Çfarë duhet të dini për rrezikun, diagnostikimin dhe mbrojtjen e hershme
Gratë e reja zakonisht nuk mendojnë për kancerin e gjirit. Edhe vetë statistikat tregojnë se më pak se 7 për qind e të gjitha rasteve të kancerit të gjirit shfaqen te gratë nën moshën 40 vjeç. Megjithatë, kanceri i gjirit mund të zhvillohet në çdo moshë dhe është e rëndësishme të jeni të vetëdijshme për faktorët e rrezikut, pavarësisht moshës.
Cilët faktorë e rrisin rrezikun për kancerin e gjirit
Diagnoza e kancerit të gjirit te gratë e reja është padyshim një informacion tronditës, por duhet ditur se trajtimet inovative të kancerit të gjirit, së bashku me diagnostikimin e hershëm, prej kohësh po ndryshojnë statistikat negative, falë një qasjeje gjithnjë e më të personalizuar në diagnostikim dhe trajtim.
Ja disa nga faktorët që e rrisin rrezikun:
• histori personale e kancerit të gjirit ose e disa sëmundjeve jo kanceroze të gjirit
• histori familjare e kancerit të gjirit, veçanërisht te nëna, vajza ose motra
• histori e rrezatimit të kraharorit para moshës 40 vjeç
• prania e dëmtimeve të caktuara gjenetike, si mutacionet BRCA1 ose BRCA2
• ardhja e menstruacioneve të para para moshës 12 vjeç
• te disa gra, mosha në të cilën kanë lindur fëmijën e parë
Faktorë të tjerë rreziku përfshijnë përdorimin e tepruar të alkoolit, konsumimin e lartë të mishit të kuq, indin e dendur të gjirit dhe obezitetin. Disa studime sugjerojnë se përdorimi i pilulave kontraceptive gjatë 10 viteve të fundit e rrit lehtë rrezikun e zhvillimit të kancerit të gjirit. Megjithatë, studime të tjera nuk tregojnë një efekt të tillë.
Terapia hormonale zëvendësuese me estrogjen dhe progestinë lidhet me një rrezik të shtuar për zhvillimin e kancerit të gjirit, transmeton Telegrafi.
Në çfarë dallon kanceri i gjirit te gratë e reja?
Diagnostikimi i kancerit të gjirit te gratë nën moshën 40 vjeç është më i vështirë, sepse indi i gjirit te to zakonisht është më i dendur se te gratë më të moshuara. Deri në momentin kur një nodus në gji mund të preket me dorë, kanceri mund të ketë arritur tashmë një fazë të avancuar.
Përveç kësaj, kanceri i gjirit te gratë e reja mund të jetë më agresiv dhe me reagim më të dobët ndaj terapisë. Gratë te të cilat kanceri diagnostikohet në moshë të re kanë gjithashtu më shumë gjasa të jenë bartëse të mutacioneve të gjeneve BRCA1 ose BRCA2.
Vonesa në diagnostikim mund të shkaktojë probleme serioze. Shumë gra të reja i injorojnë shenjat paralajmëruese, si një nodus në gji ose rrjedhje të pazakontë nga thithka, sepse besojnë se janë shumë të reja për të pasur kancer gjiri. Shpesh supozojnë se nodusi është një ciste e padëmshme ose një formacion tjetër beninj.
A duhet gratë nën moshën 40 vjeç të bëjnë mamografi?
Në përgjithësi, mamografitë e rregullta nuk rekomandohen për gratë nën moshën 40 vjeç, pjesërisht sepse indi i gjirit është më i dendur, gjë që e bën mamografinë më pak efektive. Shoqata Amerikane për Luftën kundër Kancerit rekomandon që gratë e moshës 40 deri në 44 vjeç të kenë mundësinë të vendosin vetë nëse duan të fillojnë skriningun vjetor me mamografi. Gratë nga 45 deri në 54 vjeç duhet të bëjnë mamografi çdo vit, ndërsa gratë 55 vjeç e lart duhet të vazhdojnë me mamografi çdo 1 deri në 2 vjet.
Shumica e ekspertëve mendojnë se rreziku i ulët në moshë të re nuk e justifikon ekspozimin ndaj rrezatimit, as kostot e mamografisë. Megjithatë, mamografia mund t’u rekomandohet grave më të reja që kanë histori familjare të kancerit të gjirit ose faktorë të tjerë rreziku.
Cila është mënyra më e mirë e skriningut të kancerit të gjirit te gratë e reja?
Shoqata Amerikane për Luftën kundër Kancerit (ACS) rekomandon që të gjitha gratë ta njohin pamjen dhe ndjesinë e gjinjve të tyre dhe çdo ndryshim ta raportojnë te mjeku. ACS thekson se studimet nuk kanë treguar një përfitim të qartë nga vetëkontrolli i rregullt i gjinjve.
Kontrollet klinike të rregullta të gjinjve, të kryera nga mjeku, rekomandohen të paktën çdo 3 vjet, duke filluar nga mosha 20 vjeç. Organizatat profesionale nuk pajtohen plotësisht se kur gratë duhet të fillojnë mamografitë, prandaj është e rëndësishme të flisni me mjekun për atë që është më e mira për ju. Grupi Amerikan për Shërbime Parandaluese Shëndetësore rekomandon skrining çdo 2 vjet nga mosha 50 deri në 74 vjeç, si dhe që vendimi për fillimin e mamografive vjetore para moshës 50 vjeç të jetë individual.
Bisedoni me mjekun tuaj për kohën kur duhet të filloni mamografitë. Te gratë e reja, mamografia digjitale mund të jetë një alternativë ndaj mamografisë standarde, pasi zbulon më mirë parregullsitë në indin e dendur të gjirit.
Si trajtohet kanceri i gjirit te gratë e reja?
Vendimet për trajtim merren në bazë të faktit nëse kanceri është përhapur jashtë gjirit, si dhe gjendjes së përgjithshme shëndetësore të gruas dhe rrethanave të saj personale. Mundësitë e trajtimit përfshijnë: Kirurgjinë: lumpektominë (heqjen e tumorit dhe një pjese të indit përreth) ose mastektominë (heqjen e të gjithë gjirit). Rrezatimi zakonisht aplikohet pas lumpektomisë. Kimioterapia dhe terapia hormonale shpesh rekomandohen pas operacionit për të shkatërruar qelizat e mbetura të kancerit dhe për të parandaluar rikthimin e sëmundjes.
Trajtimi i kancerit të gjirit mund të ndikojë në seksualitet, fertilitet dhe shtatzëni. Nëse dëshironi të keni fëmijë, bisedoni me mjekun tuaj para se të filloni terapinë. /Telegrafi/