Nga: Steven W. Mosher, president i Institutit të Kërkimeve të Popullsisë [Population Research Institute] dhe autor i librit Djalli dhe Kina komuniste [The Devil and Communist China] / New York Post
Përkthimi: Telegrafi.com
Me Ishullin Hark - terminalin kryesor të eksportit të naftës të Iranit - në flakë pas sulmit të së shtunës të udhëhequr nga ShBA-ja, linja jetike energjetike e Kinës po shndërrohet në tym.
Duke shpërfillur sanksionet ndërkombëtare, Kina e etur për naftë kishte qenë prej kohësh blerësi kryesor i regjimit të Ajatollah Khameneit.
Për të qenë të sigurt, Kina ishte një klient i lirë, duke paguar shumë nën çmimin aktual të tregut për naftën kontrabandë të Iranit.
Jo vetëm kaq, ajo këmbëngulte të paguante në juanë kinezë, jo në dollarë, duke u siguruar që paratë të riktheheshin në Kinë.
Pekini, me ofertat e tij manipuluese, i bindi iranianët t’i shpenzonin miliardat e tyre nga nafta për të blerë pajisje ushtarake dhe telekomunikacion kinez - si sistemet e radarëve “të teknologjisë së fundit” që tani gjenden në rrënoja të shkrira pasi dështuan të zbulojnë sulmet ajrore amerikane që po afroheshin.
Por, eliminimi i udhëheqjes së Iranit dhe shkatërrimi i arsenalit të tij mbrojtës të prodhuar në Kinë, nuk janë problemet më të këqija të Pekinit në Lindjen e Mesme.
Breshëritë e pamatura me raketa nga Irani e kanë bashkuar të gjithë rajonin kundër tij - duke shkaktuar një humbje të madhe në prestigj për mbështetësin e tij kryesor ndërkombëtar.
Dy vjet më parë, Kina ishte në kulmin e saj në botën arabe.
Në mars të vitit 2023, ajo ndërmjetësoi një marrëveshje normalizimi midis Iranit shiit dhe rivalit të tij të kahershëm sunit, Arabisë Saudite.
Ministri saudit i Investimeve, Khalid Al-Falih, e lavdëroi ndërmjetësin e ri të fuqishëm të Lindjes së Mesme.
Një botë multipolare kishte lindur, deklaroi ai, dhe bashkëpunimi midis shteteve të Gjirit dhe Kinës do të ishte “pjesë e rëndësishme e rendit të ri.”
Një vit pas mandatit të dytë të presidentit Donald Trump, duket se roli i Kinës në atë rend të ri po tkurret dita-ditës.
Nuk është vetëm fakti që Irani, shtylla e ambicieve të Kinës në Lindjen e Mesme, tani është një shtet i përjashtuar në aspektin ndërkombëtar.
Ky është veprimi i fundit në një seri të gjatë pengesash gjeopolitike për kundërshtarin kryesor të Amerikës.
Vështirësitë e Kinës filluan menjëherë pasi Trumpi u kthye në detyrë, kur tarifat e tij i dhanë një goditje të fortë për fitimet grabitqare tregtare të Pekinit.
Pastaj, Trumpi vuri në shënjestër depërtimin e Kinës në Amerikën Latine, duke filluar me Kanalin e Panamasë.
Ai e paralajmëroi qeverinë e Panamasë: Nëse nuk e siguron këtë rrugë jetike strategjike ujore, Trumpi do ta bëjë këtë.
Gjykata e Lartë e Panamasë sapo ka ndërprerë kontratat e kompanisë kineze që menaxhonte portet në Atlantik dhe Paqësor, duke i dhënë fund aftësisë së Kinës për të bllokuar Kanalin e Panamasë sipas tekave.
Venezuela e kishte radhën.
Operacioni i famshëm që çoi në kapjen e bosit të drogës së vendit, ndërpreu gjithashtu furnizimin e Kinës me naftë të lirë venezuelase nga ai vend.
Për më tepër, ai shkatërroi miliarda dollarë të pajisjeve ushtarake të prodhuara në Kinë - dhe praktikisht i dha fund ndikimit të Kinës mbi regjimin e mbetur.
Pastaj erdhi Grenlanda, ndaj së cilës Kina veçse kishte filluar uverturat e veta.
Duke pohuar se kontrolli mbi ishullin gjigant ishte jetik për mbrojtjen e Shteteve të Bashkuara, Trumpi shpërfilli shqetësimin e elitave evropiane se Danimarka e vogël do të humbiste koloninë e saj.
Retorika e tij e zjarrtë arriti atë që ai kishte dashur gjatë gjithë kohës: sovranitet efektiv mbi pjesët e ishullit që janë të nevojshme për mbrojtjen nga raketat ose zhvillimin e burimeve.
Kjo me siguri do të përfshijë çdo zonë që Kina mund ta ketë tani, ose në të ardhmen, në shënjestër të interesave të saj ziliqare.
Me ShBA-në që po ndërpret furnizimet me naftë për shtetin ishullor të Kubës, sapo ka filluar çlirimi i një tjetër shteti kyç që është klient i Kinës.
Është pothuajse e pashmangshme që kjo histori do të përfundojë jo me pushtim, por me një regjim bashkëpunues kuban, i gatshëm për të bashkëpunuar me Shtetet e Bashkuara - qoftë edhe vetëm për të mbetur gjallë.
Dhe, meqë ra fjala, me një tjetër pengesë gjeopolitike për Kinën.
A po e shihni tashmë modelin?
Nga Panama në Venezuelë, nga Grenlanda në Iran, pjesët e enigmës po bien në vend.
Trumpi po mendon në përmasa shumë të mëdha.
Ndërsa prodhimi energjetik i ShBA-së po rritet, Kina jo vetëm që po privohet nga nafta e lirë nga Venezuela dhe Irani, por edhe nga mundësia për ta paguar atë duke shtypur renminbi.
Pekini do të detyrohet të paguajë çmimin e plotë për naftën e tij në rafineritë që janë në pronësi amerikane - në dollarë amerikanë.
Ka vdekur përpjekja e udhëhequr nga Kina dhe Rusia për të zëvendësuar dollarin si monedhë rezervë botërore.
Ndërsa Trumpi forcon aleancat me Japoninë dhe vendet e tjera aziatike, Kina po humbet aleatët të cilët mund t’i krijojnë probleme ShBA-së - dhe po humbet gjithashtu kontrollin mbi rrugë të rëndësishme detare.
Irani nuk është akti hapës në garën më të madhe kundër Kinës: Trumpi tashmë është në raundin e katërt ose të pestë të shpërbërjes së arkitekturës strategjike të Pekinit - kudo që ajo ekziston.
Qëllimi i tij është të transformojë rendin global në favor të Amerikës - që do të thotë se patjetër do të zvogëlojë ndjeshëm ndikimin keqdashës të Kinës komuniste.
“Të fitosh pa luftuar është kulmi i artit të luftës”, ka thënë siç duhet strategu i lashtë kinez, Sunzi.
Dhe, sa i përket Kinës, duket se një nga nxënësit më të mirë të Sunzit është një yangguizi - “djalli i huaj” me emrin Donald J. Trump. /Telegrafi/
