10 ditë pa përmirësim ose përkeqësimi pas një përmirësimi fillestar, transmeton Telegrafi.
Çfarë mund të bëjmë në shtëpi?
Solucioni fiziologjik në formë pikash ose spreji mund të hollojë sekrecionet, të lagështojë mukozën dhe ta lehtësojë pastrimin e hundës.
Nëse përdorni pajisje për shpëlarjen e hundës, uji duhet të jetë i distiluar, steril ose i zier paraprakisht dhe i ftohur. Uji i zakonshëm i rubinetit nuk rekomandohet për këtë qëllim.
Ndihmojnë gjithashtu konsumimi i mjaftueshëm i lëngjeve, pushimi dhe një lagështirë e moderuar në dhomë. Shmangni tymin e duhanit dhe aromat e forta.
Hundën duhet ta fryni butësisht, një vrimë në të njëjtën kohë. Fryrja e fortë dhe e shpeshtë mund të irritojë më tej mukozën.
Trajtimi varet nga shkaku
Nëse simptomat tregojnë alergji, mjeku ose farmacisti mund të rekomandojë antihistaminikë ose sprej kortikosteroidë për hundën. Këta të fundit ulin inflamacionin, por efekti i plotë mund të mos shfaqet menjëherë.
Sprejet dekongjestive mund të lehtësojnë përkohësisht bllokimin, por nuk duhet të përdoren më gjatë se sa rekomandohet në udhëzimin e produktit ose nga mjeku.
Në rast të sekrecioneve shumë të ujshme, mjeku mund të përshkruajë sprej me ipratropium. Ky mund të zvogëlojë rrjedhjen e hundës, por nuk është i përshtatshëm për çdo person dhe mund të shkaktojë tharje ose irritim të mukozës.
Kur duhet të shkoni te mjeku?
Kërkoni këshillë mjekësore nëse simptomat zgjasin më shumë se rreth 10 ditë pa përmirësim, përkeqësohen pas një përmirësimi fillestar ose shoqërohen me temperaturë të lartë dhe dhimbje të forta në fytyrë.
Vlerësim urgjent kërkohet nëse shfaqen vështirësi në frymëmarrje, ënjtje rreth syve, çrregullime të shikimit, dhimbje e fortë koke, ngurtësi e qafës ose përgjumje e theksuar.
Te fëmijët, sekrecioni me erë të keqe që del vetëm nga njëra vrimë e hundës mund të tregojë praninë e një trupi të huaj dhe duhet kontrolluar nga mjeku.
Ndërsa një sekrecion krejt i kthjellët dhe i ujshëm që rrjedh vazhdimisht vetëm nga njëra vrimë, veçanërisht pas një dëmtimi të kokës ose ndërhyrjeje në sinuse, kërkon vlerësim urgjent, sepse në raste të rralla mund të jetë lëng cerebrospinal.
Nëse rrjedhja e hundës shoqërohet me mbytje, ënjtje të buzëve ose gjuhës, ngjirje zëri apo urtikarie të përhapur, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore. /Telegrafi/