Regjisorët e famshëm mbrojnë regjisorin izraelit, i cili u përjashtua nga festivali për kritika të ashpra ndaj qeverisë izraelite

Natalie Portman, Justine Triet dhe Jacques Audiard janë midis 350 profesionistëve të filmit që nënshkruan një letër të hapur duke dënuar bojkotin kulturor të regjisorit izraelit Nadav Lapid, i njohur për kritikat e tij të hapura ndaj qeverisë dhe shoqërisë në Izrael.

Lapid është një kritik i ashpër i qeverisë së Benjamin Netanyahut dhe jeton në mërgim në Francë që nga viti 2021. Filmi i tij i fundit "Yes" u përshkrua nga Variety si "një sulm i ashpër ndaj nacionalizmit izraelit".

Polemika lindi nga pjesëmarrja e planifikuar e Lapid si anëtar i jurisë në festivalin ndërkombëtar të filmit FID Marseille, i cili zhvillohet nga 7 deri më 12 korrik. Drejtoresha e festivalit, Tsveta Dobreva, tha se Lapid fillimisht u ftua "vetëm nga respekti për kinematografinë e tij", por shpejt filloi të merrte telefonata që kërkonin që ftesa të tërhiqej.

Kur presioni u rrit, festivali propozoi një marrëveshje më modeste - që Lapid ta paraqiste filmin e tij të parë artistik të vitit 2011 vetëm në një shfaqje publike dhe nënshkrim libri. Megjithatë, 10 regjisorë përfundimisht i tërhoqën filmat e tyre nga përzgjedhja, duke e detyruar Lapid të tërhiqej krejtësisht nga festivali.

Gazeta Le Monde botoi dy artikuj të ndryshëm në mbrojtje të Lapid të hënën dhe të martën. Ai i nënshkruar nga Portman, Audiard dhe Triet, së bashku me Rebecca Zlotowski dhe Michel Hazanavicius ndër të tjerë, e quan bojkotin një dështim intelektual dhe argumenton se "regjisorët rusë, izraelitë dhe iranianë nuk duhet të kërcënohen me heqje nga seria si një formë pendimi për krimet e kryera nga qeveritë e të cilave ata janë shpesh kritikët më të ashpër".

Letra nxjerr në pah punën e mëparshme të Lapid si "artisti më i madh disident i Izraelit, i cili punon pa u lodhur për të ekspozuar teprimet fashiste dhe kolonialiste të qeverisë së tij, dështimet e saj morale kriminale, në filma që kanë fituar çmime në të gjithë botën".

Gjatë xhirimeve të filmit "Yes", Lapid eci drejt kufirit me Gazën gjatë bombardimeve për të kapur pamje reale të tymit nga sulmet ajrore. Kur disa anëtarë të ekipit të xhirimit e kuptuan se filmi do të ishte kritik ndaj luftës, ata u larguan nga sheshi i xhirimit, gjë që Lapid e komentoi si provë të një krize të thellë morale në shoqëri.

Në një artikull për gazetën gjermane Der Spiegel, të titulluar “Ishte detyra jonë të bërtisnim”, ai shkroi: “Shoqëria izraelite dështoi të ndalonte vrasjet në Gaza. Dhe ne, si artistë, ishim bashkëpunëtorë.”

Në deklaratat e tij, Lapid nuk synon vetëm ekstremistët e krahut të djathtë, por gjithashtu drejton gishtin nga pjesa liberale e shoqërisë, të cilën e konsideron bashkëfajtore për shkak të heshtjes së tij.

Në njërën nga intervistat, ai theksoi se sa i tronditur ishte nga afërsia e gjenocidit dhe sa i injoruar ishte ai nga njerëzit në atdheun e tij.

"E ndjen në një mënyrë shumë fizike dhe të thellë kur mendon për faktin se Tel Avivi është një orë larg me makinë nga Gaza - është si Nju Jorku dhe Nju Xhersi. Imagjino që po ndodh një gjenocid në Nju Xhersi dhe dil çdo ditë si zakonisht", tha ai.

Në një intervistë të botuar më 6 qershor në Le Monde, Lapid tha se kishte rënë dakord të jepte dorëheqjen për të shmangur vështirësitë për festivalin, por shprehu zhgënjim për presionin në rritje. /Telegrafi/